Đau mắt đỏ, hay còn gọi là viêm kết mạc, là cách gọi phổ biến để chỉ tình trạng mắt bị đỏ. Người bệnh không chỉ xuất hiện đỏ mắt mà còn có thể cảm thấy cộm, vướng, khó chịu, chảy nước mắt hoặc có dịch tiết ở mắt. Tình trạng này có nhiều nguyên nhân, trong đó nhiễm virus là một trong những nguyên nhân thường gặp.
1. Cách tránh lây lan đau mắt đỏ tại nhà
Đau mắt đỏ thường biểu hiện khá rõ ràng, tuy nhiên mức độ triệu chứng đau mắt đỏ có thể khác nhau tùy nguyên nhân. Người bệnh nên chú ý khi xuất hiện một hoặc nhiều dấu hiệu sau:
- Cảm giác cộm, vướng: Mắt có cảm giác như có dị vật, khó chịu, đặc biệt khi chớp mắt.
- Mắt đỏ: Lòng trắng chuyển sang màu đỏ hoặc hồng do các mạch máu ở kết mạc giãn ra.
- Chảy dịch ở mắt: Có thể xuất hiện nước mắt nhiều hơn bình thường, gỉ mắt hoặc dịch tiết khiến mi mắt dính lại, nhất là sau khi ngủ dậy.

Người bệnh đau mắt đỏ có thể đeo kính râm để giảm thiểu virus lây lan thông qua dịch tiết ở mắt. Ảnh minh họa AI.
1.1 Đau mắt đỏ có lây qua đường nhìn không
Đau mắt đỏ có khả năng lây truyền từ người bệnh sang người khỏe mạnh, chủ yếu thông qua tiếp xúc với dịch tiết từ mắt như nước mắt hoặc gỉ mắt. Với viêm kết mạc do virus Adeno, khả năng lây qua đường không khí được đánh giá là thấp.
1.2 Đau mắt đỏ lây qua đường nào?
Người bệnh có thể đeo kính râm khi ra ngoài hoặc tiếp xúc với người khác. Kính râm không có tác dụng điều trị bệnh nhưng có thể giúp người bệnh hạn chế thói quen đưa tay lên dụi hoặc chạm vào mắt. Điều này góp phần giảm nguy cơ dịch tiết chứa virus dính vào tay rồi phát tán sang các vật dụng và bề mặt xung quanh.
Ngoài tác dụng hạn chế tiếp xúc tay với mắt, kính râm còn giúp người bệnh cảm thấy dễ chịu hơn khi mắt bị đỏ, cộm, chói hoặc nhạy cảm với ánh sáng. Việc giảm tiếp xúc trực tiếp với ánh nắng có thể giúp hạn chế cảm giác khó chịu trong thời gian mắt đang bị kích ứng.
Ngoài việc đeo kính râm, người mắc đau mắt đỏ cần chú ý một số nguyên tắc trong sinh hoạt để hạn chế phát tán virus và tránh lây bệnh cho người xung quanh:
- Không dùng chung đồ cá nhân: Khăn mặt, cốc, bát đũa, khẩu trang và các vật dụng thường xuyên tiếp xúc với vùng mặt, mắt nên được sử dụng riêng.
- Giữ vệ sinh khi lau mắt: Trường hợp chỉ bị đau một bên mắt, không nên dùng cùng một khăn để lau từ mắt bệnh sang mắt còn lại vì có thể đưa dịch tiết chứa virus sang mắt lành.
- Rửa tay thường xuyên: Cần vệ sinh tay bằng xà phòng, đặc biệt sau khi chạm vào mắt hoặc lau dịch tiết. Việc này giúp hạn chế virus lưu lại trên tay và phát tán sang các đồ vật, bề mặt.
- Hạn chế đến nơi đông người: Trong thời gian có khả năng lây nhiễm, người bệnh nên hạn chế tụ tập, tiếp xúc gần hoặc đến những địa điểm đông người để giảm nguy cơ truyền bệnh.
