Lẹo mắt là tình trạng viêm cấp tính ở tuyến hoặc nang lông mi, thường gây sưng đỏ, đau và xuất hiện nốt giống mụn ở bờ mi.
Bệnh thường lành tính và có thể tự khỏi. Tuy nhiên, một số thói quen vệ sinh, bệnh lý tại mi mắt và việc sử dụng kính áp tròng không đúng cách có thể làm tăng nguy cơ xuất hiện lẹo.
Lẹo mắt thường liên quan đến nhiễm khuẩn, trong đó Staphylococcus aureus là một trong những tác nhân thường gặp. Lẹo có thể xuất hiện ở mặt ngoài hoặc mặt trong mi mắt, gây sưng, đỏ, đau và đôi khi hình thành mủ tại bờ mi.
Lẹo ngoài thường liên quan đến nhiễm trùng các tuyến nhỏ ở bờ mi, chẳng hạn tuyến Zeis hoặc tuyến Moll. Trong khi đó, lẹo trong thường liên quan đến nhiễm trùng tuyến Meibomius và có thể gây sưng đau rõ hơn ở mặt trong mi mắt.
Lẹo có thể xuất hiện ở mi trên hoặc mi dưới, một hoặc cả hai mắt. Phần lớn trường hợp diễn biến trong vài ngày và tự khỏi trong khoảng 1 - 2 tuần.
Lẹo đôi khi bị nhầm với chắp mắt. Tuy nhiên, chắp thường do tắc tuyến Meibomius, không phải nhiễm trùng cấp tính. Chắp thường tạo thành một khối ở mi mắt, ít đau hoặc không đau, trong khi lẹo thường khởi phát đột ngột với biểu hiện sưng, đỏ và đau.
Lẹo mắt là tình trạng viêm cấp tính ở tuyến hoặc nang lông mi. Ảnh AI.
1. Những yếu tố làm tăng nguy cơ lẹo mắt
Không phải ai có các yếu tố dưới đây cũng chắc chắn bị lẹo, nhưng một số tình trạng có thể làm tăng nguy cơ viêm nhiễm ở vùng mi mắt.
Vệ sinh tay và vùng mắt chưa tốt
Thường xuyên chạm hoặc dụi mắt bằng tay chưa được làm sạch có thể đưa vi khuẩn vào vùng bờ mi. Vì vậy, cần rửa tay bằng xà phòng và nước sạch trước khi chạm vào mắt, đặc biệt khi đeo hoặc tháo kính áp tròng.
Sử dụng kính áp tròng không đúng cách
Đeo kính áp tròng khi tay chưa sạch, vệ sinh và bảo quản kính không đúng hướng dẫn hoặc sử dụng kính quá thời hạn có thể làm tăng nguy cơ nhiễm khuẩn mắt. Người sử dụng kính áp tròng cần tuân thủ hướng dẫn về vệ sinh, thay kính và dung dịch bảo quản.
Trang điểm mắt không bảo đảm vệ sinh
Dụng cụ trang điểm mắt sử dụng lâu ngày, không được vệ sinh hoặc dùng chung với người khác có thể làm tăng nguy cơ nhiễm khuẩn.
Không nên dùng chung mascara, bút kẻ mắt hoặc các sản phẩm trang điểm vùng mắt. Cần thay sản phẩm theo khuyến cáo của nhà sản xuất và ngừng sử dụng khi đang bị viêm nhiễm ở mắt.
Viêm bờ mi
Viêm bờ mi có thể làm tăng nguy cơ hình thành lẹo do tình trạng viêm kéo dài và rối loạn hoạt động của các tuyến ở mi mắt. Người thường xuyên bị viêm bờ mi cần được bác sĩ nhãn khoa hướng dẫn vệ sinh bờ mi và điều trị nguyên nhân phù hợp.
Một số bệnh lý da và toàn thân
Người mắc bệnh hồng ban (rosacea), viêm da tiết bã hoặc đái tháo đường có thể có nguy cơ gặp các vấn đề viêm nhiễm ở mi mắt cao hơn. Với người bị lẹo tái phát nhiều lần, bác sĩ có thể đánh giá thêm các bệnh lý nền và tình trạng viêm bờ mi.
2. Dấu hiệu nhận biết lẹo mắt
Lẹo thường khởi phát bằng vùng sưng đỏ, đau hoặc nhạy cảm ở bờ mi. Sau đó, có thể xuất hiện một nốt nhỏ giống mụn, đôi khi có đầu mủ màu trắng hoặc vàng tại chân lông mi.
Người bệnh có thể cảm thấy cộm, khó chịu, chảy nước mắt hoặc đau khi chạm vào vùng mi bị tổn thương. Mí mắt xung quanh có thể sưng nhiều, đặc biệt khi lẹo nằm sâu hoặc tình trạng viêm lan rộng.
Lẹo thường khu trú tại mi mắt và không gây ảnh hưởng đáng kể đến thị lực. Trong một số trường hợp, nốt lẹo tự thoát mủ, sau đó giảm sưng và lành dần.
Không nên tự nặn hoặc chọc vỡ lẹo vì có thể làm tổn thương mô mi mắt và khiến nhiễm trùng lan rộng. Người bệnh có thể chườm ấm vùng mắt bằng khăn sạch trong khoảng 10 - 15 phút, vài lần mỗi ngày để giảm khó chịu và hỗ trợ quá trình thoát dịch tự nhiên.
3. Khi nào cần đi khám?
Phần lớn trường hợp lẹo mắt không nghiêm trọng. Tuy nhiên, cần khám chuyên khoa mắt nếu lẹo không cải thiện sau khoảng 1 - 2 tuần, tái phát nhiều lần, sưng đau ngày càng tăng hoặc ảnh hưởng đến sinh hoạt.
Nếu mắt sưng đỏ lan rộng, đau nhiều, thị lực giảm, đau khi vận động nhãn cầu, sốt hoặc xuất hiện các biểu hiện bất thường toàn thân, người bệnh cần được khám sớm để loại trừ nhiễm trùng lan rộng hoặc các bệnh lý khác.
Để hạn chế lẹo tái phát, cần giữ tay và vùng mắt sạch, tránh dụi mắt, vệ sinh dụng cụ trang điểm, không dùng chung đồ trang điểm mắt và sử dụng kính áp tròng đúng hướng dẫn. Khi đang bị lẹo hoặc viêm nhiễm ở mắt, nên tạm ngừng trang điểm mắt và hạn chế đeo kính áp tròng cho đến khi tình trạng được cải thiện theo hướng dẫn của bác sĩ.
