Những thách thức chờ đón tân Chính phủ Nhật Bản

Quốc tế
Phe bảo thủ Nhật Bản giành chiến thắng áp đảo trong kỳ bầu cử Quốc hội. Vậy sau chiến thắng, điều gì đang chờ đón tân nội các? Người ta liệt kê 3 thách thức đối với Chính phủ Nhật Bản.

(SKDS) - Phe bảo thủ Nhật Bản giành chiến thắng áp đảo trong kỳ bầu cử Quốc hội. Vậy sau chiến thắng, điều gì đang chờ đón tân nội các? Người ta liệt kê 3 thách thức đối với Chính phủ Nhật Bản. Đó là khủng hoảng chính trị, khủng hoảng về khả năng cạnh tranh kinh tế và khủng hoảng xã hội.

Trong số các thách thức đối với Nhật Bản, khủng hoảng chính trị là khủng hoảng rõ rệt nhất. Đảng Dân chủ trong 3 năm cầm quyền vừa qua, sau nửa thế kỷ thống trị của Tự do dân chủ đã không đáp ứng được các mong đợi của xã hội. Đảng Dân chủ không có kinh nghiệm cầm quyền đã không nắm được bộ máy hành chính để có thể thực hiện được các chủ trương chính trị. Thủ tướng Noda đã buộc phải tổ chức bầu lại Hạ viện trước kỳ hạn, đổi lấy sự ủng hộ của đối lập để Ngân hàng Trung ương cấp một khoản tiền tương đương hơn 370 tỷ euro bù vào thâm hụt ngân sách.

Trong lĩnh vực xã hội, bất bình đẳng gia tăng và việc bộ phận dưới của tầng lớp trung lưu nghèo đi, trên cái nền chung dân cư ngày càng già hơn là những khó khăn mà Nhật Bản đang phải đối diện. Trong khoảng hai thập niên, hình ảnh của Nhật Bản đã chuyển từ một mẫu mực của sự phát triển trong những năm 1980 thành một đất nước bị coi là trì trệ, luẩn quẩn trong các vấn đề riêng.
 
Những thách thức chờ đón tân Chính phủ Nhật Bản 1
 Ông Shinzo Abe sẽ chèo lái Nhật Bản ra sao?
Trong cuộc tranh cử Tổng thống Mỹ vừa qua, không ai trong số hai ứng cử viên nhắc đến, dù chỉ một lần tên quốc gia đồng minh lớn của Hoa Kỳ tại khu vực Thái Bình Dương. Trong vòng 20 năm qua, tăng trưởng của Nhật Bản là 0% hoặc rất thấp, nợ của Nhật Bản lên đến 230% GDP còn dân cư thì già đi nhanh. Dự đoán đến năm 2050, số người về hưu sẽ nhiều hơn số người ở độ tuổi lao động. Dân Nhật sẽ già nhất thế giới với tuổi thọ trung bình là 52,3 tuổi.

Mặc dù bong bóng đầu cơ đầu thập niên 1980 bị tan vỡ, kéo theo một phần tài sản quốc gia, Nhật Bản vẫn là nước có chất lượng sống cao. Bất chấp những bất bình đẳng xã hội, liên hệ xã hội cộng đồng vẫn được bảo tồn. Tỷ lệ tội phạm ở Nhật Bản thuộc loại thấp nhất thế giới, với số vụ giết người là 0,5/100.000 dân, nghĩa là thấp hơn 10 lần so với Mỹ và chưa bằng một nửa Pháp (1,3).

Tuy nhiên, những điểm yếu của nước Nhật chỉ mang tính tương đối. Ví dụ như sự lão hóa của dân cư cũng là vấn đề của cả Trung Quốc, Hàn Quốc… Và một xã hội mà dân cư già đi thì tất nhiên tăng trưởng sẽ bị chậm lại. Bên cạnh đó, 95% nợ công của Nhật Bản là do chính người Nhật (các định chế và các cá nhân) nắm giữ chứ không phải là do các tổ chức tài chính quốc tế.

Phải chăng Nhật Bản vẫn là một nước giàu. Nhật Bản đứng đầu thế giới về các tài sản ở nước ngoài và là quốc gia đứng thứ hai về các đóng góp cho các định chế tài chính thế giới. Trong 5 năm tới, trong số các quốc gia được coi là động lực tăng trưởng kinh tế thế giới, Nhật Bản là nước đứng hàng thứ năm. Theo kinh tế gia Jasper Koll thuộc Công ty cung cấp dịch vụ tài chính JPMorgan Securities, Nhật Bản có một hệ thống kiểm soát tài chính tốt nhất thế giới.

Những khó khăn của công nghiệp điện tử Nhật Bản không phải là tình trạng chung của nền công nghiệp nước này. Thế mạnh của Nhật Bản vẫn là năng lực tạo ra các cách tân và việc ứng dụng vào sản xuất, với 3,6% GDP đầu tư cho nghiên cứu và phát triển (mà trong đó 2/3 là do các doanh nghiệp thực hiện). Chất lượng hàng Nhật Bản vẫn là mẫu mực đối với phần còn lại của châu Á.

Ngoài ra, quan hệ với Trung Quốc cũng là một thách thức không nhỏ đối với Nhật Bản. Đối với Tokyo, Trung Quốc cũng là một đối tác thương mại quan trọng nhất, giúp các doanh nghiệp Nhật Bản chống lại sự cạnh tranh ngày càng khốc liệt với các tập đoàn Hàn Quốc. Mặc dù vậy, ngay khi công bố kết quả Đảng Tự do - Dân chủ (PLD) giành được thắng lợi trong kỳ bầu cử Quốc hội, ông Shinzo Abe đã nhắc lại quyết tâm của mình trong việc giải quyết bất đồng với Trung Quốc về quần đảo Senkaku/Điếu Ngư. Tờ Le Monde của Pháp cho rằng, đáng lo ngại hơn nữa là trước khi lên cầm quyền, ông Shinzo Abe đã cam kết củng cố khả năng quân sự của Nhật Bản. Ông muốn sửa đổi Hiến pháp, nhất là Điều 9, quy định Nhật Bản không được tham chiến, nhằm biến lực lượng phòng vệ thành một "quân đội" thực thụ.
Song Minh  (Theo Le Monde, Kyodo)

Ý kiến của bạn