Nỗi đau đã khai sinh ra một chế độ công nghệ y tế: Câu chuyện của Frank Hester và hệ thống hồ sơ sức khỏe điện tử SystmOne

Đó chính là câu chuyện của Frank Hester, nhà sáng lập TPP (The Phoenix Partnership) – công ty đứng sau hệ thống hồ sơ sức khỏe điện tử SystmOne, nền tảng hiện đang quản lý hơn 80 triệu hồ sơ bệnh nhân trên toàn thế giới.

Ít ai biết rằng hành trình xây dựng một trong những hệ thống công nghệ y tế có ảnh hưởng lớn thế giới lại bắt đầu từ khoảnh khắc đau lòng nhất trong cuộc đời ông: sự ra đi của người cha.

Từ nỗi đau…

Khi còn là một thiếu niên, Frank Hester đã bị cuốn hút bởi máy tính, nhưng vì không có máy tính nên ông đã học lập trình trên giấy. Ông sẽ viết các chương trình máy tính bằng tay và giáo viên của ông sẽ giả vờ là máy tính để xem mã của ông có hoạt động hay không.

Cha mẹ Frank Hester điều hành một doanh nghiệp nhỏ về trát vữa. Mẹ ông luôn dành buổi tối và cuối tuần để làm kế toán, tính lương và giấy tờ. Vả ông đã nhìn vào tất cả công việc đó và nghĩ rằng phải có một cách tốt hơn.Vì vậy, ông đã viết một hệ thống phần mềm kế toán cho cha mẹ mình để tự động hóa một số công việc đang chiếm quá nhiều thời gian của họ.

Và nó đã hiệu quả. Đột nhiên, mẹ ông không còn phải dành mỗi tối để làm bảng lương nữa, họ có thêm thời gian rảnh. Công việc kinh doanh phát triển, họ tuyển dụng thêm người, họ tạo ra thêm nhiều việc làm. Phần mềm thậm chí còn giúp bố mẹ tôi có đủ thời gian rảnh để đi ăn tối lãng mạn cùng nhau.

Và từ câu chuyện đó, ông cho rằng công nghệ thông tin có thể trả lại thời gian cho mọi người. Bài học đó đã theo ông suốt cuộc đời.

Những năm đầu sự nghiệp, Frank Hester không làm trong ngành y tế. Ông là một kỹ sư phần mềm thành công trong lĩnh vực tài chính và ngân hàng, có mức thu nhập cao và một tương lai rộng mở. Mọi thứ thay đổi khi cha ông lâm bệnh nặng.

Gia đình ông khi đó đã thống nhất nguyện vọng không thực hiện các biện pháp hồi sức khi cha ông bước vào giai đoạn cuối đời. Quyết định đó được ghi lại đầy đủ trong hồ sơ bệnh án. Nhưng khi người cha được đưa vào khoa cấp cứu, các bác sĩ điều trị lại không thể tiếp cận thông tin quan trọng ấy. Hồ sơ tồn tại, thông tin đã được lưu trữ, nhưng nó không đến được với những người cần nó nhất. Kết quả là các bác sĩ đã tiến hành hồi sức trái với mong muốn của bệnh nhân và gia đình.

Frank Hester không trách những người bác sĩ, ông hiểu họ đã làm điều đúng đắn với những gì họ biết. Ông cho rằng vấn đề nằm ở chỗ họ không có đủ thông tin. Chính khoảnh khắc ấy đã khiến ông nhận ra một sự thật lớn hơn: "Nhiều vấn đề của ngành y tế không phải là vấn đề y khoa. Đó là vấn đề thông tin".

… đến tầm nhìn toàn cầu

Biến cố liên quan đến người cha đã khiến ông Frank Hester không thể ngừng suy nghĩ về một câu hỏi: Điều gì thực sự đang cản trở các hệ thống y tế phục vụ bệnh nhân tốt hơn? Từ trải nghiệm cá nhân đó, ông dần đi đến một nhận định có tính bước ngoặt đối với sự nghiệp của mình.

