Những sai lầm trong ăn uống khiến cơ thể lão hóa nhanh hơn: Chuyên gia chỉ cách điều chỉnh từ bữa ăn hằng ngày

Theo các chuyên gia, nhiều thói quen ăn uống tưởng chừng vô hại lại âm thầm thúc đẩy quá trình lão hóa diễn ra sớm hơn, làm gia tăng nguy cơ mắc các bệnh không lây nhiễm và ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống.

Lão hóa là quá trình tự nhiên mà không ai có thể tránh khỏi. Tuy nhiên, khoa học hiện đại đã chứng minh, tuổi sinh học của mỗi người không hoàn toàn phụ thuộc vào tuổi theo năm tháng. Một người 50 tuổi hoàn toàn có thể sở hữu nền tảng sức khỏe tương đương người trẻ hơn nếu duy trì lối sống khoa học, trong khi nhiều người mới ngoài 30 tuổi đã xuất hiện hàng loạt dấu hiệu của sự lão hóa do chế độ ăn uống, sinh hoạt thiếu lành mạnh.

Đây cũng là nội dung được các chuyên gia phân tích tại chương trình truyền hình trực tuyến "Cẩm nang dinh dưỡng khoa học tăng cường sức khỏe, ngăn ngừa lão hóa sớm" do Báo Sức khỏe & Đời sống phối hợp cùng Herbalife Việt Nam thực hiện.

Ăn quá nhiều nhưng cơ thể vẫn thiếu chất

Theo PGS.TS.BS Vũ Thị Thanh Huyền, một thực tế đáng lưu ý hiện nay là nhiều người đang rơi vào tình trạng "thừa năng lượng nhưng thiếu dinh dưỡng". Bữa ăn có thể rất phong phú về số lượng nhưng lại thiếu cân đối giữa các nhóm chất, đặc biệt là protein chất lượng cao, vitamin, khoáng chất và chất xơ.

Điều này khiến cơ thể không có đủ nguyên liệu để tái tạo tế bào, duy trì hệ miễn dịch cũng như bảo vệ các mô trước tác động của stress oxy hóa. Về lâu dài, những thiếu hụt này góp phần làm giảm khối cơ, giảm sức bền, tăng tích tụ mỡ nội tạng và thúc đẩy quá trình lão hóa.

Chuyên gia cũng cho rằng, xu hướng sử dụng thực phẩm chế biến sẵn ngày càng phổ biến khiến lượng muối, đường và chất béo bão hòa trong khẩu phần ăn tăng lên đáng kể. Đây đều là những yếu tố liên quan đến tình trạng viêm mạn tính mức độ thấp – cơ chế được xem là nền tảng của nhiều bệnh không lây nhiễm cũng như quá trình lão hóa.

Bỏ bữa, ăn kiêng cực đoan không phải là cách để khỏe hơn

Không ít người, đặc biệt là phụ nữ, lựa chọn cắt giảm tối đa tinh bột hoặc nhịn ăn kéo dài để giảm cân. Tuy nhiên, theo TS.BS Trần Châu Quyên, việc kiểm soát cân nặng cần được thực hiện trên nền tảng dinh dưỡng khoa học thay vì những chế độ ăn thiếu cân đối.

Khi cơ thể không được cung cấp đủ năng lượng và protein, khối cơ sẽ suy giảm trước khi lượng mỡ được cải thiện. Điều này khiến tốc độ chuyển hóa cơ bản giảm xuống, cơ thể nhanh mệt mỏi hơn và khó duy trì sức khỏe lâu dài.

Đối với người trung niên và cao tuổi, mất khối cơ còn kéo theo nhiều hệ lụy như giảm khả năng vận động, tăng nguy cơ té ngã, loãng xương và kéo dài thời gian hồi phục sau bệnh tật.

Theo các chuyên gia, mục tiêu của dinh dưỡng không chỉ là giảm cân mà quan trọng hơn là duy trì thành phần cơ thể khỏe mạnh, trong đó khối cơ cần được bảo tồn song song với việc kiểm soát lượng mỡ dư thừa.

Chống lão hóa từ chế độ ăn

Một chế độ ăn cân đối được xem là nền tảng giúp cơ thể chống lại tác động của các gốc tự do.

