Thông tin trên được đưa ra tại Hội nghị khoa học Tim mạch Can thiệp toàn quốc lần thứ 12 (VICC 2026) diễn ra trong hai ngày 7-8/11/2026 tại TP Hải Phòng quy tụ gần 1.500 đại biểu trong nước và quốc tế.
Hội nghị cập nhật những tiến bộ trong can thiệp mạch vành, bệnh tim cấu trúc, đồng thời thúc đẩy chuyển giao kỹ thuật, chuẩn hóa thực hành và nâng cao chất lượng điều trị tim mạch tại Việt Nam.
Bệnh tim mạch vẫn là gánh nặng lớn đối với sức khỏe cộng đồng
Hội nghị do Phân hội Tim mạch học Can thiệp Việt Nam (VICS), thuộc Hội Tim mạch học Việt Nam (VNHA), tổ chức với chủ đề "Tiến bộ đột phá trong can thiệp mạch vành và bệnh tim cấu trúc: Từ khuyến cáo đến thực hành lâm sàng". Đây là diễn đàn kết nối những cập nhật khoa học với các quyết định điều trị thực tế, hướng tới nâng cao hiệu quả và an toàn cho người bệnh.
Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), năm 2022, bệnh tim mạch gây khoảng 19,8 triệu ca tử vong trên toàn cầu, chiếm khoảng 32% tổng số ca tử vong. Khoảng 85% số ca tử vong do bệnh tim mạch liên quan đến nhồi máu cơ tim và đột quỵ.
Tại Việt Nam, bệnh tim mạch tiếp tục là một trong những nguyên nhân tử vong hàng đầu. Số liệu WHO năm 2023 cho thấy nhóm bệnh này chiếm khoảng 31% tổng số ca tử vong, tương đương khoảng 200.000 người.
GS.TS. Phạm Mạnh Hùng, Chủ tịch Phân hội Tim mạch học Can thiệp Việt Nam phát biểu tại Hội nghị khoa học Tim mạch Can thiệp toàn quốc lần thứ 12 (VICC 2026). Ảnh: BTC
Phát biểu tại hội nghị, GS.TS. Phạm Mạnh Hùng, Chủ tịch Phân hội Tim mạch học Can thiệp Việt Nam cho biết, già hóa dân số cùng sự gia tăng các yếu tố nguy cơ như tăng huyết áp, rối loạn lipid máu, đái tháo đường, hút thuốc lá và ít vận động đang đặt ra yêu cầu cấp thiết về dự phòng, phát hiện sớm và điều trị hiệu quả bệnh tim mạch.
Những tiến bộ trong thuốc điều trị, chẩn đoán hình ảnh, hồi sức, phẫu thuật và can thiệp qua ống thông đã mở rộng đáng kể khả năng cứu sống người bệnh, cải thiện triệu chứng và chất lượng cuộc sống. Đặc biệt, đối với nhồi máu cơ tim cấp, việc tổ chức mạng lưới cấp cứu và tái thông động mạch vành kịp thời có ý nghĩa quyết định.
Từ nong mạch vành đến điều trị bệnh tim mạch cấu trúc ít xâm lấn
GS.TS. Phạm Mạnh Hùng, Chủ tịch Phân hội Tim mạch học Can thiệp Việt Nam cho biết, từ dấu mốc nong động mạch vành đầu tiên năm 1977, tim mạch can thiệp đã trải qua gần nửa thế kỷ phát triển mạnh mẽ. Từ kỹ thuật nong bóng và đặt stent, chuyên ngành ngày nay mở rộng sang điều trị bệnh tim cấu trúc, bệnh mạch máu và hỗ trợ tuần hoàn ở người bệnh suy tim, sốc tim.
