Nỗi lo dự án "ngoại" vốn “nội”

Dự án chậm tiến độ, giải ngân kém, lợi dụng những ưu đãi của Việt Nam để huy động vốn trong nước là những bất cập của một số dự án đầu tư nước ngoài tại Việt Nam trong thời gian qua.

Có thể nhận thấy tình trạng này rõ nhất trong lĩnh vực đầu tư vào thị trường bất động sản hiện nay. Một số dự án có vốn đầu tư nước ngoài với giá trị lên đến hàng tỷ USD nhưng chỉ có một phần vốn thực được chủ đầu tư thực hiện, còn 50 - 60% vốn được huy động nguồn vốn trong nước. Từ đó, các chuyên gia đã đưa ra lời cảnh báo về hiện tượng có khá nhiều dự án được công bố với chủ đầu tư là các quỹ đầu tư "mác" ngoại, nhưng đến khi triển khai, lại công bố là vay tiền từ các ngân hàng trong nước. Bên cạnh đó, nhiều dự án FDI liên doanh giữa các doanh nghiệp (DN) trong nước với các DN nước ngoài cũng áp dụng hình thức "bán nhà trên giấy" ngay sau khi thực hiện xong phần móng để thu hút vốn nguồn vốn trong nước.

Thị trường bất động sản luôn thu hút nhà đầu tư.

Liệu đây có phải là việc lợi dụng chính sách thu hút vốn đầu tư nước ngoài của Việt Nam để trục lợi hay không khi mà nguồn vốn cho thị trường còn đang gặp nhiều khó khăn thậm chí các DN bất động sản trong nước vẫn đang phải cạnh tranh khốc liệt như hiện nay và có hay không việc các nhà đầu tư nước ngoài đến Việt Nam để tận dụng các chính sách ưu đãi thu hút vốn FDI của Việt Nam thay vì mang tiền vốn vào đầu tư lâu dài ở Việt Nam? Về cơ bản thì các nhà đầu tư nước ngoài đều thực hiện nghiêm chỉnh luật pháp Việt Nam, tuy nhiên trước tới nay cũng có xảy ra tình trạng các nhà đầu tư nước ngoài làm ăn không nghiêm túc. Do vậy, cần phải có các quy định chặt chẽ hơn nữa để hạn chế tình trạng này.

Theo các chuyên gia, những yếu kém trong khâu kiểm tra, kiểm soát các dự án là nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng trên. Thực tế có rất nhiều nhà đầu tư nước ngoài đăng ký đầu tư Việt Nam nhưng lượng vốn thực đưa vào rất là thấp. Điều này phản ánh mặt trái của mục tiêu thu hút đầu tư nước ngoài của Việt Nam trong tất cả các lĩnh vực kể cả việc đầu tư bất động sản. Mặc dù đã có đầy đủ các quy định liên quan đến đầu tư nước ngoài trong bất động sản nhưng vấn đề yếu nhất hiện nay của chúng ta nằm ở khâu quản lý kiếm tra và hậu kiểm nên đã để xảy ra hiện tượng như trên.

Thực chất để giải quyết bài toán này, Nhà nước cần có chính sách cụ thể, rõ ràng hơn để ràng buộc các nhà đầu tư. Trong đó, phải quy định và kiểm soát chặt chẽ số vốn thực góp của DN này. Đơn cử, nếu DN cam kết đưa số tiền cụ thể đầu tư cho dự án nhưng chỉ mang một lượng vốn rất nhỏ vào chỉ để thực hiện xong hạ tầng, rồi bán cho dân Việt Nam, sau đó với lợi thế là kinh nghiệm và thương hiệu của mình, nhà đầu tư nước ngoài lại huy động vốn trong nước để tiếp tục đầu tư cho dự án, thậm chí còn bán lại dự án thì không được.

Bên cạnh đó thông tin về các dự án bị cắt giảm chính sách ưu đãi do vi phạm những cam kết trong giấy phép đầu tư rất là ít và gần như không có, vì vậy những thông tin này cần được công khai rộng rãi để cơ quan quản lý cũng như các DN và người dân nắm bắt được.

Ngọc Duy