(SKDS) - 47 năm trước, vào ngày 15/2/1965, xã Nam Chính, huyện Nam Sách, tỉnh Hải Dương đã vinh dự được đón Chủ tịch Hồ Chí Minh về thăm. Trong buổi nói chuyện với cán bộ và nhân dân, Bác đã căn dặn: “Nam Chính phải cố gắng hơn nữa, Nam Chính phải là xã kiểu mẫu về công tác y tế nông thôn... Đường cây chưa nhiều, ao cá chưa nhiều. Bao giờ đường cây xanh tốt Bác lại về thăm...”.
Những người có tuổi trong xã Nam Chính đều kể lại, xã xưa kia lầy lội lắm, đường đi lại không thuận tiện như bây giờ. Nhiều đoạn từ làng này sang làng kia phải đi bằng thuyền. Sông, ao nhiều, người dân có thói quen đi vệ sinh “cầu tõm”. Nước dùng trong sinh hoạt chủ yếu là nước ao. Vì vậy, đói nghèo, dịch bệnh thường xuyên xảy ra. Thực hiện Nghị quyết của Trung ương về cải tạo miền Bắc, xây dựng xã hội chủ nghĩa, từ năm 1960, Nam Chính đặt ra mục tiêu “cải tạo xã hội, xóa bỏ đói nghèo, lạc hậu, xây dựng nông thôn mới vượt kế hoạch của Trung ương”.
Sạch phải từ nhà ra ngõ
Được người dân trong xã chỉ dẫn, muốn nghe kể chuyện Bác Hồ về thăm, nói chuyện phòng bệnh phải gặp ông Đinh Văn Kế, ở thôn Hoàng Xá. Chúng tôi tìm đến ông, năm nay đã 84 tuổi, ông Kế nguyên là Bí thư Đảng ủy xã Nam Chính từ năm 1960 - 1979. Dù đã ở tuổi “xưa nay hiếm” nhưng ông Kế vẫn giữ thói quen như những ngày còn trẻ. Ông vẫn dậy sớm, tập dưỡng sinh hằng ngày suốt mấy chục năm nay. Ông kể cho chúng tôi nghe về những kỷ niệm ngày còn công tác và gây dựng phong trào vệ sinh yêu nước.
Ông tự hào nói, ông là một trong những người trực tiếp tổ chức lễ đón Bác Hồ về thăm xã. Ông nhớ lại: “Vùng chiêm trũng quê hương tôi nghèo khó, người dân lại hay ốm đau, bệnh tật, những dịch bệnh như đau mắt đỏ, bệnh phụ khoa ở phụ nữ, chốc đầu, ghẻ lở ở trẻ em luôn là nỗi lo của người dân. Tôi đã cùng cấp ủy, chính quyền, các đoàn thể trong xã, trạm y tế thảo luận, xây dựng kế hoạch cụ thể, chi tiết và ra nghị quyết, giao chỉ tiêu cho các thôn, tới từng đội sản xuất và các đoàn thể triển khai. Ban đầu, tôi yêu cầu các hộ dân tổ chức lại vệ sinh gia đình, đường làng, ngõ xóm và tăng cường rèn luyện, tập thể dục buổi sáng. Sau đó, tôi vận động các gia đình xây giếng nước, trồng cây râm bụt, ken liếp nhà tắm, làm hố xí hai ngăn.
Bác Hồ thăm giếng nước xã Nam Chính 15/2/1965. Ảnh: TL |
Qua kiểm tra, rút kinh nghiệm, thấy chất lượng không bảo đảm, Đảng ủy, chính quyền quyết tâm vận động nhân dân tổ chức tự làm gạch rồi phát đến hộ gia đình để xây dựng các công trình vệ sinh...”. Về công tác vệ sinh phòng bệnh, xã đặt ra phong trào “phân, nước, rác” nghĩa là: vận động nhân dân sử dụng hố xí hai ngăn, dùng phân hoại mục để bón ruộng; đào giếng khơi lấy nước sinh hoạt thay cho nước ao; tổ chức quét dọn đường làng, ngõ xóm, thu gom rác thải với khẩu hiệu “sạch đường, tốt ruộng”.
