Vụ án xảy ra ở Tiên Lãng (Hải Phòng) được dư luận rất quan tâm, đến nay có nhiều cơ quan, tổ chức tham gia để làm rõ nhiều vấn đề, không chỉ là hành vi vi phạm của các cá nhân mà còn liên quan đến các vấn đề về quản lý đất đai.
Điều băn khoăn của dư luận trước hết là lý do việc cưỡng chế khu đầm nuôi thủy sản của gia đình ông Đoàn Văn Vươn. Thế nhưng, lý giải lý do thu hồi này một số quan chức có trách nhiệm từ xã Vinh Quang đến huyện Tiên Lãng tới cả TP. Hải Phòng khi trả lời báo chí mỗi người nói một phách khác nhau. Người thì bảo thu hồi để làm dự án sân bay. Người thì bảo hết hạn phải thu hồi và ông Vươn muốn tiếp tục sử dụng đầm phải trả rồi xin thuê tiếp.
Rồi người khác lại nói ông Vươn có hơn 40ha đầm trong khi dân sở tại chỉ có chưa tới 2 sào (nên phải chia lại chăng mà quên mất công của người quai đê lấn biển cải tạo vùng đất đó?). Lại có cả thẩm phán cấp thành phố đứng ra hòa giải giữa người được giao đất và đại diện chính quyền huyện “rút đơn kháng cáo án sơ thẩm thì được tiếp tục” để rồi đơn rút xong thì theo luật mà làm nghĩa là bản án sơ thẩm lập tức thành có hiệu lực pháp luật...
Mục đích thu hồi không rõ ràng cũng là yếu tố khiến gia đình ông Vươn phạm tội “chống người thi hành công vụ” và “giết người”. Việc cưỡng chế sai trái không đúng luật và tù mù khiến dư luận giảm sút niềm tin vào chính quyền cơ sở. Điều này càng chứng tỏ khi dư luận không tin vào hai anh em ông Lê Văn Hiền và Lê Thanh Liêm đứng đầu huyện Tiên Lãng và xã Vinh Quang chỉ vì sự thiếu minh bạch này.
Khi cái gốc là vụ thu hồi, cưỡng chế thiếu minh bạch, những sự việc tiếp theo bỗng thành phức tạp, thiếu minh bạch thêm từ sự quanh co thoái thác trách nhiệm của chính quyền xã Vinh Quang lẫn huyện Tiên Lãng, Hải Phòng. Mục đích quyết định giao và thu hồi đất của ông Vươn đã được nhiều cựu lãnh đạo Nhà nước, Bộ ngành chức năng lên tiếng và Thủ tướng Chính phủ cũng yêu cầu làm rõ.
Thế nhưng thay vì làm rõ, sự minh bạch càng mờ mịt hơn. Đến ngôi nhà không nằm trong diện giải tỏa nhưng vẫn bị san bằng rồi vụ mất trộm thủy sản trị giá tiền tỉ khiến dư luận đặt nhiều nghi vấn xung quanh việc giao cho thành phần bất hảo “tiếp quản” khu đất sau khi thu hồi nhưng chính quyền xã và huyện đến giờ vẫn chưa nghe, chưa rõ, chưa nhận được báo cáo, đang điều tra.
Vụ việc thu hồi đất đang chờ làm rõ đúng sai nhưng tất cả những tài sản hợp pháp của gia đình ông Đoàn Văn Vươn (dù đang bị tạm giam) cũng cần phải được bảo vệ. Chẳng lẽ trách nhiệm trước tài sản người dân và năng lực quản lý địa bàn, giữ gìn an ninh của xã Vinh Quang và huyện Tiên Lãng lại kém đến vậy? Sự thiếu minh bạch ở đây còn có ý nghĩa thiếu trung thực trái với phẩm chất đầu tiên phải có của cán bộ đảng viên trước dân.
Khi quyết định cưỡng chế dù đúng dù sai được ban ra và thực hiện thì việc quản lý tài sản sau khi bị cưỡng chế phải theo đúng pháp luật, có biên bản và người, cơ quan tổ chức chịu trách nhiệm giữ tài sản ấy sao lại có chuyện không biết, chờ báo cáo? Lạ nữa, những tài sản như ngôi nhà bị phá, tôm cá tiền tỷ trong đầm biến mất không phải cái kim mà đến nay điều tra vẫn không ra!
Tôn trọng pháp luật và minh bạch là nền tảng của ổn định xã hội. Mất nó đồng nghĩa với việc dân mất niềm tin vào lãnh đạo chính quyền địa phương. Ngoài việc xử lý đối tượng chống người thi hành công vụ thiết nghĩ những vấn đề xảy ra trước, trong và sau vụ cưỡng chế ở Tiên Lãng ngày 5/1/2012 cần phải nhanh chóng làm rõ một cách minh bạch và xử lý cũng minh bạch để lấy lại niềm tin trong dân.
Niềm tin chỉ có được từ sự minh bạch.
Lưu Thủy
