Những việc cần làm khi bị chấn thương sọ não

Khi có nạn nhân bị chấn thương vùng đầu (hay gọi chấn thương sọ não), người bệnh thì lo lắng, người nhà thì sốt ruột, tất cả đều mong được chụp CT sọ não ngay sau chấn thương. Nhưng thực ra, còn rất nhiều điều quan trọng đáng làm hơn lúc này.
Khi có nạn nhân bị chấn thương vùng đầu (hay gọi chấn thương sọ não), người bệnh thì lo lắng, người nhà thì sốt ruột, tất cả đều mong được chụp CT sọ não ngay sau chấn thương. Nhưng thực ra, còn rất nhiều điều quan trọng đáng làm hơn lúc này.

Chụp CT không phải là nhất

Chấn thương sọ não là một tai nạn thuộc hàng phổ biến trong sinh hoạt giao thông và lao động hàng ngày. Chúng ta cần phải lưu ý tới chấn thương sọ não vì hai lý do rất thực tế. Lý do 1, não bộ là cơ quan tối quan trọng, não bộ bị tổn thương thì có thể thiệt hại tính mạng. Đó là trung tâm điều khiển mọi hoạt động sống của con người. Lý do 2, não bộ dễ bị biến chứng. Nếu không chú ý, nạn nhân có nguy cơ bị biến chứng vĩnh viễn như liệt, nói ngọng, rồi loạn tâm thần, suy giảm chức năng cao cấp của thần kinh trung ương...

Chấn thương sọ não là cụm từ chỉ tất cả mọi chấn thương, vết thương nằm trên vùng sọ não. Chúng ta có thể gặp chấn thương sọ não khi đầu bị va đập vào thứ gì đó, gặp trong nhiều tình huống như ngã từ độ cao, va quệt giao thông, vật nặng rơi vào đầu, vật cứng đập vào đầu...

Những việc cần làm khi bị chấn thương sọ não 1
 Cơ chế chấn thương sọ não.

Cách phân loại chấn thương sọ não

Đơn giản và hữu ích nhất đó là phân loại theo dạng thức tổn thương. Có 3 loại cơ bản: chấn động não, đụng giập não và máu tụ nội sọ.

Chấn động não là tình trạng não bộ bị xê dịch, rung lắc quá mạnh do va đập dẫn đến những vi tổn thương. Thường ảnh hưởng đến tuần hoàn và dịch ngoại bào giữa các khoang tế bào thần kinh. Đây là thể bệnh nhẹ nhất.

Đụng giập não là tình trạng tế bào não bị giập một phần. Các vùng này có tổ chức não bị phù nề, nhiều tế bào thần kinh rơi vào tình trạng nửa sống nửa chết. Thể bệnh này nặng hơn.

Nếu các ngày sau đó, người bệnh có một trong các dấu hiệu sau đây thì cần đi viện ngay và tính tới khả năng nặng lên.

- Đau đầu tăng dần

- Ý thức xấu dần

- Nôn tăng dần

Máu tụ nội sọ
là thể bệnh nặng nhất. Bạn có thể nghe thấy bác sĩ nói chảy máu ngoài màng cứng, dưới màng cứng, trong não, trong não thất... thì tất cả đó đều ám chỉ tình trạng máu tụ nội sọ. Máu tụ nội sọ là thể bệnh nặng nhất, có thể gây tử vong ngay tức thì nếu ổ chảy máu quá nhiều và quá lớn.

Có một thực tế dễ nhận thấy, đó là cả bệnh nhân và người nhà bệnh nhân, ngay khi bị chấn thương sọ não, đều khẩn thiết yêu cầu chụp CT sọ não mặc dù giá thành xét nghiệm này không hề rẻ. Chúng ta thường quan niệm, chụp để xem có bị sao và coi đó là tiêu chuẩn vàng cho người thân của mình.

Nhưng thực tế cho thấy, chụp CT sọ não để quyết định dạng thức tổn thương không phải là tiêu chí quan trọng nhất. Và đó không phải là việc làm duy nhất lúc này có lợi cho bệnh nhân.

Điều này nghe có vẻ phi lý, song đúng là như vậy. Vì có những dạng tổn thương của chấn thương sọ não không dễ gì phát hiện ra ngay được nếu tiến hành chụp CT sọ não sau chấn thương. Ví dụ như máu tụ nội sọ ổ nhỏ, chảy máu rỉ rả. Nếu tiến hành chụp ngay sau chấn thương, có thể chúng ta không thu được hình ảnh tổn thương nào và dễ có một thái độ chủ quan nhầm là không bị nặng. Nhưng bản chất thì ẩn chứa bên trong không được bộc lộ. Nếu không cẩn thận, người bệnh vận động mạnh thì có thể bị bất tỉnh bất ngờ.

