Robert E. Hall thuộc Đại học Stanford, bang California, trong khi Michael Woodford công tác tại Đại học Columbia, thành phố New York. Hai nhà khoa học được vinh danh vì đã phát triển các mô hình kinh tế vĩ mô mới, giúp cải thiện đáng kể khả năng thiết kế và triển khai các chính sách nhằm hạn chế biến động của nền kinh tế.
Các nhà kinh tế học người Mỹ Robert E. Hall (trái) và Michel Woodford. (Ảnh: NP)
Công trình của họ cho thấy các biện pháp tài khóa và tiền tệ, nếu được thực hiện đúng thời điểm, có thể góp phần giảm bớt những biến động mạnh trong hoạt động kinh tế.
Nền kinh tế thường trải qua những giai đoạn suy thoái xen kẽ với phục hồi và tăng trưởng. Vì vậy, các chính phủ và ngân hàng trung ương từ lâu đã sử dụng chính sách ổn định kinh tế để hạn chế tác động của những chu kỳ này.
Từ khi nhà kinh tế học John Maynard Keynes đưa ra các lý thuyết có ảnh hưởng lớn gần một thế kỷ trước, những biện pháp can thiệp của chính phủ đã trở thành công cụ quan trọng để ứng phó với suy thoái. Khi kinh tế suy yếu, nhà chức trách có thể giảm lãi suất và chấp nhận thâm hụt ngân sách lớn hơn nhằm kích thích hoạt động kinh tế. Ngược lại, khi nền kinh tế tăng trưởng quá nóng, các biện pháp theo hướng thắt chặt có thể được sử dụng để kiềm chế đà tăng trưởng.
Cuộc khủng hoảng dầu mỏ trong thập niên 1970 đã đặt ra những câu hỏi lớn về hiệu quả của các mô hình kinh tế Keynes được sử dụng khi đó. Những chính sách vốn được kỳ vọng giúp giảm thất nghiệp không đạt được kết quả như mong muốn, trong khi lạm phát tăng mạnh và khó kiểm soát.
Các nền kinh tế phương Tây phải đối mặt với tình trạng tăng trưởng thấp, thất nghiệp cao và lạm phát dai dẳng. Trước những diễn biến này, nhiều người cho rằng chính sách ổn định kinh tế không những kém hiệu quả mà còn có thể gây ra tác dụng ngược, làm dấy lên quan điểm rằng nên từ bỏ cách tiếp cận này.
Robert E. Hall và Michael Woodford đã góp phần giải quyết vấn đề bằng cách xây dựng các mô hình kinh tế vĩ mô dựa trên nền tảng kinh tế vi mô.
Thay vì chỉ dựa vào những mối tương quan thống kê giữa các chỉ số như lạm phát, sản lượng và tiêu dùng, cách tiếp cận này xem xét hành vi của từng hộ gia đình và doanh nghiệp, cũng như cách các quyết định riêng lẻ kết hợp để tác động đến toàn bộ nền kinh tế.
Một điểm cốt lõi trong các mô hình là hộ gia đình và doanh nghiệp không chỉ phản ứng với tình hình hiện tại mà còn tính đến những gì có thể xảy ra trong tương lai. Hộ gia đình cân nhắc việc tiết kiệm và chi tiêu, trong khi doanh nghiệp đưa ra quyết định về giá cả và hoạt động kinh doanh dựa trên những kỳ vọng của mình.
Điều này khiến thông tin về chính sách kinh tế trở nên đặc biệt quan trọng. Khi chính phủ và ngân hàng trung ương công bố kế hoạch về lãi suất, ngân sách hoặc những biện pháp điều hành khác, họ có thể tác động đến kỳ vọng của người dân và doanh nghiệp. Những thay đổi trong kỳ vọng này, đến lượt mình, có thể ảnh hưởng đến quyết định chi tiêu, tiết kiệm, đầu tư và định giá, qua đó tác động đến diễn biến chung của nền kinh tế.
Nhờ đặt các quyết định của từng chủ thể kinh tế vào trung tâm phân tích, những mô hình mới cung cấp cơ sở để hiểu rõ hơn cách chính sách được truyền dẫn và vì sao thời điểm thực hiện chính sách lại có ý nghĩa quan trọng.
Kể từ khi được phát triển, các mô hình kinh tế vĩ mô dựa trên nền tảng kinh tế vi mô đã trở thành công cụ hữu ích trong việc phân tích và ứng phó với những giai đoạn suy thoái.
Công trình của Hall và Woodford cũng góp phần củng cố cơ sở lý thuyết cho các chính sách mà chính phủ và ngân hàng trung ương sử dụng để đối phó với những cú sốc kinh tế. Các cú sốc này có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân, chẳng hạn như khủng hoảng năng lượng hoặc sự thay đổi đột ngột trong mức tiêu dùng của các hộ gia đình.
John Hassler, Chủ tịch Ủy ban Giải thưởng Khoa học Kinh tế, cho biết nghiên cứu của 2 nhà khoa học đã cung cấp nền tảng lý thuyết vững chắc cho những mô hình hiện được các ngân hàng trung ương và chính phủ trên toàn thế giới sử dụng.
Theo ông, nhờ những đóng góp này, các nhà hoạch định chính sách có cơ sở tốt hơn để ứng phó với những biến động bất ngờ của nền kinh tế.