Trong can thiệp động mạch vành, các công nghệ như siêu âm trong lòng mạch (IVUS), chụp cắt lớp quang học (OCT) và đánh giá sinh lý động mạch vành giúp bác sĩ xác định đặc điểm tổn thương, đánh giá mức độ ảnh hưởng đến dòng máu và tối ưu kết quả đặt stent. Các dụng cụ xử lý tổn thương vôi hóa, bóng phủ thuốc và những chiến lược can thiệp tổn thương phức tạp cũng mở rộng lựa chọn điều trị cho người bệnh. Mục tiêu không chỉ là tái thông mạch mà còn giảm nguy cơ biến chứng, cải thiện kết quả lâu dài.
"Một trong những bước tiến nổi bật của tim mạch can thiệp là thay van động mạch chủ qua ống thông (TAVI còn gọi là TAVR). Thay vì phẫu thuật mở ngực, van sinh học được đưa đến vị trí van động mạch chủ qua hệ thống ống thông, thường từ động mạch đùi. Kỹ thuật này mở ra cơ hội điều trị cho nhiều người bệnh hẹp van động mạch chủ nặng, đặc biệt ở những trường hợp có nguy cơ phẫu thuật cao hoặc được lựa chọn phù hợp theo đánh giá chuyên môn" GS.TS. Phạm Mạnh Hùng nói.
Hình ảnh minh hoạ thay van động mạch chủ qua ống thông (TAVI). Ảnh:MH
Bên cạnh TAVI, các phương pháp sửa van hai lá, van ba lá qua ống thông, bít tiểu nhĩ trái và xử lý các luồng thông bất thường cũng ngày càng phát triển. Trong điều trị suy tim và sốc tim, thiết bị hỗ trợ tuần hoàn qua đường ống thông có thể bổ sung cho điều trị nội khoa ở những trường hợp được lựa chọn.
Các phương pháp bít luồng thông bất thường, xử lý rò cạnh van và can thiệp trên van sinh học đã thoái hóa tiếp tục mở rộng khả năng điều trị. Tiến bộ siêu âm ba chiều, chụp cắt lớp vi tính và trí tuệ nhân tạo (artificial intelligence) hỗ trợ bác sĩ đánh giá giải phẫu, lựa chọn dụng cụ và lập kế hoạch chính xác hơn…
Những thay đổi này tạo nên kỷ nguyên mới của điều trị bệnh tim cấu trúc: nhiều tổn thương trước đây cần phẫu thuật mở nay có thêm lựa chọn ít xâm lấn. Mỗi phương pháp có chỉ định riêng; hiệu quả phụ thuộc vào lựa chọn đúng người bệnh, đúng thời điểm, năng lực của cơ sở và theo dõi lâu dài. Với người trẻ hoặc giải phẫu phức tạp, chiến lược điều trị cần tính đến độ bền van và khả năng can thiệp tiếp theo trong suốt cuộc đời.
Trí tuệ nhân tạo (AI) đang được ứng dụng trong phân tích hình ảnh, đánh giá nguy cơ và lập kế hoạch điều trị. Can thiệp có hỗ trợ robot và can thiệp từ xa cũng là những hướng phát triển được quan tâm. Tuy nhiên, việc ứng dụng công nghệ mới cần dựa trên bằng chứng khoa học, bảo đảm an toàn và phù hợp với điều kiện thực tiễn.
Kết nối chuyên gia, chuyển giao kỹ thuật và chuẩn hóa thực hành
Theo thông tin từ Ban tổ chức, VICC 2026 có 83 phiên khoa học với 328 báo cáo, quy tụ khoảng 210 chuyên gia tham gia báo cáo, chủ tọa và thảo luận, trong đó có 7 chuyên gia quốc tế. Chương trình được tổ chức tại 9 không gian song song, gồm 4 hội trường, 2 khu thực hành và 3 góc chuyên đề.
Đáng chú ý, hội nghị có 6 phiên truyền hình trực tiếp ca can thiệp (live case), với tổng thời lượng 7,5 giờ, kết hợp 6 bài giảng lớn. Các điểm cầu gồm Bệnh viện Hữu nghị Việt Tiệp (Hải Phòng), Viện Tim mạch - Bệnh viện 19-8 Bộ Công an (Hà Nội), Bệnh viện Cựu chiến binh Đài Bắc (Đài Loan, Trung Quốc) và Trung tâm Tim mạch Quốc gia Singapore.