Những việc cần làm khi bị chấn thương sọ não 2
 Chấn thương sọ não gây xuất huyết não.

Vậy đâu mới là điều quan trọng nhất trong chấn thương sọ não và nếu tiến hành chụp CT sọ não thì tiến hành vào lúc nào?

Điều quan trọng nhất với chấn thương sọ não là quan sát các triệu chứng chủ quan của bệnh nhân. Bao gồm: tình trạng chảy máu (ổ vết thương hoặc chấn thương), tình trạng thức tỉnh hay không tỉnh, có đau đầu không, có nôn hay không? Nếu như người bệnh không có các triệu chứng nặng ở trên thì có thể tạm thời chưa có bệnh nặng. Việc chụp CT không thực sự cần thiết. Và việc cần ưu tiên là cho theo dõi nạn nhân.

Nhưng việc chụp CT phải được tiến hành ngay nếu bệnh nhân có triệu chứng xấu dần, tăng dần hoặc có toàn bộ hình ảnh trên một cách đột ngột và đầy đủ

Những việc cần làm

Vì việc chụp CT sọ não không thực sự cần thiết phải tiến hành ngay nên chúng ta có thể trì hoãn. Thay vì việc phải đưa bệnh nhân bằng được lên tuyến trên hoặc các cơ sở lớn có máy chụp CT thì cần đưa bệnh nhân vào bệnh viện đa khoa gần nhất, có khoa chấn thương, khoa ngoại thần kinh hoặc có phòng hồi sức cấp cứu để được khám và chẩn đoán sơ bộ. Từ đây, bác sĩ sẽ đưa ra những phán đoán rất chính xác và hướng dẫn bạn tận tình các công việc cần làm tiếp theo với chi phí rẻ hơn rất nhiều lần chụp CT. Hiệu quả với điều trị lại cực hữu dụng.

Cũng lưu ý khi vận chuyển nạn nhân, cần cho nạn nhân nằm ngửa, đầu nghiêng về một bên và không gối cao. Nhớ nằm trên ván cứng để tránh các trường hợp tổn thương cột sống kèm theo thì sẽ không bị biến chứng sang tủy sống, nặng thêm.

Tất cả mọi vết thương chảy máu ngoài da cần phải được băng bó, cầm máu cẩn thận. Không tiến hành chuyển đi mà chưa kịp làm tốt khâu này. Bạn có thể bảo toàn tính mạng cho người bệnh tốt nhất chỉ bằng một vài phút băng bó.

Trong mọi trường hợp, không để người bệnh đi bộ, ngồi dậy hoặc chạy nhảy khắp nơi. Vì như vậy có thể làm bong các nút máu đông tạm thời và chuyển từ một ổ đụng giập não không có chảy máu sang một ổ chảy máu sọ não hoàn chỉnh. Lúc này, bạn sẽ không thể bảo toàn được mức độ bệnh cho người bệnh.

Không vận động mạnh, không xúc động mạnh, không có các kích thích thần kinh, theo dõi liên tục từ 7 - 10 ngày. Kịp thời phát hiện ngay tất cả các dấu hiệu bất thường để xử lý ngay lập tức là cách hữu dụng nhất bạn nên tiến hành làm thay vì chỉ chú ý vào việc huy động tiền của để chụp cho được một cái phim CT sọ não.

BS. Cao Hồng Đăng

Bạn quan tâm
Loading...
Bình luận
Bình luận của bạn về bài viết Những việc cần làm khi bị chấn thương sọ não
  • Phạm Thị nhung (Nhungpham@gmail. Com)

    Chồng e bị té xe chấn thương sọ não khá nặng BS cho e hỏi Có di chứng về sau kg
  • Trần văn Trung (0969777530)

    Tôi bị té xe cách đây 2 năm,từ khi ra viện đến giờ,tôi bi choáng đầu,hoa mắt,đi lai chậm,chân tay yếu.nhât là tay cầm vật gì đều bi run
  • Nghiêm Diệu Thanh (nghiemdieuthanh58@gmail.com)

    Dạ bố em bị đung đầu vào trần nhà ạ, bố kêu hơi ê ẩm đầu có sao không ạ
  • Nguyễn lâm (0987518796)

    Thưa bác sĩ bố cháu bị ngã xe va đập vùng đầu có xưng đi chụp ct bác sĩ nói là ko sao nhưng về có hiện tượng choáng đầu, cháu xin ý kiến của bác sĩ xem là trong trường hợp này thì cần phải lm j và theo dõi bao lâu ạ? Mong được sự phản hồi và cám ơn bác sĩ.
  • Trần thị tam (Tam tam vinh @ gmail. Com)

