(SKDS) – Phát biểu tại phiên giải trình của Bộ Y tế trước Ủy ban Các vấn đề xã hội của Quốc hội (CVĐXHQH), Chủ nhiệm Ủy ban CVĐXHQH Trương Thị Mai cho biết, phiên giải trình này là dịp để ngành y tế cung cấp thông tin về việc tổ chức xã hội hóa (XHH) công tác KCB; nêu ra những khó khăn, thách thức trong quá trình XHH để từ đó tìm ra giải pháp hiệu quả thực hiện XHH trong KCB thời gian tới.
Xã hội hóa là chủ trương đúng đắn...
Báo cáo trước Ủy ban, Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến cho biết, cùng với sự phát triển KT-XH, nhu cầu KCB của nhân dân ngày càng tăng và đa dạng, khoa học kỹ thuật về y tế phát triển mạnh, đòi hỏi nhu cầu đầu tư cho y tế ngày càng lớn.
Do ngân sách có hạn, Đảng, QH, Chính phủ đã ban hành nhiều văn bản pháp quy nhằm huy động các nguồn vốn trong xã hội để đầu tư cho y tế. Kết quả đã tạo sự chuyển biến tích cực về nhận thức của các cấp ủy đảng, chính quyền trong việc quan tâm đầu tư cho y tế. Các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh đã chú ý, quan tâm đến việc huy động các nguồn lực xã hội, ngoài ngân sách để đầu tư cơ sở hạ tầng, trang thiết bị, từng bước nâng cao số lượng cũng như chất lượng các dịch vụ KCB...
Việc XHH, liên doanh, liên kết đã góp phần làm thay đổi nhận thức của các đơn vị trong việc huy động vốn để có trang thiết bị phục vụ hoạt động chuyên môn, không chỉ trông chờ vào nguồn ngân sách nhà nước. Các thiết bị XHH chủ yếu là thiết bị chẩn đoán, điều trị, kỹ thuật cao nên góp phần thúc đẩy các kỹ thuật y tế phát triển; nâng cao chất lượng chẩn đoán, điều trị...
Các đại biểu tham dự phiên giải trình đều thống nhất đánh giá XHH công tác KCB là chủ trương đúng đắn, nhờ đó đã tạo điều kiện cho các BV công huy động thêm nguồn lực để phát triển chuyên môn kỹ thuật, nâng cao chất lượng KCB, từng bước đáp ứng nhu cầu chăm sóc và bảo vệ sức khỏe nhân dân trong khi nền kinh tế còn nhiều khó khăn, kinh phí dành cho ngành y tế còn hạn hẹp.
Phó Chủ tịch Hội Kinh tế y tế Việt Nam Lý Ngọc Kính khẳng định, hệ thống các văn bản pháp quy liên quan đến XHH công tác KCB khá đầy đủ, tuy nhiên một số chính sách còn nhiều bất cập như giá dịch vụ y tế chậm thay đổi, chưa tính đúng, tính đủ trong khi đó BV phải tự trang trải lương tăng thêm cho cán bộ cũng ảnh hưởng không nhỏ đến hiệu quả của XHH trong y tế.
 Xã hội hóa trong y tế giúp nâng cao kỹ thuật điều trị . Ảnh: Đ.A |
Nhưng cần hạn chế mặt trái của XHH
Qua phiên giải trình nhiều ý kiến thẳng thắn của các đại biểu đã chỉ ra mặt trái của XHH trong y tế đó là, một số BV có xu hướng chỉ quan tâm đến khoa, phòng, lĩnh vực có thu hoặc tập trung kinh phí và nhân lực vốn đã hạn hẹp để phát triển khu dịch vụ theo yêu cầu; đầu tư trang thiết bị kỹ thuật cao chưa tương xứng với năng lực, trình độ chuyên môn, bên cạnh đó do chưa minh bạch tài chính, tài sản công và tư trong các hoạt động XHH của BV công nên dễ sai phạm trong quá trình quản lý tài chính, dễ xảy ra tiêu cực trong liên doanh, liên kết...
Một số ít BV áp dụng biện pháp khoán thu cho các khoa sẽ làm tăng xu hướng lạm dụng, nhận bệnh nhân không đúng tuyến; tăng bệnh nhân điều trị nội trú không hợp lý... gây quá tải BV.
Cần có chính sách đột phá trong XHH
Tại phiên giải trình, Bộ Y tế cũng đã kiến nghị QH, Chính phủ tiếp tục tăng ngân sách cho y tế, cả chi thường xuyên và chi đầu tư. Trong đó tăng ngân sách chi đầu tư phát triển cho y tế từ ngân sách và trái phiếu Chính phủ để xây dựng thêm cơ sở, bước đầu xây dựng cơ sở 2 của một số BV đầu ngành, kỹ thuật cao để tăng số giường bệnh ở các thành phố lớn như Hà Nội và TP.HCM. Tăng chi thường xuyên cho vùng miền núi, khó khăn; cho y tế cơ sở, y tế dự phòng, bảo đảm kinh phí để mua thẻ hoặc hỗ trợ một số đối tượng mua thẻ BHYT.
Bộ Y tế đề nghị cho phép các cơ sở y tế công lập được tiếp tục thực hiện chủ trương XHH để vay vốn, huy động vốn, liên doanh, liên kết theo hướng: khuyến khích và tạo cơ chế thuận lợi để các đơn vị vay vốn của Ngân hàng Đầu tư phát triển Việt Nam hoặc các tổ chức tín dụng khác để đầu tư xây dựng BV, mua sắm trang thiết bị nhưng đề nghị có lãi suất ưu đãi hơn khu vực sản xuất, thời gian trả vốn vay được kéo dài khoảng 20 - 30 năm; về giá dịch vụ y tế, Bộ đề nghị được thực hiện lộ trình điều chỉnh giá dịch vụ mà Bộ Y tế đã trình Chính phủ, đồng thời có lộ trình nâng mức đóng BHYT để bảo đảm cân đối quỹ BHYT và lộ trình thực hiện BHYT toàn dân.
Đối với người bệnh không có thẻ BHYT, đề nghị được thu theo giá dịch vụ tính đầy đủ các yếu tố chi phí để giải quyết cơ bản việc tồn tại giữa giá dịch vụ xã hội hóa và do ngân sách bảo đảm, góp phần thúc đẩy người dân chưa tham gia BHYT phải tham gia BHYT…
XHH trong y tế không chỉ là việc thành lập nhiều cơ sở y tế ngoài công lập, không chỉ tăng thu từ các dịch vụ KCB mà cần quan tâm nhiều hơn tới thu hút nguồn lực xã hội, nguồn lực của nhân dân cho dịch vụ chăm sóc sức khỏe của nhân dân. Bằng chủ trương và các chính sách khuyến khích, ưu đãi của nhà nước để khuyến khích và tạo điều kiện để các thành phần kinh tế bỏ vốn, bỏ nguồn lực, trí tuệ vào dịch vụ y tế; tăng giá dịch vụ phải tương xứng với chất lượng dịch vụ…
Hoa Minh