Mặc dù Chính phủ và các bộ, ngành liên quan đa tích cực và quyết liệt vào cuộc xử lý nhằm đẩy lùi tình trạng tai nạn giao thông (TNGT) nhưng “bóng ma” tai nạn còn dai dẳng đeo bám khiến thực trạng TNGT vẫn xảy ra thảm khốc cả đường bộ và đường thủy, để lại nhiều hệ lụy cho gia đinh và cộng đồng.
Chỉ trong một thời gian ngắn, hàng loạt vụ TNGT đau lòng xảy ra khiến mỗi lần nhắc đến không khỏi ám ảnh. Mới đây nhất, ngày 16/6 tại ngã tư Bà Điểm (xã Bà Điểm, huyện Hóc Môn, TP.HCM), xe tải mang BKS 57L-9903 của DNTN Việt Nhi Mỹ lưu thông trên Quốc lộ 1A bất ngờ lao tới xô vào nhiều người đang chờ đèn đỏ. Hậu quả là 4 chiếc xe máy nằm gọn trong gầm xe và 3 người phải vào viện cấp cứu trong tình trạng nguy kịch. Trước đó, rạng sáng ngày 13/6, trên đường cao tốc TP.HCM - Trung Lương, đoạnqua Bến Lức (tỉnh Long An), xe tải BKS 54S - 3411 bị nổ lốp khiến xe khách 16 chỗ BKS 53S - 2150 chạy phía sau xử lý không kịp, đã đâm vào đuôi xe tải khiến tài xế xe khách cùng 7 hành khách trên xe chết ngay tại chỗ, 10 người bị thương nặng. Cũng trong ngày 13/6, trên Quốc lộ 1A - qua địa bàn xã Hải An, huyện Tĩnh Gia (Thanh Hóa), một xe khách đã đâm trực diện vào một chiếc xe đầu kéo khiến 29 người trên xe khách bị thương nặng.
Tình hình tai nạn trên đường thủy cũng nặng nề không kém. Vụ tàu Dìn Ký (Bình Dương), chi nhánh cầu Ngang chở du khách dự tiệc sinh nhật bất ngờ lật chìm vào tối 20/5 khiến 16 người, trong đó có 6 trẻ nhỏ bị tử vong. Vụ tàu dulịch QN 5198 của Công ty TNHH Trường Hải chở 21 du khách đã bị chìm tại khu vực đảo Titốp - vịnh Hạ Long, Quảng Ninh khiến 12 du khách tử nạn khiến bức tranh tai nạn càng thêm phần thảm khốc. Đấy chỉ là một số vụ điển hình, còn theo thống kê của Ủy ban An toàn giao thông Quốc gia, chỉ tính riêng trong tháng 5/2011, TNGT đường bộ, đường sắt, đường thủy và hàng hải đã xảy ra 1.124 vụ, làm 929 người chết và 870 người bị thương. Đó chỉ là những con số thống kê các vụ TNGT từ ít nghiêm trọng trở lên, bởi nếu tính cả những vụ va chạm giao thông thì mỗi tháng còn xảy ra từ 2.500 - 3.000 vụ, làm bị thương nhẹ từ 2.500 - 3.000 người.
 Xe tông nhau ở cao tốc Trung Lương - TP. HCM - 8 người chết. |
Gánh nặng đè vai ngành y tế
Theo thống kê của ngành y tế, hằng năm số lượng nạn nhân bị thương do TNGT cần phải sơ cứu lên tới gần 50.000 người và mạng lưới đường bộ dài 221.000km. Tình hình TNGT ngày càng gia tăng và nghiêm trọng là nguyên nhân hàng đầu của gánh nặng bệnh tật tại Việt Nam. Nếu chỉ tính số lượng bệnhnhân hiện đang điều trị tại các bệnh viện thì cũng đang ở mức độ quá tải. Nếu cộng thêm số lượng nạn nhân bị TNGT phải vào viện cấp cứu thì mới thấy gánh nặng đè lên vai ngành y tế nặng nề đến mức nào. Chỉ đơn cử như BV Việt Đức, mỗi ngày cấp cứu hàng chục ca TNGT, nếu trong các ngày nghỉ, ngày lễ thì số ca TNGT nhập viện tăng vọt. Trong ngày 30/4 và 1/5 vừa qua, số lượng cấp cứu TNGT lên đến hàng trăm trường hợp. BV Chợ Rẫy, TP.HCM và nhiều BV khác cũng xảy ra tương tự. Mặc dù những ngày này, các BV đều tăng cường và huy động bác sĩ trực, tuy nhiên số lượng bệnh nhân cấp cứu bình thường đã quá tải cùng với bệnh nhân tăng đột biến vì TNGT khiến các bác sĩ BV vô cùng vất vả.
Để chủ động giải quyết thực trạng này, Đề án "Xây dựng quy định và tăng cường năng lực của hệ thống cấp cứu TNGT đường bộ" dựa trên việc hợp nhất 3 đề án về cấp cứu TNGT do Ban An toàn giao thông của Bộ Y tế đã được xây dựng từ năm 2008 nhằm mục tiêu xây dựng,bổ sung và củng cố hệ thống cấp cứu tại các tuyến, đủ khả năng đáp ứng tốt với cấp cứu tai nạn thương tích nói chung và TNGT nói riêng nhằm giảm tỷ lệ tử vong, giảm di chứng cho các nạn nhân. Giải pháp về nhân lực vốn được coi là một khó khăn khi triển khai đề án bởi không dễ để bố trímột lực lượng cán bộ y tế chỉ để trực chốt, cấp cứu TNGT. Tuy nhiên theo ông Lương Ngọc Khuê, Cục trưởng Cục Quản lý khám chữa bệnh (Bộ Y tế): Việc sơ cứu ban đầu nếu có nhân viên y tế thì là điều tốt nhưng trong trường hợp không có thì việc cấp cứu quan trọng là phải kịp thời và đúng cách nên có thể tổ chức đội ngũ cộng tác viên là các lực lượng luôn có mặt trên đường như: cảnh sát giao thông, xe ôm, lái xe taxi hoặc người dân sống ven đường... Vấn đề quan trọng là phải trang bị kiến thức, kỹ năng cho họ.
Bên cạnh đó, Cục Quản lý khám chữa bệnh Bộ Y tế đã phối hợp với Sở Y tế các địa phương tổ chức các lớp tập huấn cấp cứu TNGT cho nhân viên y tế thuộc các cơ sở y tế dọc theo tuyến quốc lộ thí điểm dự án an toàn giao thông đường bộ Việt Nam. Các học viên sẽ được các chuyên gia y tế cung cấp 18 chuyên đề về những kiến thức cơ bản để có thể phát hiện và xử trí những chấn thương một cách kịp thời, có hiệu quả.
Hy vọng, với những kiến thức tiếp thu được trong đợt tập huấn này sẽ giúp nhân viên y tế vận dụng hiệu quả trong cấp cứu TNGT tại các địa phương trên cả nước, góp phần giảm gánh nặng bệnh tật cho gia đình và cộng đồng.
NGỌC THÀNH