NIH cập nhật hướng dẫn điều trị nhiễm trùng cơ hội ở người nhiễm HIV, bổ sung nhiều khuyến nghị mới

Nhiễm trùng cơ hội vẫn là một trong những vấn đề y khoa quan trọng ở người sống chung với HIV, đặc biệt ở những trường hợp chẩn đoán muộn, điều trị chưa hiệu quả hoặc suy giảm miễn dịch kéo dài. Nhằm phản ánh các bằng chứng khoa học mới nhất, Hướng dẫn phòng ngừa và điều trị nhiễm trùng cơ hội ở người lớn và thanh thiếu niên nhiễm HIV của Viện Y tế Quốc gia Hoa Kỳ (NIH) đã được cập nhật với nhiều thay đổi đáng chú ý.

Các nội dung sửa đổi tập trung vào chẩn đoán, điều trị và dự phòng một số bệnh nhiễm trùng thường gặp ở người nhiễm HIV, bao gồm viêm phổi cộng đồng, viêm gan B, sốt rét, nhiễm phức hợp Mycobacterium avium (MAC), viêm phổi do Pneumocystis và giang mai.

1. Cập nhật điều trị viêm phổi mắc phải trong cộng đồng

Viêm phổi mắc phải trong cộng đồng (Community-Acquired Pneumonia - CAP) là nguyên nhân thường gặp gây nhập viện ở người nhiễm HIV. Trong bản cập nhật mới, NIH đã điều chỉnh các khuyến nghị về điều trị kinh nghiệm ưu tiên và các phương án thay thế đối với CAP. Những thay đổi này nhằm phù hợp hơn với tình hình kháng thuốc hiện nay cũng như các bằng chứng điều trị mới.

Một điểm đáng chú ý là hướng dẫn đã bổ sung khuyến nghị điều trị đối với những trường hợp viêm phổi cộng đồng đã xác định được căn nguyên do virus. Điều này giúp bác sĩ có cơ sở lựa chọn liệu pháp phù hợp thay vì chỉ tập trung vào điều trị kháng sinh.

Bên cạnh đó, hướng dẫn cũng cập nhật các khuyến nghị liên quan đến việc sử dụng corticosteroid ở bệnh nhân nhập viện vì viêm phổi cộng đồng. Việc sử dụng corticosteroid cần được cân nhắc dựa trên mức độ bệnh và tình trạng lâm sàng cụ thể của người bệnh.

Hướng dẫn mới của NIH bổ sung nhiều khuyến nghị cập nhật về phòng ngừa và điều trị các bệnh nhiễm trùng cơ hội thường gặp ở người sống chung với HIV.

2. Thay đổi khuyến nghị quản lý người nhiễm HIV có bằng chứng nhiễm viêm gan B trước đây

Đối với nhiễm virus viêm gan B (HBV), hướng dẫn đã cập nhật khuyến nghị dành cho những người có kết quả dương tính đơn độc với kháng thể kháng lõi HBV (anti-HBc). Trước đây, các phác đồ điều trị HIV có chứa tenofovir thường được ưu tiên ở nhóm bệnh nhân này do thuốc có hoạt tính đối với cả HIV và HBV.

Tuy nhiên, hướng dẫn mới cho biết các phác đồ không chứa tenofovir cũng có thể được cân nhắc trong một số trường hợp phù hợp, với điều kiện người bệnh được theo dõi định kỳ men gan alanine aminotransferase (ALT) nhằm phát hiện sớm nguy cơ tái hoạt động của virus viêm gan B. Điều chỉnh này giúp tăng thêm lựa chọn điều trị cho người bệnh, đặc biệt với những trường hợp không phù hợp sử dụng tenofovir.

3. Bổ sung cảnh báo mới trong chẩn đoán và điều trị sốt rét

Ở phần sốt rét, hướng dẫn cập nhật một số nội dung quan trọng liên quan đến chẩn đoán và điều trị. Theo NIH, tại một số khu vực đã ghi nhận sự xuất hiện của các chủng Plasmodium falciparum mang đột biến mất đoạn gen mã hóa protein giàu histidine 2 (HRP2). Điều này có thể làm giảm độ nhạy của các xét nghiệm chẩn đoán nhanh, dẫn đến kết quả âm tính giả. Do đó, các cơ sở y tế cần lưu ý khả năng bỏ sót ca bệnh nếu chỉ dựa vào xét nghiệm nhanh trong những khu vực có lưu hành các chủng ký sinh trùng này.