- Với người chưa mắc bệnh, sau khi tiếp xúc với người bị đau mắt đỏ hoặc nghi ngờ nhiễm bệnh cần rửa tay kỹ bằng xà phòng. Đặc biệt, tránh đưa tay chưa vệ sinh lên mắt, mũi hoặc miệng. Khi xuất hiện các dấu hiệu bất thường ở mắt như đỏ, cộm, chảy dịch, người bệnh nên đến cơ sở y tế để được thăm khám và xác định nguyên nhân.
2. Đau mắt đỏ kiêng gì?
Người bị đau mắt đỏ do virus không cần áp dụng chế độ kiêng khem đặc biệt. Thay vì hạn chế nhiều loại thực phẩm, người bệnh nên duy trì chế độ ăn uống đầy đủ, cân đối và chú trọng vệ sinh cá nhân, đặc biệt là rửa tay thường xuyên để hạn chế nguy cơ lây nhiễm cho người khác.
Một trong những tác nhân thường gây viêm kết mạc cấp là virus Adeno, trong đó một số type như type 8 từng được ghi nhận liên quan đến các đợt dịch đau mắt đỏ. Vì bệnh do virus gây ra nên kháng sinh không có tác dụng tiêu diệt virus. Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định thuốc kháng sinh nhằm phòng ngừa hoặc xử lý tình trạng bội nhiễm do vi khuẩn.

Nếu bị đau mắt đỏ do Adeno virus, người bệnh cần ít nhất ngoài 2 tuần để khỏi hoàn toàn. Ảnh HĐ.
Phần lớn trường hợp đau mắt đỏ do Adeno được điều trị theo hướng kiểm soát triệu chứng và chăm sóc hỗ trợ. Người bệnh không nên tự ý mua thuốc nhỏ mắt hoặc sử dụng thuốc theo kinh nghiệm, đặc biệt là các thuốc có thành phần corticoid. Việc dùng thuốc cần dựa trên nguyên nhân, mức độ bệnh và chỉ định cụ thể của bác sĩ.
3. Đau mắt đỏ bao lâu thì khỏi?
Đau mắt đỏ do virus Adeno thường cần ít nhất khoảng 2 tuần mới có thể hồi phục hoàn toàn. Vì vậy, người bệnh không nên quá lo lắng nếu sau vài ngày điều trị theo hướng dẫn của bác sĩ mà các triệu chứng chưa thuyên giảm rõ rệt. Việc tự ý thay đổi thuốc hoặc đi khám lại chỉ vì bệnh chưa khỏi nhanh có thể không cần thiết nếu tình trạng vẫn diễn biến theo hướng ổn định.
Diễn biến của bệnh thường trải qua hai giai đoạn:
- Giai đoạn cấp: Người bệnh xuất hiện mắt đỏ, nhiều gỉ mắt, cảm giác cộm, vướng và kích thích rõ rệt. Đây thường là thời điểm các triệu chứng gây khó chịu nhiều nhất.
- Giai đoạn sau cấp hoặc kéo dài: Sau giai đoạn cấp, một số người bệnh có thể tiếp tục gặp tình trạng nhìn mờ do tổn thương ở giác mạc. Trường hợp nhẹ có thể xuất hiện viêm giác mạc biểu mô, trong khi những trường hợp nặng hơn có thể ảnh hưởng đến nhu mô giác mạc và cần thêm thời gian để điều trị, theo dõi.
Hiện chưa có phương pháp điều trị đặc hiệu giúp rút ngắn đáng kể thời gian diễn biến của viêm kết mạc do Adeno virus. Vì vậy, người bệnh cần kiên trì thực hiện đúng hướng dẫn của bác sĩ, không tự ý ngừng thuốc hoặc sử dụng thêm thuốc nhỏ mắt khi chưa được tư vấn. Nếu triệu chứng nặng lên, thị lực giảm hoặc xuất hiện đau mắt nhiều, cần tái khám để được đánh giá kịp thời.