Viêm âm đạo nếu chủ quan hoặc điều trị không đúng cách, bệnh có thể tái phát nhiều lần, ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống, sức khỏe sinh sản và làm tăng nguy cơ mắc các bệnh phụ khoa khác.
Những yếu tố làm tăng nguy cơ viêm âm đạo
Viêm âm đạo là tình trạng niêm mạc âm đạo bị viêm do sự mất cân bằng hệ vi sinh hoặc do các tác nhân gây bệnh như vi khuẩn, nấm, ký sinh trùng hoặc virus.
Trong điều kiện bình thường, âm đạo tồn tại hệ vi khuẩn có lợi, chủ yếu là Lactobacillus, giúp duy trì môi trường axit tự nhiên với độ pH khoảng 3,8 - 4,5. Môi trường này có tác dụng ức chế sự phát triển của các vi sinh vật gây bệnh.
Khi sự cân bằng này bị phá vỡ, các tác nhân gây hại có thể phát triển mạnh, dẫn đến viêm âm đạo. Dưới đây là những yếu tố làm tăng nguy cơ mắc bệnh:
1. Thay đổi nội tiết tố
Sự thay đổi hormone trong các giai đoạn như mang thai, sau sinh, cho con bú hoặc mãn kinh có thể làm thay đổi môi trường âm đạo, tạo điều kiện thuận lợi cho vi khuẩn và nấm phát triển. Ngoài ra, việc sử dụng thuốc tránh thai nội tiết ở một số phụ nữ cũng có thể ảnh hưởng đến hệ vi sinh âm đạo.
Để giảm nguy cơ mắc bệnh, phụ nữ nên khám phụ khoa định kỳ và trao đổi với bác sĩ khi nhận thấy những thay đổi bất thường trong chu kỳ kinh nguyệt hoặc khi sử dụng các biện pháp tránh thai bằng nội tiết.
2. Quan hệ tình dục không an toàn
Hoạt động tình dục có thể làm thay đổi độ pH trong âm đạo và tạo điều kiện cho vi khuẩn xâm nhập. Đặc biệt, quan hệ tình dục không an toàn hoặc có nhiều bạn tình còn làm tăng nguy cơ mắc các bệnh lây truyền qua đường tình dục, từ đó dẫn đến viêm âm đạo.
Do đó, phụ nữ nên sử dụng bao cao su khi quan hệ, vệ sinh vùng kín đúng cách trước và sau khi quan hệ, đồng thời hạn chế sử dụng các sản phẩm có chứa hương liệu hoặc hóa chất dễ gây kích ứng.
3. Nhiễm bệnh lây truyền qua đường tình dục
Một số bệnh lây truyền qua đường tình dục như Chlamydia, lậu, Trichomonas hoặc Herpes sinh dục có thể gây viêm âm đạo hoặc khiến tình trạng viêm trở nên nghiêm trọng hơn.
Việc phát hiện và điều trị sớm các bệnh lý này không chỉ giúp bảo vệ sức khỏe người bệnh mà còn hạn chế nguy cơ lây nhiễm cho bạn tình.
Viêm âm đạo là một trong những bệnh lý phụ khoa phổ biến ở phụ nữ. Ảnh AI.
4. Sử dụng kháng sinh kéo dài
Kháng sinh có thể tiêu diệt cả vi khuẩn có hại và vi khuẩn có lợi trong âm đạo. Khi lượng Lactobacillus giảm, nấm Candida hoặc các vi khuẩn gây bệnh khác có thể phát triển mạnh hơn.
Ngoài kháng sinh, một số thuốc như corticosteroid hoặc thuốc ức chế miễn dịch cũng có thể làm tăng nguy cơ viêm âm đạo. Người bệnh không nên tự ý sử dụng thuốc mà cần tuân thủ đúng hướng dẫn của bác sĩ để hạn chế ảnh hưởng đến hệ vi sinh tự nhiên.
5. Đái tháo đường không được kiểm soát
Phụ nữ mắc đái tháo đường, đặc biệt khi đường huyết không được kiểm soát tốt, có nguy cơ cao bị viêm âm đạo do nấm Candida. Lượng đường trong máu cao tạo điều kiện thuận lợi cho nấm phát triển, đồng thời làm suy giảm khả năng miễn dịch của cơ thể.