Ngoài ra, hướng dẫn cũng cập nhật các lựa chọn thuốc, liều dùng và yêu cầu sàng lọc tình trạng thiếu men glucose-6-phosphate dehydrogenase (G6PD) trước khi áp dụng liệu pháp chống tái phát đối với sốt rét do Plasmodium vivax và Plasmodium ovale. Các khuyến nghị điều trị ưu tiên dành cho phụ nữ mang thai mắc sốt rét cũng đã được điều chỉnh dựa trên các bằng chứng mới.

4. Làm rõ tiêu chuẩn chẩn đoán và điều trị phức hợp Mycobacterium avium

Phức hợp Mycobacterium avium (MAC) là nhóm vi khuẩn không lao có thể gây bệnh nghiêm trọng ở người suy giảm miễn dịch. Trong lần cập nhật này, NIH làm rõ vai trò của các xét nghiệm sinh học phân tử trong việc xác định các phân loài MAC cũng như phát hiện các đột biến liên quan đến tình trạng kháng thuốc nhóm macrolide.

Hướng dẫn cũng điều chỉnh tiêu chí chẩn đoán và điều trị bệnh MAC phổi khu trú, bảo đảm thống nhất với hướng dẫn điều trị bệnh phổi do vi khuẩn mycobacteria không lao của các hiệp hội chuyên ngành quốc tế, bao gồm Hiệp hội Lồng ngực Hoa Kỳ (ATS), Hiệp hội Hô hấp châu Âu (ERS), Hiệp hội Vi sinh lâm sàng và Bệnh truyền nhiễm châu Âu (ESCMID) và Hiệp hội Bệnh truyền nhiễm Hoa Kỳ (IDSA).

Ngoài ra, hướng dẫn mới cũng làm rõ tiêu chí xác định các trường hợp MAC nặng có thể cần sử dụng thêm thuốc kháng khuẩn thứ ba hoặc thứ tư trong phác đồ điều trị.

5. Đơn giản hóa khuyến nghị dự phòng viêm phổi do Pneumocystis

Viêm phổi do Pneumocystis jirovecii (PJP) vẫn là một trong những bệnh nhiễm trùng cơ hội thường gặp nhất ở người nhiễm HIV có số lượng tế bào CD4 thấp. Theo NIH, tuyên bố khuyến nghị về thời điểm bắt đầu điều trị dự phòng ban đầu đối với bệnh này đã được sửa đổi theo hướng rõ ràng và đơn giản hơn.

Việc điều chỉnh ngôn ngữ hướng dẫn nhằm giúp các bác sĩ lâm sàng dễ áp dụng hơn trong thực hành, đồng thời hỗ trợ người bệnh tiếp cận điều trị dự phòng đúng thời điểm.

6. Bổ sung khuyến nghị mới về sàng lọc giang mai ở phụ nữ mang thai

Đối với bệnh giang mai, hướng dẫn nhấn mạnh tầm quan trọng của việc sàng lọc trong thai kỳ. Cụ thể, phụ nữ mang thai được khuyến cáo thực hiện xét nghiệm huyết thanh học phát hiện giang mai tại lần khám thai đầu tiên, khi thai được 28 tuần và tại thời điểm sinh. Đây là biện pháp quan trọng nhằm phát hiện sớm và điều trị kịp thời, giảm nguy cơ giang mai bẩm sinh cho trẻ sơ sinh.

Một điểm mới khác là hướng dẫn ghi nhận doxycycline dự phòng sau phơi nhiễm (Doxy-PEP) có thể là một lựa chọn phòng ngừa giang mai đối với một số nhóm đối tượng phù hợp.

Mời độc giả xem thêm:

Huế mở rộng xét nghiệm HIV, hướng tới chấm dứt dịch bệnh AIDS vào năm 2030

SKĐS - Ngành Y tế TP Huế đang tiếp tục củng cố hệ thống phòng, chống HIV/AIDS, mở rộng xét nghiệm và nâng cao chất lượng điều trị nhằm hướng tới mục tiêu chấm dứt dịch bệnh AIDS vào năm 2030.