Trong những căn nhà chất chứa tình cảm có cả những căn “vượt biên giới” như 3 căn nhà tình nghĩa ở làng Lâm, xã Pó Nhầy, huyện Ô Ya Đao, tỉnh Ratana Kiri (Campuchia). Vùng biên luôn trong trái tim cả nước như 4 căn nhà dành tặng bệnh nhân phong ở 2 huyện Đức Cơ và Ia Grai do chị em phụ nữ ở quận 6, TP. Hồ Chí Minh ủng hộ. Và ngôi nhà rông văn hóa ở xã Ia Dom, huyện Đức Cơ cũng kịp đưa vào sử dụng trong dịp Tết Tân Mão vừa rồi.
Tình người không ranh giới
Biết chúng tôi muốn ra cửa khẩu, Đại tá chính ủy Bộ chỉ huy biên phòng Gia Lai Nguyễn Đức Thành chẳng kể ngày chủ nhật, thân chinh dẫn chúng tôi ra cửa khẩu quốc tế Lệ Thanh đứng chân trên địa bàn xã Iadom, huyện Đức Cơ do Đồn 721 phụ trách.
 Mùa vàng trên Tây Nguyên. Ảnh: CTV |
Cửa khẩu này thông thương với nước bạn Campuchia, lưu lượng người, phương tiện ra vào khu vực biên giới khá nhiều nên tình hình buôn bán, gian lận thương mại diễn biến phức tạp. Chả thế mà đồn trưởng ở đây cấp thượng tá dù địa bàn chỉ có 1.299 hộ, 5.386 nhân khẩu với phần lớn người dân là đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống ở 6 thôn, làng.
Đến Iadom, điều lạ nhất so với các nơi khác là cột mốc. Khác với nhiều cột mốc dựng bằng đá hoa cương dọc chiều dài biên giới, cột mốc ở đây chỉ là cây cọc gỗ bề mặt hình chữ nhật cắm xuống đất và gần đấy có chiếu lều bạt để lính ta thay nhau canh giữ dù trụ sở Đồn cách đấy 200m đầy tiện nghi, hoành tráng. Thì ra ở đây có tới 3/6 cột mốc chưa hoạch định xong. Xem ra chuyện biên giới chẳng đơn giản vì bản đồ, thực địa, lời dẫn giải nhiều khi chẳng phải dễ thống nhất. Cũng như Đồn Bu Prăng và Pu Chap, dưới Đắk Nông mà chúng tôi đến cũng còn đến 52 km2 chưa thống nhất được chỉ vì bản đồ đúng như thực trạng nhưng lời dẫn giải được hiểu khác nhau. Ví dụ như biên giới đoạn này từ gò X đến sông Y nhưng lời chú thích lại thêm chữ “ngọn nguồn” bên cạnh tên sông thì “ngọn nguồn” bỗng thành mơ hồ và vô cùng vì một lạch nước cách vài cây số cũng có thể thành “ngọn nguồn” của sông! Bên Campuchia lại lắm Đảng và nhiều khi đảng đối lập thích gây khó cho chính phủ bằng cách cứ khuấy lên chuyên biện giới. Thậm chí có cả vị hoàng thân đối lập đảng cầm quyền ra tận biên giới nhổ cột mốc nên nỗi phải ra tòa. Ở Đồn 721, anh em phải làm lán canh ngay cột mốc tạm thời là vì vậy.
 Thầy giáo quân hàm xanh. Ảnh: CTV |
Thời bình vẫn phải nằm rừng, ở lán, chịu muỗi, rét, lắm khi rắn rết chui vào là chuyện thường. Chuyện giữ chủ quyền, một tấc đất ta không tham của ai nhưng cũng không để mất một tấc là nguyên tắc nhưng tình người hai bên biên giới lại như không có biên giới. Bên ta chả giàu có gì nhưng lính biên phòng bên Campuchia quả là khổ và thiếu thốn hơn bên này nhiều. Anh em các đồn biên phòng của ta vẫn cho đồng nghiệp bên bạn lương thực, thực phẩm, thuốc men bởi cái tình người. Chuyện cứu hộ cứu nạn lúc bão lũ hoặc giúp làm nhà cho bạn cũng không thiếu. Các nhà ngoại giao của Ủy ban biên giới quốc gia làm việc nhưng anh em ở đây cũng làm ngoại giao nhân dân. Cái tình cụ thể của những người chung giữ đường biên cũng là sự bảo đảm của một vùng biên giới yên bình. Chả thế mà 21 km đường biên giới do Đồn 721 phụ trách vẫn ổn định dẫu nơi đây các đối tượng phản động lợi dụng qua lại cửa khẩu công khai, bí mật vẫn có, kẻ xấu trộn trong nhiều đối tượng làm ăn buôn bán cũng chẳng thiếu. Biên phòng ta nhìn bằng mắt, bằng cả trái tim nên chả gì che giấu được. Nguy cơ tiềm ẩn đấy nhưng anh em trong đơn vị đã chủ động lên kế hoạch phối kết hợp chặt chẽ với các cấp chính quyền địa phương thường xuyên tuần tra, kiểm soát và đẩy mạnh phong trào quần chúng tham gia tự quản đường biên, đảm bảo an ninh trật tự thôn, làng. Do đó, đã phát hiện, triệt phá 4 đường dây câu móc vượt biên với 13 đối tượng đã từ bỏ vượt biên; Ngăn chặn 2 lần với 6 đối tượng có dấu hiệu móc nối vượt biên, vận động tự giác giao nộp 7 khẩu súng, 1 nòng súng săn và ngăn chặn kịp thời 3 vụ vượt biên sang Campuchia.
 Khám chữa bệnh cho đồng bào. Ảnh: CTV |
Theo đường 14C, chúng tôi đi dọc biên giới giữa núi rừng Tây Nguyên hùng vĩ. Những chiến sĩ quân hàm xanh được sự giúp đỡ của các cơ quan, ban ngành cấp ủy, chính quyền địa phương và sự thương yêu đùm bọc của đồng bào các dân tộc, các anh luôn sáng lên vai trò của lực lượng chuyên trách, nòng cốt trong nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia trong tình đồng đội, nghĩa đồng bào với những cửa sổ rộng mở như tấm lòng chẳng có một chấn song...
Lê Quý Hiền