Kiểm soát tốt đường huyết thông qua chế độ ăn uống, luyện tập và điều trị theo hướng dẫn của bác sĩ sẽ góp phần giảm nguy cơ mắc bệnh.
6. Lạm dụng các sản phẩm vệ sinh vùng kín
Nhiều phụ nữ có thói quen sử dụng xịt thơm, dung dịch khử mùi hoặc các sản phẩm vệ sinh có tính sát khuẩn mạnh với mong muốn giữ vùng kín luôn sạch sẽ.
Tuy nhiên, việc lạm dụng những sản phẩm này có thể làm mất cân bằng hệ vi sinh, thay đổi độ pH tự nhiên và làm tăng nguy cơ viêm âm đạo.
Các chuyên gia khuyến cáo phụ nữ chỉ nên vệ sinh vùng kín bằng nước sạch hoặc dung dịch vệ sinh dịu nhẹ, có độ pH phù hợp và không chứa hương liệu dễ gây kích ứng.
7. Thụt rửa âm đạo
Thụt rửa âm đạo là một trong những nguyên nhân phổ biến làm phá vỡ môi trường vi sinh tự nhiên.
Việc đưa nước hoặc dung dịch vệ sinh sâu vào bên trong âm đạo không giúp làm sạch hơn mà còn có thể làm mất các vi khuẩn có lợi, tạo điều kiện cho vi khuẩn gây bệnh phát triển.
Do đó, phụ nữ không nên tự ý thụt rửa âm đạo nếu không có chỉ định của bác sĩ.
8. Mặc quần áo quá chật hoặc ẩm ướt
Mặc quần lót quá chật, sử dụng chất liệu bí hoặc mặc quần áo ẩm trong thời gian dài có thể làm tăng nhiệt độ và độ ẩm vùng kín. Đây là môi trường thuận lợi cho nấm và vi khuẩn sinh sôi.
Phụ nữ nên lựa chọn quần lót bằng chất liệu cotton, thay quần lót hằng ngày và giữ vùng kín luôn khô thoáng.
Viêm âm đạo được chẩn đoán như thế nào?
Khi nghi ngờ viêm âm đạo, bác sĩ sẽ khai thác triệu chứng, thực hiện khám phụ khoa và lấy mẫu dịch tiết âm đạo để quan sát dưới kính hiển vi.
Tùy từng trường hợp, người bệnh có thể được chỉ định thêm các xét nghiệm nhằm xác định chính xác nguyên nhân gây bệnh như vi khuẩn, nấm, ký sinh trùng hoặc bệnh lây truyền qua đường tình dục.
Việc xác định đúng nguyên nhân có ý nghĩa quan trọng trong lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp, hạn chế tái phát và giảm nguy cơ kháng thuốc.
Chủ động phòng ngừa viêm âm đạo
Để giảm nguy cơ mắc viêm âm đạo, phụ nữ nên:
- Vệ sinh vùng kín đúng cách, không thụt rửa âm đạo.
- Thay quần lót hằng ngày, giữ vùng kín khô thoáng.
- Quan hệ tình dục an toàn, sử dụng bao cao su.
- Không tự ý sử dụng kháng sinh hoặc thuốc đặt âm đạo khi chưa có chỉ định của bác sĩ.
- Kiểm soát tốt các bệnh lý mạn tính như đái tháo đường.
- Khám phụ khoa định kỳ để phát hiện sớm các bất thường.
Viêm âm đạo là bệnh lý phổ biến nhưng có thể phòng ngừa và điều trị hiệu quả nếu được phát hiện sớm. Khi xuất hiện các triệu chứng như khí hư ra nhiều, có mùi hôi, ngứa rát vùng kín, đau khi quan hệ hoặc tiểu buốt, phụ nữ nên đến cơ sở y tế chuyên khoa để được thăm khám và điều trị kịp thời, tránh để bệnh kéo dài gây ảnh hưởng đến sức khỏe sinh sản.