"Tôi nhận ra rằng nhiều thách thức lớn nhất của ngành chăm sóc sức khỏe thực chất không phải là vấn đề lâm sàng. Chúng là vấn đề về thông tin", ông chia sẻ.

Theo ông Frank Hester, trong nhiều hệ thống y tế, dữ liệu thường bị phân tán ở nhiều nơi khác nhau, không thể di chuyển hoặc không thể được tìm thấy vào những thời điểm quan trọng nhất. Thông tin bị mắc kẹt ở những nơi khác nhau, không thể di chuyển, không thể tìm thấy khi nó quan trọng nhất.

Nhận thức đó đã thôi thúc ông đưa ra một quyết định táo bạo, đó là rời bỏ công việc ổn định trong ngành ngân hàng để theo đuổi một sứ mệnh hoàn toàn mới.

"Tôi quyết định dành sự nghiệp của mình để giải quyết vấn đề đó", Frank Hester kể lại.

Mục tiêu của ông là xây dựng một hệ thống chăm sóc sức khỏe mà ở đó thông tin luôn theo sát bệnh nhân, giúp các bác sĩ và y tá có thể tiếp cận dữ liệu cần thiết ở bất cứ đâu và bất cứ khi nào cần. Ý tưởng đó sau này đã trở thành nền tảng SystmOne.

Vào thời điểm đó, không phải ai cũng tin vào tầm nhìn của ông. Nhiều chuyên gia cho rằng việc kết nối dữ liệu y tế trên quy mô lớn là điều không thể thực hiện. Họ cho rằng ngành y tế quá phức tạp, quá phân mảnh và quá khó để tích hợp thành một hệ thống thống nhất. Tuy nhiên, Frank Hester đã kiên trì theo đuổi mục tiêu của mình. Chính sự kiên định đó đã giúp ông trở thành một trong những người tiên phong trong lĩnh vực chia sẻ hồ sơ y tế điện tử, xây dựng nên nền tảng giúp giải quyết bài toán kết nối thông tin trong chăm sóc sức khỏe.

Và những tác động ngoài mong đợi

Ngày nay, SystmOne đã phát triển thành một trong những hệ thống hồ sơ sức khỏe điện tử có quy mô lớn trên thế giới. Theo Frank Hester, nền tảng này đang hỗ trợ hơn 80 triệu hồ sơ bệnh nhân, tương đương với việc cứ khoảng 100 người trên hành tinh thì có một người được chăm sóc sức khỏe thông qua hệ thống này. Tuy nhiên, ông cho biết bản thân chưa bao giờ xem đây là đích đến cuối cùng. "Đó là một con số tuyệt vời. Nhưng tôi không hài lòng với nó", ông nói.

Lý do không phải vì tham vọng kinh doanh hay lợi nhuận, mà bởi ông mong muốn ngày càng nhiều người được hưởng lợi từ một hệ thống chăm sóc sức khỏe được kết nối hiệu quả.

Người sáng lập phần mềm SystmOne cũng nhấn mạnh rằng, mục tiêu của chăm sóc sức khỏe hiện đại không phải là tạo ra những dịch vụ xa xỉ chỉ dành cho một bộ phận nhỏ dân cư. Điều quan trọng hơn là bảo đảm mọi công dân đều có cơ hội tiếp cận dịch vụ chăm sóc sức khỏe chất lượng cao.

"Mục tiêu là mang đến dịch vụ chăm sóc tốt nhất cho mọi người. Chăm sóc sức khỏe kết nối cho phép bạn làm được điều đó", ông nói.

Những thành quả mà SystmOne mang lại trong nhiều năm qua đã củng cố thêm niềm tin đó. Frank Hester cho biết ông rất vinh dự khi được trao Huân chương OBE (huân chương Sĩ quan đế quốc Anh năm 2015) của Vương quốc Anh vì những đóng góp cho ngành y tế. Tuy nhiên, điều khiến ông tự hào nhất không phải là danh hiệu hay giải thưởng, mà là những thay đổi diễn ra mỗi ngày trong thực tiễn chăm sóc sức khỏe.

