Bao giờ cũng vậy, sự xuất hiện của những ngôi sao âm nhạc Hàn Quốc (K-pop) luôn có sức hút kỳ lạ đối với các bạn trẻ. Sau đêm diễn Ðại nhạc hội Music Bank diễn ra cuối tháng 3 vừa qua, hàng loạt hình ảnh về những fan “cuồng” Việt lại được lan truyền với tốc độ chóng mặt trên mạng. Không ít bạn trẻ phấn khích đã la hét, thậm chí gào khóc khi nhìn thấy thần tượng. Chuyện gì đang xảy ra với giới trẻ Việt, phải chăng sức “đề kháng văn hóa” đã suy giảm đến mức đáng báo động?
Hàng nghìn cách thể hiện sự cuồng nhiệt… thái quá
Thật khó lý giải nguyên nhân gây sức hút của sao K-pop. Có lẽ đó là kết quả của một chiến dịch truyền thông lâu dài mang tên “Làn sóng Hàn Quốc - Hallyu” diễn ra trên tất cả các lĩnh vực từ âm nhạc, điện ảnh, truyền hình, thời trang, làm đẹp… Giới trẻ là những người tiên phong trong lĩnh vực công nghệ thông tin, tiếp cận cái mới nên việc chinh phục khán giả trẻ luôn là hướng đi đúng đắn. Những ngôi sao Hàn Quốc có thế mạnh nổi trội về ngoại hình, tài năng, thời trang và cách ứng xử thông minh, thân thiện với các fan. Những nhóm nhạc Hàn Quốc đã chinh phục thành công giới trẻ Việt và có lẽ fan Việt cũng có thể được xếp vào top những fan cuồng bậc nhất thế giới.
Xúc động. ẢnhHHT
7 nhóm nhạc hàng đầu Hàn Quốc đang “đốn tim” khán giả trẻ là SHINee, Sistar, Teen Top, Block B, A Pink, EXO, GOT 7 đã khiến sân vận động “nổ tung” với những bản hit. Điều đặc biệt của chương trình là những ca khúc Việt như Người ấy, Yêu lại từ đầu, Bonjour Việt Nam đã được chính các ca sĩ Hàn thể hiện trên sân khấu. Theo ghi nhận của các phóng viên thì ngay từ buổi trưa hôm diễn ra Đại nhạc hội, fan Việt đã xếp thành hàng dài chờ vào Sân vận động Mỹ Đình, trên tay cầm những hình ảnh ghi tên thần tượng. Ban Tổ chức đã phải lùi thời gian bắt đầu biểu diễn lại 30 phút so với kế hoạch ban đầu để làm dịu sức nóng từ người hâm mộ. Niềm hân hoan, phấn khích thể hiện rõ trên gương mặt các bạn trẻ. Nhiều bạn trẻ đã la hét, khóc to khi nhìn thấy thần tượng xuất hiện. Có lẽ các bạn trẻ đã khóc vì quá xúc động, sung sướng khi lần đầu tiên được ngắm nhìn thần tượng bằng xương, bằng thịt biểu diễn trên sân khấu Việt. Hình ảnh này tiếp tục xuất hiện khi chương trình kết thúc, nhiều fan lại bật khóc, gào thét vì tiếc nuối, hụt hẫng.
Hình ảnh những cô bé, cậu bé la hét, khóc lóc chạy theo các thần tượng là ca sĩ, diễn viên Hàn Quốc vẫn khiến không ít người lớn cảm thấy chạnh lòng. Trước đó, những hành động cuồng nhiệt tương tự của fan Việt cũng xảy ra khi chàng ca sĩ, diễn viên Kang Tae Oh đến Việt Nam tham gia giao lưu, đấu giá từ thiện cùng đoàn làm phim Tuổi thanh xuân hồi giữa tháng 3. Nhiều fan nữ đã xếp hàng dài tại Sân bay Nội Bài chờ được tận mắt nhìn ngắm thần tượng. Hàng trăm fan nữ hò hét, kêu khóc gây náo loạn một góc sân bay. Câu chuyện về một nhóm học sinh tuổi teen quỳ xuống hôn chiếc ghế của ngôi sao Bi Rain năm 2012 vẫn chưa thôi ám ảnh các bậc phụ huynh về văn hóa thần tượng trong giới trẻ. Chưa hết, cũng trong năm 2012, bức ảnh một nhóm thanh niên ôm nhau khóc khi nhìn thấy các thành viên nhóm nhạc T-ara gây nên cuộc tranh cãi trong cộng đồng mạng. Những chàng trai này thậm chí còn bị cộng đồng mạng gọi là thánh cuồng. Rồi hàng trăm fan của nhóm nhạc Super Junior đã đuổi theo xe chở thần tượng