Các chuyên gia khuyến nghị mỗi bữa ăn nên bảo đảm đa dạng thực phẩm với đầy đủ các nhóm chất. Rau xanh và trái cây nhiều màu sắc giúp bổ sung vitamin, khoáng chất cùng các hợp chất chống oxy hóa tự nhiên. Các loại đậu, cá, trứng, sữa và thịt nạc cung cấp nguồn protein chất lượng cao phục vụ quá trình tái tạo mô và duy trì khối cơ.

Trong khi đó, các loại hạt, dầu thực vật và cá béo cung cấp axit béo không no có lợi cho tim mạch cũng như chức năng não bộ.

Theo PGS.TS.BS Vũ Thị Thanh Huyền, thay vì tìm kiếm một loại thực phẩm được cho là "chống lão hóa", mỗi người nên hướng tới một mô hình ăn uống cân bằng, đa dạng và phù hợp với nhu cầu của bản thân. Chính sự kết hợp giữa các nhóm thực phẩm mới tạo nên hiệu quả lâu dài trong việc bảo vệ sức khỏe.

Một điểm được các chuyên gia đặc biệt nhấn mạnh là vai trò của protein đối với quá trình lão hóa khỏe mạnh.

Sau tuổi 40, khối cơ bắt đầu suy giảm nhanh hơn nếu không được bổ sung đầy đủ protein và duy trì luyện tập. Việc giảm khối cơ không chỉ ảnh hưởng đến vóc dáng mà còn làm giảm khả năng chuyển hóa năng lượng, suy giảm miễn dịch và tăng nguy cơ mắc các bệnh mạn tính.

Do đó, bên cạnh việc lựa chọn nguồn protein chất lượng từ thực phẩm tự nhiên, mỗi người cần duy trì vận động thường xuyên để kích thích tổng hợp cơ bắp.

Theo TS.BS Trần Châu Quyên, sự kết hợp giữa dinh dưỡng hợp lý và luyện tập đều đặn chính là "bộ đôi" giúp kéo dài thời gian sống khỏe, hạn chế những thay đổi bất lợi do tuổi tác.

Xây dựng thói quen ăn uống lành mạnh từ những thay đổi nhỏ

Các chuyên gia cho rằng, không cần chờ đến khi xuất hiện các dấu hiệu lão hóa mới thay đổi lối sống. Ngay từ hôm nay, mỗi người có thể bắt đầu bằng những việc rất đơn giản như ăn đủ bữa, tăng lượng rau xanh, lựa chọn ngũ cốc nguyên hạt, hạn chế thực phẩm nhiều đường, giảm đồ uống có cồn và duy trì hoạt động thể lực mỗi ngày.

Việc theo dõi cân nặng, vòng eo, thành phần cơ thể và khám sức khỏe định kỳ cũng giúp phát hiện sớm các yếu tố nguy cơ, từ đó có biện pháp điều chỉnh phù hợp.

Theo các chuyên gia, mục tiêu cuối cùng của dinh dưỡng không phải chỉ để kéo dài tuổi thọ mà còn giúp mỗi người duy trì thể trạng tốt, tinh thần minh mẫn và khả năng lao động, tận hưởng cuộc sống trong nhiều năm hơn.

Thông qua chương trình truyền hình trực tuyến "Cẩm nang dinh dưỡng khoa học tăng cường sức khỏe, ngăn ngừa lão hóa sớm", Herbalife Việt Nam tiếp tục đồng hành cùng Báo Sức khỏe & Đời sống trong việc phổ biến kiến thức dinh dưỡng dựa trên cơ sở khoa học đến cộng đồng. Doanh nghiệp khuyến khích mỗi người bắt đầu từ những thay đổi nhỏ trong bữa ăn hằng ngày, kết hợp vận động thường xuyên và xây dựng lối sống năng động. Bên cạnh chế độ ăn cân bằng từ thực phẩm tự nhiên, việc lựa chọn các sản phẩm dinh dưỡng phù hợp với nhu cầu, sử dụng đúng hướng dẫn và kết hợp cùng lối sống lành mạnh có thể góp phần hỗ trợ quản lý sức khỏe lâu dài, hướng tới mục tiêu sống khỏe và già hóa tích cực.

PV