Trong các chuyến thăm tới nhiều hệ thống y tế trên thế giới, ông chứng kiến những tác động vượt xa những gì mình từng hình dung khi bắt đầu dự án. Ông gọi đó là những "hậu quả không ngờ", tương tự như cách phần mềm kế toán mà ông từng viết cho doanh nghiệp của cha mẹ mình đã mang lại nhiều lợi ích hơn dự kiến.

Tại Dịch vụ Y tế Quốc gia Anh (NHS), một y tá từng chia sẻ với ông rằng trước đây cô phải dành nhiều giờ mỗi tuần để tổng hợp báo cáo từ nhiều hệ thống khác nhau. Ngày nay, công việc đó chỉ còn là một thao tác nhấn nút đơn giản. Thời gian tiết kiệm được có thể dành cho bệnh nhân hoặc cho gia đình của cô sau giờ làm việc.

Tại Malaysia, việc triển khai phần mềm SystmOne đã góp phần rút ngắn thời gian chờ đợi tại các phòng khám từ khoảng 3 giờ xuống còn chưa đầy 30 phút. Theo Frank Hester, đây là một trong những ưu tiên quan trọng của Bộ trưởng Y tế nước này và kết quả đạt được đã cải thiện đáng kể trải nghiệm của người bệnh, đồng thời giúp các nhà hoạch định chính sách thực hiện những cam kết đã đưa ra với người dân.

Tại Jamaica, các bệnh viện đã tăng đáng kể số lượng bệnh nhân có thể tiếp nhận, qua đó mở rộng khả năng tiếp cận dịch vụ y tế cho cộng đồng. Trong khi đó, tại Vương quốc Anh, việc kết nối hồ sơ sức khỏe đã làm thay đổi hoàn toàn cách cung cấp dịch vụ tư vấn chuyên khoa, giúp tăng khoảng 70% năng lực chăm sóc chuyên khoa mà vẫn cho phép bệnh nhân được điều trị gần nơi sinh sống. "Chuyên môn được chuyển đi thay vì bệnh nhân", Frank Hester nhận định.

Tuy nhiên, điều khiến ông xúc động nhất không phải là các chỉ số hiệu quả hay những con số thống kê. Đó là những trường hợp mà dữ liệu được kết nối đã trực tiếp góp phần cứu sống con người.

Ông nhớ lại cuộc trò chuyện với các bác sĩ cấp cứu từng điều trị cho một cô gái trẻ bị quá liều thuốc. Nhờ khả năng truy cập ngay lập tức vào thông tin về các loại thuốc mà bệnh nhân đang sử dụng, họ đã xác định được phương án điều trị phù hợp trong thời gian ngắn nhất. Thông tin đã có sẵn, việc điều trị được thực hiện ngay lập tức và mạng sống của cô gái ấy đã được cứu. Đó cũng là khoảnh khắc giúp Frank Hester nhận ra ý nghĩa sâu xa nhất của công việc mà ông theo đuổi.

Nhìn lại hành trình của mình, Frank Hester cho biết khi bắt đầu viết những dòng mã đầu tiên cho lĩnh vực y tế, mục tiêu của ông rất đơn giản: giúp các bác sĩ và nhân viên y tế tiếp cận thông tin dễ dàng hơn. Thế nhưng theo thời gian, ông nhận ra rằng tác động của hồ sơ sức khỏe điện tử lớn hơn rất nhiều.

"Hiệu quả không ngờ là hồ sơ sức khỏe được kết nối đã trở thành một công cụ để chuyển đổi toàn bộ hệ thống chăm sóc sức khỏe", ông nói. Và đó cũng chính là điều đã thúc đẩy ông dành hơn ba thập kỷ để theo đuổi sứ mệnh xây dựng một nền y tế kết nối trên quy mô toàn cầu.

Giải pháp cho bài toán bệnh viện thông minh tại Việt Nam

Theo ông Frank Hester, nền tảng SystmOne có thể trở thành một trong những trụ cột quan trọng trong quá trình xây dựng hệ thống y tế thông minh tại Việt Nam.