gây ách tắc giao thông trên một quãng đường dài, thành viên Jiyeon của nhóm nhạc T-ara bị fan giật tóc tại Sân bay Tân Sơn Nhất; nam ca sĩ Kim Joong Kook khi đến Việt Nam quay chương trình cho gameshow Running man bị bầm tím vì các fan cào cấu; 40 fan Việt ngất xỉu vì chen lấn, xô đẩy tại Sân vận động Mỹ Đình khi xem nhóm Super Junior biểu diễn trong chương trình MTV Exit Việt Nam cách đây mấy năm; nhóm nhạc Big Bang đã phải “né” gần 30 phút để Ban Tổ chức ổn định sân khấu vì fan cuồng trong buổi biểu diễn tại TP. Hồ Chí Minh… Tất cả đã tạo nên một bức tranh méo mó về fan cuồng Việt Nam
Hội chứng lệch chuẩn trong thưởng thức văn hóa
Một trào lưu rất đáng báo động trong giới trẻ hiện nay là xu hướng lệch chuẩn trong thưởng thức văn hóa nghệ thuật. Người trẻ Việt dường như rất dễ rung động với những hiện tượng văn hóa mới, lạ. Họ yêu thích đến cuồng nhiệt một hiện tượng gì đó rất vu vơ, thậm chí lãng xẹt. Họ sẵn sàng rút điện thoại, nhắn tin bình chọn cho ca sĩ mình yêu thích trong một chương trình truyền hình thực tế nào đó chỉ đơn giản là họ thích mà không cần biết ca sĩ đó hát hay dở thế nào. Họ mở đi, mở lại nghe đến “mòn” tai, thuộc lòng một ca khúc với đầy rẫy những từ ngữ phản cảm, có khi tục tĩu kiểu như “Anh không đòi quà”…
Câu chuyện về ca sĩ Lệ Rơi diễn ra năm 2014 là một ví dụ. Một chàng trai không có gì đặc biệt về ngoại hình và giọng hát lại nhận được sự quan tâm của hàng ngàn bạn trẻ. Những bài hát được cover vội vã, không thể dở hơn, hát một đằng, nhạc một nẻo lại được tung hô, chào đón như một hiện tượng nghệ thuật mới. “Hội những người phát cuồng về Lệ Rơi” được lập ra, thu hút rất nhiều bạn trẻ tham gia. Mỗi clip của Lệ Rơi ra đời nhận được hàng triệu lượt xem, nghe, like và chia sẻ trên mạng xã hội.
Hiện nay, người ta đang nhắc nhiều đến hiện tượng Sơn Tùng M-TP. Nói không ngoa rằng, Sơn Tùng M-TP là ca sĩ trẻ có lượng fan khủng nhất nhưng cũng là ca sĩ “dính” nhiều tai tiếng nhất thời gian gần đây. Sơn Tùng là một ca sĩ trẻ có tài cùng nhiều yếu tố thuận lợi khác nhưng thực sự rất khó lý giải được sức hút của ca sĩ này. Mỗi ca khúc của Sơn Tùng M-TP ra đời đều nhanh chóng trở thành hit và thu hút rất lớn lượng khán giả theo dõi. Điều đáng nói là rất nhiều ca khúc do Sơn Tùng sáng tác rất dở mà Không phải dạng vừa đâu là một ví dụ. Cũng không ít sáng tác của Sơn Tùng “dính” nghi án đạo nhạc mà đỉnh điểm là ca khúc Chắc ai đó sẽ về bị cơ quan chức năng “thổi còi”. Bất chấp tất cả, lượng fan Việt yêu mến Sơn Tùng cuồng nhiệt vẫn không hề giảm. Trên một số diễn đàn, nhiều fan còn lên tiếng bênh vực Sơn Tùng ngay khi ca sĩ 21 tuổi dính nghi án đạo nhạc.
Yêu, ghét là chuyện riêng của mỗi cá nhân nhưng cách thể hiện tình yêu với thần tượng ra sao cũng rất cần có định hướng. Bên cạnh đó, sự ngưỡng mộ thần tượng cũng phải được xây dựng trên nền tảng của tri thức bởi khi cảm xúc không gắn với sự hiểu biết, tình yêu chân thành sẽ là “bàn tay vô hình” làm đảo lộn những giá trị nghệ thuật đích thực. Có lẽ người Việt trẻ cần phải được tăng cường “sức đề kháng” trước những trào lưu phản văn hóa và giáo dục cách ứng xử với thần tượng. Người trẻ cũng cần được trang bị một “phông” văn hóa, thẩm mỹ chuẩn mực, đủ để phân biệt cái hay, cái dở và miễn nhiễm với cái xấu…
Phạm Thiên Giang