Thông qua các ca can thiệp trực tiếp, đại biểu có cơ hội theo dõi quá trình phân tích tổn thương, lựa chọn dụng cụ, cân nhắc phương án và điều chỉnh chiến lược khi tình huống lâm sàng thay đổi. Đây không chỉ là hoạt động trình diễn kỹ thuật mà còn là hình thức đào tạo thực tiễn, giúp chia sẻ kinh nghiệm, nâng cao khả năng phối hợp ê-kíp và nhận diện nguy cơ trong quá trình điều trị.
Với trọng tâm kết nối cập nhật khoa học, đào tạo thực hành và chuyển giao kỹ thuật, VICC 2026 hướng tới thúc đẩy chuẩn hóa hoạt động các đơn vị can thiệp, phát triển đội ngũ chuyên môn kế cận và mở rộng khả năng tiếp cận các kỹ thuật tiên tiến. Qua đó, những thành tựu của tim mạch can thiệp từng bước được ứng dụng an toàn, hiệu quả và phù hợp hơn với thực tiễn Việt Nam, mang lại thêm cơ hội điều trị cho người bệnh.
Bệnh tim cấu trúc là gì và vì sao ngày càng được quan tâm?
Có thể hình dung trái tim như một chiếc bơm có các buồng, vách ngăn và những "cánh cửa" là van tim. Bệnh tim cấu trúc (structural heart disease) là những bất thường ở các bộ phận này, do bẩm sinh hoặc mắc phải trong cuộc đời. Các ví dụ thường gặp gồm hẹp, hở van tim và lỗ thông bất thường giữa các buồng tim. Khi van bị hẹp, máu khó đi qua; khi van bị hở, máu trào ngược, khiến tim phải làm việc nhiều hơn và có thể dẫn đến suy tim. Can thiệp tim cấu trúc là sử dụng dụng cụ đưa qua ống thông để sửa chữa hoặc thay thế cấu trúc bị tổn thương ở người bệnh phù hợp.
Già hóa dân số làm gia tăng số người có bệnh van tim do thoái hóa, vôi hóa, đồng thời nhiều người cao tuổi có nhiều bệnh đi kèm, khiến việc điều trị phức tạp hơn. Theo cơ quan thống kê Việt Nam, dự báo đến năm 2030, số người từ 60 tuổi trở lên xấp xỉ 18 triệu, tăng gần 4 triệu so với năm 2024. Nhu cầu phát hiện sớm và điều trị bệnh van tim vì thế sẽ ngày càng lớn.
Theo số liệu ước tính, Việt Nam hiện có trên 140 trung tâm thực hiện tim mạch can thiệp, với khoảng 70.000 ca can thiệp động mạch vành mỗi năm. Mạng lưới này góp phần đưa điều trị đến gần người bệnh hơn, tạo cơ hội tái thông kịp thời cho nhiều trường hợp nhồi máu cơ tim cấp và giảm nhu cầu chuyển tuyến xa.
Nhiều trung tâm đã triển khai các kỹ thuật cao như thay van động mạch chủ qua ống thông, sửa van hai lá qua ống thông và can thiệp mạch vành phức tạp. Ước tính, hiện có khoảng 20 trung tâm thực hiện kỹ thuật này, với quy mô khoảng 250 ca mỗi năm và đang tăng nhanh. Một số bác sĩ Việt Nam đã được chứng nhận là chuyên gia hướng dẫn kỹ thuật thay van động mạch chủ qua ống thông (proctor), tham gia chuyển giao trong nước và quốc tế, thể hiện bước phát triển từ tiếp nhận công nghệ đến chủ động đào tạo, chia sẻ kinh nghiệm.
