Những thói quen ban đêm tưởng chừng vô hại lại có thể hại thận một cách âm thầm:
1. Nhịn tiểu đêm
Nhiều người cố nhịn tiểu ban đêm để tránh gián đoạn giấc ngủ, nhưng thói quen này có thể gây hại cho hệ tiết niệu và thận. Khi nước tiểu bị giữ lại quá lâu, bàng quang không được làm rỗng hoàn toàn, áp lực trong đường tiết niệu tăng lên và tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển.
Tình trạng nhiễm trùng tái diễn có thể lan ngược lên thận, làm rối loạn quá trình lọc máu, gây viêm hoặc để lại sẹo thận. Việc thường xuyên khó tiểu, tiểu yếu hoặc đau khi đi tiểu là những dấu hiệu cảnh báo cần được thăm khám sớm để tránh tổn thương thận lâu dài.
Nhịn tiểu là thói quen âm thầm gây hại thận mà nhiều người còn mắc phải.
2. Uống nhiều nước ngay trước khi đi ngủ
Uống nhiều nước cùng lúc trước khi đi ngủ khiến thận phải tăng cường lọc máu và tạo nước tiểu trong thời gian cơ thể cần nghỉ ngơi. Khi lượng nước nạp vào quá lớn vào đêm khuya, thận buộc phải hoạt động với cường độ cao hơn, làm tăng sản xuất nước tiểu, gây tiểu đêm và gián đoạn giấc ngủ.
Việc thức giấc nhiều lần không chỉ làm giảm chất lượng ngủ mà còn ảnh hưởng đến nhịp sinh học và các cơ chế phục hồi tự nhiên hỗ trợ chức năng thận. Vì vậy, thay vì dồn uống nước vào ban đêm, nên phân bổ lượng chất lỏng hợp lý từ buổi chiều và đầu buổi tối để giảm áp lực cho thận.
3. Uống rất ít nước để tránh đi vệ sinh
Ngược lại, việc cắt giảm lượng nước trước khi đi ngủ để tránh tiểu đêm có thể phản tác dụng vì khi cơ thể bị thiếu nước vào ban đêm. Khi cơ thể thiếu nước, thận sẽ giữ lại nước, làm tăng nồng độ các chất thải trong nước tiểu.
Tình trạng thiếu nước mạn tính có thể làm cho nước tiểu cô đặc hơn, làm tăng nguy cơ sỏi thận và gây kích ứng đường tiết niệu. Để khắc phục, nên uống đủ nước vào đầu ngày, giảm dần vào buổi tối và chọn một lượng vừa phải trước khi đi ngủ nếu cần. Với trường hợp mắc các bệnh lý cần hạn chế lượng chất lỏng, chẳng hạn như một số vấn đề về tim hoặc thận, hãy tuân thủ chặt chẽ hướng dẫn của bác sĩ.
4. Ăn bữa ăn giàu đạm (protein) vào tối muộn
Protein rất cần thiết, nhưng ăn nhiều bữa ăn giàu protein hoặc bổ sung nhiều protein ngay trước khi đi ngủ sẽ làm tăng gánh nặng cho thận vào ban đêm. Protein được phân giải thành các chất thải như urê và thận sẽ lọc chúng ra khỏi máu. Đối với những người mắc bệnh thận hoặc suy giảm chức năng thận, việc tiêu thụ quá nhiều protein theo thời gian có thể làm tăng áp lực lên hệ lọc thận và gây tổn thương.
Tuy nhiên, không phải tất cả mọi người nên tránh tiêu thụ protein vào buổi tối, đặc biệt với trường hợp đang có mục tiêu xây dựng cơ bắp, nhưng thời điểm và lượng protein phù hợp rất quan trọng. Vì vậy, lượng protein nên được ưu tiên tiêu thụ nhiều hơn vào bữa sáng hoặc các bữa ăn sớm trong ngày.
5. Uống rượu gần giờ đi ngủ gây hại thận
Uống rượu trước khi ngủ ảnh hưởng đến quá trình hydrat hóa, huyết áp và chu kỳ giấc ngủ theo những cách có thể gián tiếp gây gánh nặng cho thận.
Rượu làm tăng lượng nước tiểu ban đầu, sau đó có thể dẫn đến mất nước về sau và làm gián đoạn các giai đoạn ngủ ngon giúp điều hòa huyết áp và các quá trình phục hồi. Đối với những người mắc bệnh tiểu đường hoặc huyết áp cao, những thay đổi này đặc biệt quan trọng vì chúng có thể ảnh hưởng đến sức khỏe thận theo thời gian.
6. Dùng thuốc NSAID hoặc một số loại thuốc khác vào ban đêm mà không có hướng dẫn
Các loại thuốc giảm đau thông thường gọi là NSAID có thể làm giảm lưu lượng máu đến thận ở một số người, đặc biệt là khi sử dụng lâu dài vào ban đêm hoặc khi kết hợp với tình trạng mất nước hoặc các loại thuốc khác. Sự giảm lưu lượng máu đó có thể làm giảm quá trình lọc và theo thời gian, góp phần gây tổn thương thận ở những người dễ bị tổn thương. Do đó, luôn cần tham khảo ý kiến bác sĩ về các lựa chọn an toàn hơn và thời gian dùng thuốc phù hợp.
7. Ăn vặt khuya với thực phẩm nhiều muối
Một bữa ăn vặt khuya với đồ ăn nhiều muối như khoai tây chiên, bim bim... có thể làm tăng tình trạng giữ nước và huyết áp, từ đó gián tiếp làm tăng gánh nặng cho thận. Muối hút nước vào máu và có thể làm tăng áp lực trong mạch máu, khiến thận phải lọc nhiều hơn để duy trì sự cân bằng. Theo thời gian, thói quen ăn nhiều muối lặp đi lặp lại góp phần gây tăng huyết áp và gây áp lực lên chức năng thận.
Thay vì ăn khoai tây chiên mặn hoặc thức ăn chế biến sẵn vào đêm khuya, hãy chọn những lựa chọn ít muối hơn như các loại hạt không muối với khẩu phần kiểm soát, hoặc một ít ngũ cốc nguyên hạt.
Tiêu thụ các món ăn vặt nhiều muối vào tối muộn là thói quen âm thầm gây hại thận.
8. Tiếp xúc với ánh sáng xanh mạnh trước, trong khi ngủ
Sử dụng màn hình sáng hoặc ngủ với ánh sáng xanh mạnh từ điện thoại, máy tính bảng hoặc thậm chí đèn đường là một nguồn gây căng thẳng chuyển hóa thường bị bỏ qua. Ánh sáng mạnh, đặc biệt là trong phổ màu xanh lam, ức chế nghiêm trọng melatonin, hormone điều chỉnh chu kỳ ngủ - thức của cơ thể. Khi chất lượng giấc ngủ bị gián đoạn và cơ thể vẫn ở trong trạng thái căng thẳng nhẹ (cortisol cao hơn) sẽ ảnh hưởng tiêu cực đến thời gian nghỉ ngơi chuyển hóa mà thận cần.
Bên cạnh đó, ngủ không ngon giấc kéo dài sẽ làm suy giảm khả năng điều hòa huyết áp và đường huyết, những yếu tố quan trọng mà theo thời gian sẽ đẩy nhanh quá trình tổn thương các mạch máu nhỏ (cầu thận) trong thận.