Sau đó, Nam Chính trở thành một trong những xã kiểu mẫu ở miền Bắc về vệ sinh môi trường. Đến cuối năm 1964, phong trào xây nhà tắm, giếng nước, hố xí hai ngăn của xã đã đạt được 87%. Ông Kế được đi dự hội nghị báo cáo điển hình ở huyện, tỉnh, rồi toàn miền Bắc, được đón các đoàn chuyên gia y tế của nhiều nước như Cuba, Mông Cổ, Triều Tiên... đến thăm. Đến năm 1965, Nam Chính được đón Bác Hồ về thăm. Cán bộ xã thời đó như ông Kế đưa Bác đến thăm thôn An Thường.
Tại đây, Bác đã vào thăm nhà bà Khe, đến bên giếng nước nói chuyện thân mật với cán bộ và nhân dân. Kể xong câu chuyện, ông Kế dẫn chúng tôi đến thăm gia đình có giếng nước mà năm xưa Bác Hồ từng tới thăm và khen ngợi. Bà Khe đã mất cách đây vài năm, hiện ngôi nhà do con dâu của bà Khe và là vợ liệt sĩ tên Trịnh hiện đang trông coi. Ông Kế lấy chiếc gàu múc nước từ giếng lên, nước trong vắt, mát lạnh, xua đi cái nóng oi ả khắc nghiệt giữa trưa hè. Đôi mắt ông thoáng xa xăm nhớ lại kỷ niệm không thể nào quên của 47 năm trước, đôi mắt ấy như đưa cánh phóng viên trẻ chúng tôi cùng ông bồi hồi nhớ lại hồi ức ngày Bác về thăm Nam Chính...
Phát triển phong trào toàn dân rèn luyện sức khỏe
47 năm sau ngày Bác về thăm, giờ đây Nam Chính mang trên mình một diện mạo mới. Đường làng, ngõ xóm phong quang, sạch đẹp. Đường từ thôn Trại Thượng đến thôn An Thường, rồi từ An Thường sang Hoàng Xá rợp bóng cây xanh. Nhà cao tầng mọc lên san sát. Nhà nào cũng có đầy đủ 3 công trình vệ sinh, trong đó 65 - 67% số hộ đã sử dụng hố xí tự hoại. Bí thư Đảng ủy xã Đặng Văn Trãi cho biết: Từ năm 2010, Đảng ủy xã đã thành lập Ban chỉ đạo thực hiện vệ sinh môi trường. Xã huy động mọi nguồn lực, từ nguồn hỗ trợ của huyện, nguồn Quỹ “Mái ấm tình thương” của Hội Phụ nữ đến kinh phí của Phòng Lao động - Thương binh và Xã hội hỗ trợ các hộ nghèo, gia đình chính sách... từ 1,5 - 3 triệu đồng để xây dựng công trình vệ sinh tự hoại. Xã phấn đấu đến năm 2013, tỷ lệ hộ sử dụng công trình vệ sinh tự hoại sẽ là 90%.
Cùng với đó, Nam Chính quy hoạch khu chăn nuôi tập trung, vận động các gia đình chăn nuôi quy mô lớn ra khu chuyển đổi, sử dụng hầm bioga, góp phần giảm lượng nước thải, khí thải chăn nuôi trong các khu dân cư. Sau 2 năm thành lập tổ thu gom rác thải ở từng thôn, đầu năm 2012, xã thành lập tổ thu gom rác và vệ sinh môi trường ở quy mô toàn xã. Mỗi tuần, tổ vệ sinh môi trường của xã thu gom rác thải 2 lần. Để mọi nhà đều “sạch từ trong nhà ra ngoài ngõ”, Hội Phụ nữ xã phát động hội viên tích cực hưởng ứng phong trào “5 không, 3 sạch”.