    Chồng tôi bị tai nạn giao thông có bị chấn thương sọ não nhẹ sau mấy ngày theo dõi bác sỹ bảo ko sao nhưng bây giờ về nhà rất đau đầu. Nhờ bác sĩ tư vấn giúp tôi với.
  • Hoàng Minh song (S01657511929@gmail.com)

    Thưa bs KL là bị chặn thương sọ não a
  • Hoàng Minh song (S01657511929@gmail.com)

    Chào bác sĩ mong đc tư vấn ' em bị vật nặng đập vào đầu và chạy máu rất nhiều, khoảng 1 bat to nhưng em không ngắt và em đi chụp CT vitinh thì họ bảo k sao em đi khắp nơi ,họ bảo k sao nhưng 4 ngày rồi em thấy run người nhưng đâu đầu từng cơn, thưa bs em phải làm sao
  • thanh huyen (thanhhuyen660@yahoo.com)

    Em bi nga san nha dap dau manh.bi u cuc to ben phai. sau nam ngay thay van con sung va dug vao thay dau.em di kham chup phim bs noi ko bi gi.cho thuoc ve uong may ngay thay het sung va het dau.roi khoang 9ngay thay dau dau nhieu.chuom đá thay bot dau xog vai tieng dau nhiu lai.len bs kham lai bao ko sao ma.la em bi gi ha bs.e lo wa
  • nguyen linh (linhmapletri2014@gmail.com)

    Hoi nhoi dung dau vao cot xi mang gio co mot duong noi len o duoi da. Cho con hoi nhu vay co bi sao khong ak
  • Nguye huu son (Hanvotoi@yahoo.com.vn)

    E bi nem da trung gan phia sau vanh tai va khau 7mui.da 4 ngay nhung e cam thay dai nang ne va nhuc lam ạ.lau lau e cung co cam giac non va non e nen lam gi bay gio.xin cho e loi khuyen e xin cam on
  • Nguye huu son (Hanvotoi@yahoo.com.vn)

    E bi nem da trung gan phia sau vanh tai va khau 7mui.da 4 ngay nhung e cam thay dai nang ne va nhuc lam ạ.lau lau e cung co cam giac non va non e nen lam gi bay gio.xin cho e loi khuyen e xin cam on
  • buikien (01644186750)

    E bi cai thang roi nhung moy phan cham da co vat do mot phan cham vao vai va dau e .e ko non cki hoi choang va dau tkoi.vay e co sao ko ak
  • Lưu Đức thiện (Binkai1546@gmail.com)

    Em bị người ta đánh bằng ổ khoá vào sau gáy nơi dưới gần dái tai...E cảm thấy đau vùng bị đánh và hơi nhức đầu chóng mặt.. Không ói.. Vậy có sao không ạ..??
  • Lưu Đức thiện (Binkai1546@gmail.com)

    Em bị người ta đánh bằng ổ khoá vào sau gáy nơi dưới gần dái tai...E cảm thấy đau vùng bị đánh và hơi nhức đầu chóng mặt.. Không ói.. Vậy có sao không ạ..??
  • Lưu Đức thiện (Binkai1546@gmail.com)

    Em bị người ta đánh bằng ổ khoá vào sau gáy nơi dưới gần dái tai...E cảm thấy đau vùng bị đánh và hơi nhức đầu chóng mặt.. Không ói.. Vậy có sao không ạ..??
  • Nguyen thi hong (Hongnguyen31101996@gmail.com)

    Me toi bi mot nguoi dap cai xẻng vao dau trong khoang say ra vu viec dc 1hoac 2 me toi co trieu chung an cơm bi non va dau đầu va nóng đầu cho hoi bi toi bi vaz co sao k va co bi nặng k
  • Nguyen thi thao (Bac ninh 1984)

    Toi bi tai nan kho chup cát bac si keu khong bi ton thuong nao nhung van phai theo doi .vay cho hoi toi phai theo doi bao lau nua a?
  • Nguyenduy (Nguyen duy 973@gmail .com)

    Con toi bi chan thuong tai nan xe .nhap vien chup ct bs noi khong chan thuong so nao.nhung bi oi 5 6 lan nhap den trua be het oi an duoc tinh than tinh tao choi dua .nhap vien 1ngay bs cho xuat vien.theo doi nay ngay thu 3be van binh thuong.vay con toi co bi chan thuong so nao khong .theo doi trong bao nhieu ngay thi het .chan thuong so nao bien chung vao ngay thu may

Gửi bài viết cho tòa soạn qua email: bandientuskds@gmail.com

ĐỌC NHIỀU NHẤT