Việt Nam sở hữu mạng lưới y tế rộng khắp, từ các đô thị lớn đến khu vực nông thôn, miền núi và vùng sâu, vùng xa. Tuy nhiên, chất lượng dịch vụ y tế giữa các tuyến vẫn còn khoảng cách đáng kể. Nguồn nhân lực chất lượng cao, các chuyên gia đầu ngành cùng hệ thống trang thiết bị hiện đại hiện chủ yếu tập trung tại các bệnh viện tuyến trung ương và các cơ sở y tế lớn.

Trong bối cảnh đó, SystmOne có thể đóng vai trò là cầu nối giữa y tế cơ sở và các bệnh viện tuyến trên. Thông qua hệ thống hồ sơ bệnh án điện tử được kết nối đồng bộ, bệnh nhân tại các địa phương xa xôi vẫn có thể tiếp cận ý kiến chuyên môn từ những bác sĩ hàng đầu mà không cần phải di chuyển quãng đường dài. Hồ sơ bệnh án tại tuyến cơ sở có thể được chia sẻ lên hệ thống để các bác sĩ tuyến trên theo dõi, đánh giá và đưa ra các khuyến nghị chuyên môn kịp thời.

Ông Frank Hester cho rằng, đội ngũ bác sĩ Việt Nam có trình độ chuyên môn cao và được đào tạo bài bản, do đó việc đánh giá tình trạng bệnh nhân thông qua hồ sơ bệnh án điện tử hoàn toàn khả thi. Mô hình này không chỉ giúp giảm áp lực cho các bệnh viện tuyến cuối mà còn hạn chế tình trạng người bệnh phải đi xa nhưng chưa chắc tiếp cận đúng chuyên khoa cần điều trị.

Ngoài ra, một trong những thách thức lớn của ngành y tế là chi phí đầu tư và vận hành hệ thống thường rất cao, trong khi xu hướng công nghệ trên thế giới đang hướng tới việc tối ưu chi phí và nâng cao hiệu quả. Mục tiêu của SystmOne là cung cấp một nền tảng với chi phí hợp lý, góp phần giảm chi phí vận hành cho cơ sở y tế và giảm gánh nặng tài chính cho người bệnh. Theo ông Frank Hester, một hệ thống y tế số hiện đại không nhất thiết phải là một hệ thống đắt đỏ.

Bên cạnh khả năng kết nối dữ liệu, bảo mật và quản trị thông tin y tế cũng là yếu tố then chốt. Ông Frank Hester cho rằng, hệ thống hồ sơ bệnh án điện tử cần được vận hành với mức độ an toàn tương tự như hệ thống ngân hàng. Nếu ngân hàng bảo vệ tài sản tài chính của khách hàng thì hệ thống y tế phải bảo vệ dữ liệu sức khỏe của người dân.

Do đó, SystmOne sẽ xây dựng cơ chế quản lý truy cập chặt chẽ, trong đó mọi hoạt động xem và khai thác hồ sơ bệnh án đều được ghi nhận và giám sát. Hệ thống có thể tự động thông báo khi hồ sơ được truy cập; việc một bác sĩ khác xem hoặc sử dụng dữ liệu bệnh án cần có quy trình phân quyền và ủy quyền rõ ràng. Đồng thời, sẽ có các công cụ kiểm soát để bảo đảm tính minh bạch, an toàn và tuân thủ các quy định về bảo vệ dữ liệu y tế.

Ông Frank Hester cũng nhấn mạnh, với khả năng kết nối toàn diện, hỗ trợ khám chữa bệnh từ xa, tối ưu chi phí và bảo đảm an toàn dữ liệu, SystmOne được kỳ vọng sẽ góp phần thúc đẩy quá trình chuyển đổi số ngành y tế, hướng tới xây dựng mô hình bệnh viện thông minh và hệ thống chăm sóc sức khỏe hiện đại tại Việt Nam.

PV