Người ở chung cư cao cấp phần lớn là người có thu nhập không thấp song cũng có nỗi khổ riêng. Cái khổ không phải từ sự thiếu thốn tiền bạc mà lớn hơn cả là bị coi là “con vịt” để các chủ đầu tư tha hồ “cắt tiết” qua các loại dịch vụ với giá trên trời...
Sau những ngày hồ hởi trong căn hộ mới, không ít cư dân chung cư méo mặt vì các loại “phí” vệ sinh, trông xe, điện hành lang, cầu thang máy... với cái giá “quy định” và người ra quy định lại là chủ đầu tư nên khung giá dịch vụ luôn lơ lửng giữa trời. Thế là những cuộc đối đầu giữa người dân sống trong chung cư và chủ đầu tư đang ngày càng phát triển khi mà nơi mình sống bằng chính tiền mình bỏ ra lại cứ như là đi thuê hoặc ở nhờ và chủ đầu tư thì coi tất cả những diện tích ngoài căn hộ là của họ để rồi tha hồ đưa ra mức phí đắt đỏ. Ở Hà Nội, phí dịch vụ chung cư đang “loạn”, mỗi nơi mỗi mức tùy theo lương tâm và tham vọng của những người ra “quy định” bởi chính quyền thành phố không có mức giá áp dụng chung. Tại Trung Hòa - Nhân Chính, phí dịch vụ hiện là 30.000 đồng /tháng. Văn Quán, Linh Đàm, Việt Hưng... cao hơn một chút, 45.000 đồng. Một số nơi được gọi là cao cấp, phí dịch vụ hằng tháng được tính theo m2 như The Manor là 6.000 đồng/m2, Pacific Place 83B Lý Thường Kiệt lên tới 0,6 USD. Như vậy trung bình một căn hộ ở đây có phí dịch vụ xấp xỉ 1 triệu đồng.
 Người dân ở chung cư luôn “chóng mặt” vì các loại phí. Ảnh: Đ.T |
Thế nhưng thế nào là chung cư cao cấp thì lại đang thiếu thước đo và bất cứ chung cư mới xây dựng nào cũng đều tự nhận là cao cấp. Có chung cư “cao cấp” gặp mấy hôm mưa, nước ngập tầng hầm, ôtô xe máy hỏng cả thì xử sự lại rất thấp cấp nghĩa là chỉ “hỗ trợ” cho người bị thiệt hại chứ không chịu trách nhiệm đền bù thiệt hại khi chung cư mình xây dựng không còn là cao cấp.
Tưởng chỉ có ôtô khách tùy tiện vỗ ngực “xe chất lượng cao” vậy mà chung cư cũng tha hồ tự phong “cao cấp”. Sự chậm chạp trong quản lý khi mà việc xây chung cư có từ lâu song đến tháng 5/2008, Bộ Xây dựng mới chỉ ban hành thông tư hướng dẫn phân hạng mà chưa “gắn mác” cao cấp cho bất kỳ chung cư nào. Chính việc Bộ Xây dựng không phân hạng cho từng chung cư cụ thể dẫn tới việc chủ đầu tư tự nhận mình là cao cấp và đưa ra mức giá dịch vụ “cắt cổ”. Chỉ có người dân chịu thiệt thòi và rơi vào cảnh ngộ “không được làm chủ trong chính căn hộ của mình”. Trong khi đó, nhiều địa phương lại dựa vào sự phân hạng của Bộ Xây dựng để quy định phí vận hành chung cư dù quá rõ tình trạng thu phí dịch vụ tràn lan trong các chung cư như hiện nay.
Để chấm dứt mâu thuẫn do phí chung cư gây ra sau khi bán căn hộ, thiết nghĩ chủ đầu tư nên trao “quyền” cho khách hàng. Ban quản trị do dân bầu ra sẽ thay chủ đầu tư đưa ra một số nguyên tắc buộc người dân phải chấp hành, như phí dịch vụ, phí vận hành... Chủ đầu tư không thể dựa vào “mác” cao cấp để ban hành phí dịch vụ cao hơn so với các nơi khác và thực ra chỉ có trách nhiệm bảo hành công trình mình xây dựng. Nhà nước cần sớm ban hành khung pháp lý, luật chung cư, tránh tình trạng độc quyền như hiện tại để thực hiện được quyền làm chủ của người dân. Phí cao hay thấp sẽ do tính chất nội dung công việc, lượng nhân công thuê mướn quyết định. Mức phí chung cư đắt hay rẻ phải dựa vào tính chất công việc chứ không thể vin vào lý do cao cấp. Bởi cao cấp hay không đã thể hiện ở giá bán của chung cư rồi. Một khi “quyền” chưa được trao, chủ đầu tư sẽ là nhà cung cấp độc quyền mọi dịch vụ, họ sẽ luôn có khuynh hướng tăng giá. Người dân không có sự lựa chọn khác vì không thể ở nơi này lại sử dụng dịch vụ như dùng thang máy, thang bộ, gửi xe ở nơi khác để vào căn hộ của mình.
Không cá nhân nào mua cả chung cư để ở song trên thực tế, tất cả các hộ trong chung cư đã mua cả chung cư và những chi phí vận hành chung cư, những diện tích chung nằm ngoài căn hộ cần được cư dân chung cư tự quyết. Chủ đầu tư có lẽ nào bán chung cư cho dân rồi vẫn tiếp tục sở hữu diện tích chung của ngôi nhà mình đã bán.
Dương Đức Trung