Tại Khu tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh, Chủ tịch nước Trương Tấn Sang, Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Thiện Nhân, Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến dự Lễ phát động phong trào “Vệ sinh yêu nước nâng cao sức khỏe nhân dân”. Ảnh: Nguyễn Phương |
Không chỉ quan tâm bảo đảm vệ sinh môi trường, nhân dân Nam Chính còn noi gương Bác tích cực tập thể dục, thể thao, rèn luyện sức khỏe. Ở huyện Nam Sách nói chung và xã Nam Chính nói riêng, phong trào thể dục, thể thao rất phát triển. Ngay từ năm 1960 - 1970, người dân đã có thói quen thể dục buổi sáng và tập giữa giờ. Khi có tiếng kẻng thì người đang đi xe đạp trên đường cũng dừng lại để tập thể dục. Nhờ có phong trào tập thể dục, thể thao nên sức khỏe của người dân được nâng lên, ốm đau, bệnh tật dần được đẩy lùi, lao động, sản xuất đạt hiệu quả cao hơn.
Các phong trào như bơi lội, bóng chuyền của Nam Chính luôn đứng đầu huyện, không những thế, tại đây còn có nhiều vận động viên tham gia thi đấu toàn miền Bắc trong những năm còn chiến tranh. Tại các cuộc thi bơi vượt sông Thái Bình ngày đó, vận động viên Nam Chính luôn về nhất. Có điều thú vị là ở Nam Chính có một bể bơi nằm ngay cạnh UBND xã. Theo Chủ tịch UBND xã Vương Đình Quy, tỉ lệ người biết bơi ở xã Nam Chính rất cao. Những năm 1970 về trước, gần như 100% người dân Nam Chính đều biết bơi thành thạo 4 nội dung phối hợp.
Sau những năm 1970, cũng có tới 70% biết bơi cả 4 môn. Còn nếu tính tỉ lệ “rơi xuống nước không chết đuối” thì đạt tới 100%. “Bể bơi này có từ năm 1972, được cải tạo từ hố bom của Mỹ. Từ đó tới nay bể bơi được cải tạo nhiều lần. Năm 2003, bể được xây lại trên nền bể cũ, dùng dạy bơi cho học sinh tiểu học và những đội bơi nghiệp dư. Mùa hè đến, bể bơi lúc nào cũng đông nghịt người. Bể bơi này có nét đặc biệt là hoàn toàn... miễn phí. Năm 1972, Nam Chính đã được Bộ Y tế tặng cờ toàn xã biết bơi”, ông Quy cho biết.
Nam Chính cũng là một trong 3 xã đầu tiên của huyện Nam Sách đạt chuẩn quốc gia về y tế, nhiều năm không xảy ra dịch bệnh ở người. Mới đây, xã đầu tư 7 tỷ đồng xây dựng trạm y tế mới khang trang, hiện đại nhằm nâng cao chất lượng công tác chăm sóc sức khỏe ban đầu cho nhân dân địa phương. Mỗi năm trạm y tế xã tổ chức, khám, điều trị cho khoảng 3.500 - 4.200 lượt người. Tỷ lệ trẻ em được tiêm phòng vắc-xin đạt 100%. Đài phát thanh xã hằng tuần đều phát chuyên mục “Y tế cộng đồng”, phổ biến các bài thuốc hay, các kiến thức chăm sóc sức khỏe.
Trò chuyện với phóng viên báo SK&ĐS, BS. Đoàn Mạnh Tiến, Giám đốc Sở Y tế Hải Dương cho biết, thực hiện lời dạy của Bác, tỉnh Hải Dương đã tập trung triển khai nhiều phong trào vệ sinh phòng bệnh có hiệu quả, góp phần giảm thiểu đáng kể số ca mắc các bệnh liên quan đến sử dụng nguồn nước và môi trường bị ô nhiễm. Nếu như năm 2005, tỉnh Hải Dương mới có 71,6% số dân nông thôn được sử dụng nước hợp vệ sinh thì đến hết năm 2011, tỷ lệ số dân nông thôn của tỉnh được sử dụng nước hợp vệ sinh đã là 90%. Điều đáng ghi nhận là trong công tác vệ sinh phòng bệnh, nhiều năm qua trên địa bàn tỉnh không để dịch bệnh lớn xảy ra, các bệnh truyền nhiễm thông thường như tiêu chảy, bệnh ngoài da, đau mắt hột, nhiễm giun sán... được kiểm soát và giảm nhiều. Các bệnh dịch nguy hiểm mới được ngăn chặn và kiểm soát kịp thời, không để lan rộng và đặc biệt không xảy ra trường hợp tử vong.
Anh Tuệ
