Năm 2012 trôi qua không bình yên với nhiều biến động, thay đổi. Không thể phủ nhận những bế tắc mà nhân loại đang đối mặt, nhưng trong bức tranh ảm đạm vẫn le lói những tia nắng hứa hẹn thay đổi cục diện thế giới. Hãy cùng báo Sức khỏe&Đời sống điểm lại những vấn đề nóng năm 2012.
Năm của các chuyển giao quyền lực
Nga chứng kiến sự chuyển giao quyền lực Tổng thống giữa bộ đôi Putin - Medvedev. Tại Pháp, sau 17 năm, quyền lực lại được chuyển giao từ cánh hữu sang cánh tả với thắng lợi của ứng cử viên đảng Xã hội, ông Francois Hollande. Tại Mỹ, Tổng thống Barack Obama giành chiến thắng thuyết phục trước ứng cử viên đảng Cộng hòa Mitt Romney để tiếp tục tại vị thêm 4 năm nữa. Tại Trung Quốc, Đại hội 18 đảng Cộng sản Trung Quốc đánh dấu sự chuyển giao quyền lực từ thế hệ lãnh đạo thứ 4 sang thế hệ thứ 5. Phó Chủ tịch Tập Cận Bình được bầu làm Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương đảng Cộng sản Trung Quốc và Chủ tịch Quân ủy Trung ương. Tại Nhật Bản, cuộc bầu cử Hạ viện đã khép lại với chiến thắng ngoạn mục của đảng Dân chủ tự do (LPD) đối lập của cựu Thủ tướng Shinzo Abe, chính thức đưa đảng này lên nắm quyền sau 3 năm gián đoạn và đưa ông Shinzo Abe quay lại cương vị Thủ tướng của đất nước Mặt trời mọc.
“Nóng” vấn đề chủ quyền biển đảo tại châu Á
Tranh chấp chủ quyền lãnh thổ, lãnh hải ở biển Đông giữa Trung Quốc và một số nước Đông Nam Á cũng như giữa Trung Quốc và Nhật Bản đối với quần đảo Điếu Ngư/Senkaku và giữa Nhật Bản - Hàn Quốc đối với quần đảo Takeshima/Dokdo gây căng thẳng chưa từng có trong khu vực. Hàn Quốc và CHDCND Triều Tiên trên nguyên tắc còn đang trong tình trạng chiến tranh, không thể đồng ý về đường phân ranh giới trên vùng biển phía Tây. Những mối căng thẳng này không chỉ ở khía cạnh ngoại giao mà còn ảnh hưởng đến kinh tế của các bên liên quan.
Trung Đông chìm trong bạo lực
Trung Đông vẫn ngập trong bạo lực và các cuộc nội chiến. Đây là khu vực bất ổn nhất thế giới năm 2012 và tương lai năm 2013 không mấy sáng sủa hơn. Tình trạng xung đột giữa lực lượng ủng hộ Tổng thống Syria Basa Al-Assad và phe đối lập ở nước này leo thang nghiêm trọng làm hơn 42.000 người thiệt mạng, hơn 3 triệu người phải đi lánh nạn ở các nước láng giềng. Xung đột không chỉ trong nội bộ Syria mà còn dẫn tới sự đối đầu giữa Syria và Thổ Nhĩ Kỳ và lan sang cả Lebanon. Trong khi đó, tình trạng căng thẳng giữa Palestine và Israel vẫn không hề thuyên giảm mà còn có phần căng thẳng hơn khi Palestine được Liên hợp quốc công nhận tư cách nhà nước Palestine độc lập theo những đường biên giới năm 1967. Phía Israel cho rằng, việc Palestine đơn phương đề nghị công nhận Nhà nước độc lập sẽ phá hỏng tiến trình hòa bình Trung Ðông.
CHDCND Triều Tiên vẫn là một trong những tâm điểm chú ý
Ông Kim Jong-un nắm giữ những chức vụ quan trọng nhất của CHDCND Triều Tiên sau khi cha là nhà lãnh đạo Kim Jong-il qua đời tháng 12/2011. Ông Kim tỏ ra có đường lối cứng rắn, tiếp tục thực hiện chính sách “tiên quân” (quân sự trước tiên) của cha mình. Sau khi ông Kim Jong-un nhậm chức, CHDCND Triều Tiên hai lần phóng tên lửa tầm xa, nói là để đưa vệ tinh quan sát trái đất vào quỹ đạo, nhưng nhiều nước lên án và cho rằng đó là để thử tên lửa đạn đạo liên lục địa, có khả năng mang đầu đạn hạt nhân. Vụ phóng hồi tháng 4 thất bại, vụ phóng ngày 12/12 thành công, đưa được vệ tinh vào quỹ đạo. Sau đó, ông Kim Jong-un nói rằng, CHDCND Triều Tiên cần phóng nhiều vệ tinh hơn nữa, phát triển nhiều tên lửa đẩy hơn nữa. Ngày 23/12, giới chức quốc phòng Hàn Quốc cho biết, sau khi nghiên cứu mảnh vỡ tên lửa Unha-3, có thể kết luận tên lửa của CHDCND Triều Tiên có tầm bay hơn 10.000km, tới tận miền Tây nước Mỹ.
Cải cách ở Myanmar
Myanmar đã trở thành điểm sáng trong bức tranh chính trị khu vực khi quốc gia Đông Nam Á này thực hiện thành công lộ trình cải cách dân chủ toàn diện trên cả 3 trụ cột: chính trị, kinh tế và xã hội. Đây cũng là năm đầu tiên một loạt nước tuyên bố dỡ bỏ lệnh cấm vận đối với quốc gia này.
Mỹ xem xét lại quyền sở hữu vũ khí sau xả súng đẫm máu
Vụ thảm sát tồi tệ thứ hai trong lịch sử nước Mỹ diễn ra ngày 14/12 tại Trường tiểu học Sandy Hook ở bang Connecticut khiến 20 trẻ em và 6 giáo viên thiệt mạng. Ngay sau vụ việc, Tổng thống Barack Obama đã xuất hiện trên truyền hình và tỏ thái độ cứng rắn về giải quyết triệt để các vụ xả súng. “Đất nước chúng ta đã trải qua những bi kịch thế này quá nhiều lần”, ông nhấn mạnh. Nhà lãnh đạo này đã đặt mục tiêu đưa ra các đề nghị kiểm soát vũ khí vào tháng 1/2013.
Những trụ cột của EU cũng rơi vào suy thoái kinh tế
EU bất đồng liên quan đến ngân sách chung và các điều kiện cứu trợ đối với các nước rơi vào khủng hoảng nợ công trầm trọng. Hơn nữa, nền kinh tế khu vực đồng tiền chung euro không những chưa tìm ra được lối thoát, mà còn rơi vào suy thoái lần hai với việc tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của 17 nước thành viên sụt giảm liên tiếp vào những tháng cuối năm và dự báo còn trầm trọng hơn trong thời gian tới. Cuộc khủng hoảng nợ công đang bắt đầu tác động đến những trụ cột chính của khu vực đồng euro là Đức và Pháp. Chính sách giảm bội chi ngân sách bằng cách “thắt lưng buộc bụng” với hệ quả là trợ cấp xã hội giảm, thuế tăng và tỷ lệ thất nghiệp tăng cao, khiến người dân bất bình.
SK&ĐS (bình chọn)