Sau thảm họa sóng thần ở Nhật Bản, những sự cố xảy ra tại Nhà máy Ðiện nguyên tử Fukushima đã khiến nhiều nước lo ngại về nguy cơ hiện hữu của ngành hạt nhân thế giới.
Nhật Bản
Nhật báo Tokyo Shimbun, ghi nhận ý kiến của chuyên gia Nhật Takashi Hirose qua bài viết “Phía sau cây Fukushima Daiichi còn cả một khu rừng”. Theo ông, thảm họa Fukushima là bằng chứng cho thấy các nhà máy hạt nhân khác ở Nhật đều có nguy cơ lâm nguy như Fukushima. Ông khẳng định, sự trượt của mảng nền Thái Bình Dương ngày càng mạnh, vì thế ở những vùng quanh đảo quốc này sẽ ngày càng có nhiều trận động đất cường độ cao.
Chuyên gia này cho rằng Nhật Bản đã thật sự đi vào thời kỳ có nhiều vụ động đất kể từ trận động đất Kobe năm 1995. Ông dẫn ra một loạt vụ động đất xảy ra liên tục từ năm 1997 đến năm 2009 với nhiều vụ làm hư hại các nhà máy hạt nhân. May thay, không có sự cố nào đến nỗi như Fukushima. Nhưng Nhật Bản đã không biết rút ra bài học kinh nghiệm từ các vụ trên, để đến nỗi không kịp phản ứng trong thảm họa hiện tại ở Fukushima. Theo ông, người Nhật cần có thời gian dừng lại để xem xét cho thấu đáo vấn đề, cần phải cho tạm ngưng hoạt động 54 lò hạt nhân ở Nhật.
Ấn Ðộ
Tuần san tiếng Anh Outlook của Ấn Độ với dòng tít “Sự ngờ vực trong dân chúng ngày càng lớn”. Bài viết cho biết, từ năm 1987, thường xuyên có trục trặc ở các nhà máy hạt nhân của nước này, thế nhưng chính phủ lại khăng khăng tiếp tục xây dựng nhiều nhà máy hạt nhân mới. Gần đây, Chính phủ Ấn Độ ký kết với Pháp, Nga, Mỹ về việc xây dựng các nhà máy hạt nhân với hy vọng trong vòng 20 năm sẽ tăng công suất điện từ 4.780 MW lên đến 63.000 MW. Nhưng nguy hiểm thay, các khu xây dựng thường tọa lạc ở những vùng chính thức được xếp vào vùng có nhiều nguy cơ động đất và sóng thần. Theo dự án, một nhà máy hạt nhân sẽ được xây dựng ở Jaitapur nằm trên bờ biển phía tây Ấn Độ, với công suất lên đến 10.000 MW. Từ năm 1985 - 2005, trong vùng đã xảy ra khoảng 92 vụ động đất. Nơi đây đã được xếp là vùng có nguy cơ động đất cấp độ 3/5. Một nhà máy khác cũng dự định được xây dựng ở Mithi Virdi với công suất 8.000 KW. Vùng này cũng nằm ở cấp độ 3/5 về nguy cơ động đất. Thực tế thì ở Ấn Độ, các nhà máy hạt nhân thuộc quy định bí mật quốc gia. Chính vì vậy mà sự nghi ngờ của người dân ngày càng lớn.
 Vụ nổ hạt nhân ở Pennsylvania (Mỹ) năm 1979. |
Trung Quốc
Bài của tuần san Tân Thế Kỷ của Trung Quốc cho biết, theo báo giới nước này, các nhà máy hạt nhân ở Trung Quốc thiếu an toàn. 13 nhà máy hạt nhân đang hoạt động đều nằm ở vùng duyên hải. Các nhà máy nằm trong dự án phát triển cũng có địa điểm tương tự. Thế nhưng, nên nhớ rằng Trung Quốc được xếp vào những nước có nhiều nguy cơ động đất nhất hành tinh. Hiện tại, có rất nhiều chương trình xây dựng được đề ra ở Trung Quốc và dự kiến sẽ hoàn thành trong 10 năm nữa. Một quan chức Trung Quốc cho biết, trong các nhà máy hạt nhân đang xây dựng hay còn trong dự án, có cả các tập đoàn Trung Quốc và nước ngoài cùng tham gia, tức có sự hỗn tạp trong kinh nghiệm, trong khả năng sản xuất và trong điều hành. Hơn nữa, đôi khi các nhà máy chạy quá công suất, đó cũng là một nguy cơ tiềm ẩn.
Việc tiến hành quá nhiều dự án như vậy đòi hỏi phải có đội ngũ giám sát tương ứng. Ở Mỹ, hiện tại có đến 3.981 chuyên viên an toàn hạt nhân chịu trách nhiệm giám sát ở 104 lò phản ứng, tức có đến 40 chuyên viên/lò phản ứng. Trong khi đó, Trung Quốc thiếu hụt nghiêm trọng các chuyên gia đủ năng lực trong lĩnh vực giám sát an toàn hạt nhân, với mức chỉ có một chuyên viên giám sát trên một khu rộng lớn với máy móc thường cũ kỹ. Thêm vào đó là luật quốc gia về năng lượng hạt nhân, dù có từ 20 năm nay, nhưng vẫn còn nhiều thiếu sót, cần phải hoàn chỉnh và cập nhật thêm.
Philippines
Tờ Philippine Daily Inquirer đưa bài đậm với tiêu đề “Nhà máy Bataan: Nguyên tử và hối lộ”. Bataan là một dự án tiêu biểu của chính sách phát triển hạt nhân được tiến hành suốt nhiều năm, bất chấp các tiêu chuẩn an toàn. Việc xây dựng nhà máy duy nhất này của Philippines bắt đầu vào năm 1976 khi ông Ferdinand Marcos đang nắm quyền điều hành đất nước. Nhà máy nằm cách thủ đô Manila khoảng 100 km, trong vùng duyên hải, cao hơn 18m so với mực nước biển, ở dưới chân núi Natib, một ngọn núi lửa đang ngủ yên. Nhà máy được hoàn thành vào năm 1985 với tổng chi phí lên đến 2,3 tỷ đô la. Trên tổng thể, đó là một vùng có nguy cơ động đất.
Hàn Quốc
Theo tuần san Sisa In, Hàn Quốc, nước này hiện có 20 lò phản ứng trong đó có vài lò đã quá cũ. Sisa In cũng cảnh báo Chính phủ Hàn Quốc về dự án xây dựng các nhà máy hạt nhân mới. Tuần san này nhận định, những ảo tưởng của thế giới về sự an toàn trong khai thác điện hạt nhân đã sụp đổ.
Hải Hà