Nếu duy trì trong thời gian dài, chúng có thể ảnh hưởng đến hoạt động của hệ tiêu hóa, làm nặng thêm các triệu chứng khó chịu ở dạ dày và tăng nguy cơ mắc một số bệnh lý tiêu hóa.
Đau dạ dày là cách gọi quen thuộc của tình trạng đau hoặc khó chịu ở vùng thượng vị, có thể liên quan đến nhiều bệnh lý như viêm dạ dày, loét dạ dày - tá tràng, trào ngược dạ dày – thực quản. Bên cạnh các nguyên nhân như nhiễm vi khuẩn Helicobacter pylori (HP) hoặc sử dụng một số loại thuốc, thói quen ăn uống và sinh hoạt thiếu khoa học cũng có thể khiến triệu chứng xuất hiện thường xuyên hoặc trở nên nghiêm trọng hơn.
1. Thường xuyên bỏ bữa sáng
Do bận rộn hoặc muốn ngủ thêm, nhiều người trẻ thường bỏ qua bữa sáng. Việc ăn uống thất thường có thể khiến cơ thể mệt mỏi, thiếu năng lượng và làm rối loạn nhịp sinh hoạt ăn uống. Ở người có bệnh lý dạ dày, để bụng quá đói có thể làm cảm giác đau, cồn cào hoặc khó chịu rõ rệt hơn.
Tuy nhiên, không nên cho rằng nhịn ăn sáng trực tiếp gây viêm loét hay ung thư dạ dày. Người trẻ nên duy trì giờ ăn hợp lý, lựa chọn bữa sáng đủ dinh dưỡng và tránh để khoảng cách giữa các bữa quá dài.
2. Ăn quá no, ăn quá nhanh
Ăn quá nhiều trong một bữa khiến dạ dày phải làm việc nhiều hơn, dễ gây cảm giác căng tức, đầy bụng, khó tiêu. Trong khi đó, ăn quá nhanh, nhai không kỹ hoặc vừa ăn vừa làm việc cũng khiến việc tiếp nhận thức ăn và cảm nhận no bị ảnh hưởng. Nên ăn chậm, nhai kỹ, chia khẩu phần phù hợp và hạn chế vừa ăn vừa sử dụng điện thoại hoặc làm việc.
3. Thường xuyên ăn khuya
Thức khuya, làm việc hoặc học tập đến muộn khiến nhiều người có thói quen ăn thêm vào ban đêm. Ăn quá sát giờ đi ngủ, đặc biệt là những bữa ăn nhiều dầu mỡ, có thể làm tăng nguy cơ trào ngược dạ dày – thực quản, gây ợ nóng, ợ chua và ảnh hưởng chất lượng giấc ngủ.
Nếu đói vào buổi tối, nên lựa chọn thực phẩm dễ tiêu với lượng vừa phải, đồng thời tránh nằm ngay sau khi ăn.
4. Lạm dụng thức ăn nhanh, đồ cay nóng và nhiều dầu mỡ
Thức ăn nhanh thường chứa nhiều muối, chất béo, đường và ít chất xơ. Việc tiêu thụ thường xuyên có thể làm mất cân đối dinh dưỡng, tăng nguy cơ thừa cân, béo phì và ảnh hưởng sức khỏe tiêu hóa.
Bên cạnh đó, thực phẩm cay nóng có thể làm tăng cảm giác nóng rát, khó chịu ở một số người; món ăn nhiều dầu mỡ dễ gây đầy bụng, chậm tiêu. Người có triệu chứng dạ dày nên chú ý thực phẩm khiến bản thân khó chịu và điều chỉnh khẩu phần phù hợp, không nhất thiết phải kiêng tuyệt đối mọi món ăn cay hoặc nhiều chất béo.
Món ăn nhiều gia vị cay nóng không tốt cho dạ dày. Ảnh: TN
5. Uống nhiều rượu bia, nước ngọt có gas và cà phê
Rượu bia có thể kích ứng niêm mạc dạ dày, làm tăng nguy cơ viêm và tổn thương dạ dày, nhất là khi sử dụng thường xuyên hoặc với lượng lớn. Nước ngọt có gas có thể gây đầy hơi, chướng bụng; đồ uống chứa nhiều đường cũng không có lợi cho sức khỏe nếu tiêu thụ quá mức.
Cà phê chứa caffeine có thể làm tăng triệu chứng ợ nóng hoặc khó chịu ở một số người. Vì vậy, người trẻ nên hạn chế rượu bia, không lạm dụng cà phê và đồ uống có gas, đặc biệt khi đang có triệu chứng tiêu hóa.
6. Thói quen sinh hoạt ảnh hưởng đến sức khỏe dạ dày
Các thói quen sinh hoạt có thể ảnh hưởng và đau dạ dày, trong đó phải kể đến:
- Thức khuya, thiếu ngủ
Thức khuya kéo dài làm rối loạn nhịp sinh học, ảnh hưởng đến quá trình điều hòa hoạt động của cơ thể. Thiếu ngủ cũng có thể làm tăng căng thẳng và khiến người đang mắc bệnh tiêu hóa cảm nhận triệu chứng khó chịu rõ hơn. Duy trì giờ ngủ ổn định, ngủ đủ giấc và hạn chế ăn sát giờ đi ngủ là những việc cần thiết.
- Căng thẳng, làm việc quá sức
Hệ tiêu hóa có mối liên hệ chặt chẽ với hệ thần kinh. Căng thẳng kéo dài có thể ảnh hưởng đến nhu động, cảm giác đau và hoạt động của đường tiêu hóa, khiến các triệu chứng như đau bụng, đầy hơi, buồn nôn trở nên rõ rệt hơn.
Người trẻ, đặc biệt là nhân viên văn phòng, nên sắp xếp thời gian làm việc và nghỉ ngơi hợp lý, vận động thường xuyên, tránh để áp lực kéo dài mà không có biện pháp giải tỏa.
7. Làm gì để bảo vệ dạ dày?
Để giảm nguy cơ gặp các vấn đề tiêu hóa, người trẻ nên duy trì chế độ ăn cân đối, ăn đúng giờ, không bỏ bữa, hạn chế rượu bia và thực phẩm chế biến sẵn; đồng thời ngủ đủ giấc, kiểm soát căng thẳng và duy trì vận động phù hợp.
Đặc biệt, không nên tự ý dùng thuốc giảm đau, chống viêm hoặc thuốc điều trị dạ dày kéo dài khi chưa có hướng dẫn của bác sĩ. Nếu thường xuyên đau vùng thượng vị, đầy bụng, buồn nôn, ợ chua hoặc có biểu hiện bất thường, người bệnh cần đi khám để xác định nguyên nhân và điều trị phù hợp.
Các dấu hiệu như nôn ra máu, đi ngoài phân đen, đau bụng dữ dội hoặc sụt cân không rõ nguyên nhân cần được thăm khám sớm. Chủ động thay đổi những thói quen không có lợi và nhận biết dấu hiệu cảnh báo sẽ giúp người trẻ bảo vệ sức khỏe hệ tiêu hóa tốt hơn.
