Hai đoạn video lần đầu ghi lại cảnh hai con sói hoang tự bơi ra vùng nước sâu, kéo bẫy cua vào bờ để lấy mồi khiến giới khoa học phải sửng sốt bởi khả năng sinh tồn vượt trội của loài vật này.
Đoạn video đầu tiên được ghi vào ngày 29/5/2024 tại Bella Bella - một vùng duyên hải thuộc lãnh thổ tự trị của bộ tộc Haíɫzaqv ở tỉnh British Columbia (Canada). Các máy quay tự động thuộc chương trình giám sát loài cua xanh xâm hại đã ghi lại khoảnh khắc một con sói cái bơi ra vùng nước sâu, tìm kiếm phao nổi và dùng hàm lôi sợi dây thừng nối với chiếc bẫy cua đang chìm hoàn toàn dưới biển vào bờ đá.
Sau khi đưa toàn bộ thiết bị lên bờ, con vật tiếp tục xé lớp lưới bảo vệ để tiếp cận phần mồi gồm thịt cá trích và sư tử biển bên trong. Thước phim dài chưa đầy 3 phút này đánh dấu lần đầu tiên một cá thể thuộc họ chó trong tự nhiên được ghi hình thực hiện hành vi như vậy.
Đến ngày 14/2/2025, một đoạn video khác tiếp tục ghi lại động thái tương tự của một cá thể sói khác. Điều này khiến giới khoa học sửng sốt, với nhiều người nhận định hành vi của những con sói này rất có thể mang tính học hỏi và lưu truyền trong quần thể chứ không hề do ngẫu nhiên.
Hai đoạn video ghi lại cùng một hành vi bơi ra vùng nước sâu kéo bẫy cua vào bờ để lấy mồi của 2 cá thể sói hoang khiến giới khoa học sửng sốt. Video: Necrobioarchetype/Youtube
Những phát hiện bất ngờ trên đã trở thành chủ đề chính trong một nghiên cứu xuất bản trên tạp chí Ecology and Evolution vào tháng 11/2025. Tác giả nghiên cứu Kyle Artelle cùng các đồng nghiệp thừa nhận bản thân rất ngỡ ngàng vì đây là cách giải quyết vấn đề tương tự tư duy của con người.
Dù tiêu đề bài báo khoa học này, mang tên Potential Tool Use by Wolves (Canis lupus): Crab Trap Pulling in Haíɫzaqv Nation Territory (tạm dịch: Khả năng sử dụng công cụ ở loài sói (Canis lupus): Hành vi kéo bẫy cua tại lãnh thổ của bộ tộc Haíɫzaqv), chỉ đặt ở mức giả định về khả năng sử dụng công cụ của loài sói, sự việc vẫn dấy lên những luồng tranh luận trái chiều trong giới chuyên gia.
Nhà nghiên cứu Bradley Smith thuộc Đại học Central Queensland (Australia) cho rằng "đây không phải là ví dụ điển hình về việc dùng công cụ". Ông lập luận rằng, con sói chỉ đang khai thác liên kết dây thừng do con người tạo ra sẵn chứ không tự tay chế tạo hay kết nối.
Trái lại, nhà nghiên cứu Marc Bekoff từ Đại học Colorado Boulder (Mỹ) lại khẳng định giới khoa học sẽ lập tức công nhận là sử dụng công cụ nếu chủ thể trong video là một con tinh tinh hay loài linh trưởng khác.
Quần thể sói tại vùng duyên hải này từ lâu đã nổi tiếng với biệt danh "sói biển", nhờ thói quen khai thác nguồn thức ăn từ đại dương. Các nghiên cứu trước đó chỉ ra rằng tài nguyên biển có thể chiếm tới 90% khẩu phần ăn của chúng, bao gồm cá hồi, xác cá voi, hải cẩu và các động vật thân mềm vùng thủy triều.
Tuy nhiên, việc đánh bắt cá hồi hay kiếm ăn từ xác động vật trôi dạt không đòi hỏi con vật phải giải quyết các bài toán cơ học. Do đó, việc phát hiện chiếc bẫy ẩn dưới mặt nước, kéo đúng dây thừng và phá lưới thể hiện sự mở rộng linh hoạt trong kỹ năng kiếm ăn của loài sói ở những môi trường hoàn toàn xa lạ.
Hiện tại, các nhà nghiên cứu khẳng định đây mới chỉ là quan sát ban đầu chứ chưa đủ cơ sở để kết luận đây là thói quen phổ biến hay một kỹ năng được lan truyền trong đàn.
Dù vậy, phát hiện này đã buộc đội ngũ giám sát loài cua xanh xâm hại phải thay đổi phương án đặt máy quay. Mạng lưới camera vẫn tiếp tục được duy trì nhằm theo dõi liệu hành vi đặc biệt này có tiếp tục lặp lại ở các cá thể sói khác trong khu vực hay không.