Sự cố tràn đổ chất thải y tế, rò rỉ hóa chất hoặc tai nạn do vật sắc nhọn có thể gây nguy cơ phơi nhiễm, ảnh hưởng đến sức khỏe nhân viên y tế, người bệnh và môi trường. Vì vậy, các cơ sở y tế cần chủ động xây dựng quy trình ứng phó, bảo đảm xử lý kịp thời, an toàn và hạn chế tối đa nguy cơ lây nhiễm.
Cách xử lý khi xảy ra sự cố tràn đổ, rò rỉ chất thải y tế
Khi xảy ra sự cố tràn đổ chất thải y tế, việc đầu tiên cần làm là nhanh chóng đưa người bị nạn ra khỏi khu vực nguy hiểm, thực hiện khử nhiễm tại vị trí tiếp xúc và tổ chức cấp cứu, chăm sóc y tế nếu cần thiết. Đồng thời, cơ sở y tế phải sơ tán những người không có nhiệm vụ, khoanh vùng khu vực xảy ra sự cố, sử dụng biển cảnh báo để ngăn ngừa tiếp xúc và hạn chế chất thải phát tán ra môi trường xung quanh.
Đối với chất thải lây nhiễm bị tràn đổ, cần xác định loại tác nhân gây bệnh trước khi tiến hành xử lý. Nhân viên tham gia thu gom phải được trang bị đầy đủ phương tiện bảo vệ cá nhân phù hợp. Các vật sắc nhọn tuyệt đối không được thu gom bằng tay mà phải sử dụng chổi, hốt rác hoặc dụng cụ chuyên dụng. Giẻ lau và các vật liệu sử dụng trong quá trình vệ sinh khu vực ô nhiễm phải được thu gom, xử lý như chất thải bị tràn đổ; không tái sử dụng để tránh phát tán mầm bệnh.
Hình minh họa do AI tạo.
Sau khi thu gom, khu vực xảy ra sự cố cần được khử nhiễm, khử trùng và làm sạch theo quy định. Việc vệ sinh cần thực hiện từ khu vực ít ô nhiễm đến khu vực ô nhiễm nhiều hơn, đồng thời khử nhiễm các dụng cụ đã sử dụng. Các cơ sở y tế cần chuẩn bị sẵn dụng cụ thu gom, thùng chứa chất thải và quy trình ứng phó để chủ động xử lý khi có tình huống phát sinh.
Sơ cứu kịp thời khi nhân viên y tế bị phơi nhiễm
Tai nạn nghề nghiệp do kim tiêm, vật sắc nhọn hoặc máu, dịch cơ thể bắn vào da, niêm mạc là những tình huống cần được xử trí ngay. Khi bị kim tiêm hoặc vật sắc nhọn gây tổn thương, nhân viên y tế cần rửa ngay vết thương bằng xà phòng dưới vòi nước chảy, để máu tự chảy, không nặn bóp vết thương.
Trường hợp máu hoặc dịch cơ thể bắn vào mắt, cần xả rửa nhẹ nhàng nhưng kỹ bằng nước sạch hoặc nước muối sinh lý 0,9% vô khuẩn trong ít nhất 15 phút, đồng thời mở mắt và lộn nhẹ mi mắt. Không dụi mắt. Nếu máu, dịch bắn vào miệng hoặc mũi, cần nhổ bỏ, xúc miệng nhiều lần bằng nước, xì mũi và rửa sạch vùng bị ảnh hưởng. Với vùng da nguyên vẹn hoặc da bị tổn thương, cần rửa ngay bằng xà phòng và nước dưới vòi nước chảy, không chà xát hoặc tự ý sử dụng thuốc khử khuẩn trên vùng da tổn thương.
Sau sơ cứu, người bị phơi nhiễm phải báo cáo người phụ trách, lập biên bản ghi rõ thời gian, hoàn cảnh xảy ra tai nạn và những người chứng kiến. Nhân viên y tế cần được đánh giá nguy cơ phơi nhiễm, xác định tình trạng nhiễm HIV, viêm gan B, viêm gan C của nguồn phơi nhiễm và thực hiện xét nghiệm, tư vấn, điều trị dự phòng phù hợp.
Đặc biệt, việc đánh giá và điều trị dự phòng sau phơi nhiễm cần được triển khai kịp thời. Các thông tin về tình trạng sức khỏe, kết quả xét nghiệm và quá trình xử trí phải được ghi chép, bảo mật theo quy định. Qua đó, không chỉ bảo vệ sức khỏe nhân viên y tế mà còn góp phần nâng cao an toàn trong quản lý chất thải y tế tại các cơ sở khám, chữa bệnh.
