Trên phạm vi thế giới, năm 2014 chứng kiến quá nhiều cuộc khủng hoảng và bất ổn ở hầu hết mọi nơi. Thế thì năm 2015 thế giới sẽ đối mặt những thách thức gì?
Thách thức trước tiên đó là các nước mới nổi cần tìm ra những nhà lãnh đạo phù hợp với tình hình mới, tức là phải có tinh thần dấn thân, có trách nhiệm, có tâm huyết phát triển đất nước, phải là người có thể huy động, gắn kết tạo được niềm tin cho mọi người. Thách thức thứ hai thuộc về lĩnh vực y tế: Thế giới có đủ sức để tận diệt Ebola hay không? Dịch bệnh này hiện tại đã làm thiệt mạng hơn 6.000 người và lây nhiễm hơn 16.000 người. Thế nhưng, nỗ lực vừa qua của cộng đồng quốc tế cho thấy con người đã phản ứng không đủ nhanh và thiếu tính tập thể. Dịch bệnh vì thế đã vượt ra khỏi những khu vực truyền thống như rừng núi để lan đến thành thị, đã vượt ra khỏi ranh giới của châu Phi. Trong khi đó, các nước có liên quan thiếu phương tiện tài chính và đặc biệt là chưa đủ “quyết tâm chính trị”. Bởi thế, cuộc chiến chống Ebola cần phải được tiến hành một cách đa phương và tập thể.
Giá dầu giảm cũng là một thách thức của thế giới.
Liên quan đến Mỹ, các chuyên gia bàn về cái khó hiện tại của chính quyền Obama trong chính sách ngoại giao: chấp nhận thế cô lập để không phải tham chiến ở nước ngoài; hay là tiếp tục theo đuổi giấc mơ làm “sen đầm thế giới”, tức mang quân đi can thiệp ở những nơi thấy cần thiết. Vấn đề này đặt ra trong bối cảnh Mỹ không thành công ở nhiều mặt trận, chiến lược sử dụng máy bay không người lái nhằm không kích các lực lượng Hồi giáo cực đoan đã thiếu hiệu quả. Trong khi đó, vấn đề kinh tế và nhiều vấn đề khác trong nước đang làm đau đầu nhà cầm quyền. Chi phí quốc phòng quá lớn sẽ làm đau đầu các ông chủ Nhà Trắng trong tương lai: chi phí quốc phòng của Mỹ chiếm hơn 40% trên toàn thế giới .
Liên quan đến EU, các chuyên gia tập trung vào khủng hoảng của khu vực đồng tiền chung euro (eurozone). Tăng trưởng khu vực này vẫn đang ì ạch, tình hình chưa có dấu hiệu lạc quan, lãi suất ngân hàng vẫn cao, nợ công vẫn chồng chất. Trong bối cảnh đó, chính sách thắt chặt chi tiêu công mà khu vực này đeo đuổi cần được thay thế bằng một chính sách khác để kích thích tăng trưởng. Trong tình hình hiện nay, “sự cẩn thận không phải là e dè mà phải là sự can đảm dám nghĩ dám làm”. Một hồ sơ đáng chú ý khác của năm 2015 là vấn đề Ukraine và quan hệ giữa Nga và EU. Tình trạng chia rẽ của các nước EU về hồ sơ Ukraine: có nước thì tỏ ra quá cứng rắn với Nga, có nước thì muốn đối thoại. Các nước châu Âu cần hiểu rằng, để giải quyết hồ sơ Ukraine cần có hai yếu tố chính. Thứ nhất, đó là tự thân Chính phủ Kiev phải xây dựng được một chính quyền ổn định, đủ mạnh, dân chủ và hiệu quả; thứ hai, đó là các nước châu Âu phải có tiếng nói chung và phải làm sao đạt được “mối hợp tác có đi có lại” với Nga.
Khủng bố cũng sẽ là một thách thức của năm 2015, bởi đến hiện tại, làn sóng khủng bố vẫn lan tràn với một tốc độ nhanh chóng trên phạm vi thế giới. Các phương tiện internet của thời đại kỹ thuật số đã giúp cho các tổ chức khủng bố mộ binh và tìm được nguồn ủng hộ tài chính. Trong bối cảnh đó, chuyên gia cho rằng: “Giải pháp quân sự là cần thiết nhưng chưa đủ, bởi vì cái cần đạt đến đó chính là tái lập được hòa bình”. Các nước có cách tiếp cận hồ sơ khủng bố toàn diện hơn, tức trong nhiều lĩnh vực từ giáo dục đến tư pháp…
Công cuộc chống tham nhũng tại Trung Quốc cũng nằm trong 10 hồ sơ đáng quan tâm năm 2015. Không biết cuộc chiến chống tham nhũng của Trung Quốc sẽ đi tới đâu? Từ khi ông Tập Cận Bình lên nắm quyền đến nay, chiến dịch diệt “ruồi” và “cọp” của ông đã thu được kết quả: 56 quan chức thuộc hàng “cọp” và 18.000 quan chức địa phương thuộc hàng “ruồi” đã bị điều tra hoặc truy tố.
Hồ sơ nổi cộm cuối của năm 2015 liên quan đến lĩnh vực dầu mỏ. Việc giá dầu sụt giảm quá mạnh trong thời gian qua, nạn nhân chính là những nước lệ thuộc vào xuất khẩu dầu và hầu như ước định ngân sách dựa trên giá dầu như: các nước Vùng Vịnh, Iran, Iraq, Venezuela, Nga, Kazakhstan hay Nigeria. Thế nhưng “kẻ thua hôm nay có thể là kẻ thắng của ngày mai”. Những nước sản xuất dầu lớn, nếu đủ sức vượt qua được giai đoạn khó khăn này sẽ thu được nhiều lợi ích sau khi giá dầu bình ổn trở lại.
(Theo Les Echos)
Quỳnh Vũ
