98 trạm khí tượng ghi nhận nhiệt độ trung bình tháng đạt, vượt kỷ lục
Ông Nguyễn Đức Hòa, Phó Trưởng phòng Dự báo thời tiết, Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia cho biết, nhiều trạm khí tượng trên cả nước ghi nhận nhiệt độ cao nhất ngày và nhiệt độ trung bình tháng 10/2026 đạt, vượt giá trị lịch sử cùng thời kỳ. Sang tháng 11, nhiệt độ trung bình trên toàn quốc được dự báo tiếp tục cao hơn trung bình nhiều năm từ 1-2 độ C, các đợt không khí lạnh ảnh hưởng đến Bắc Bộ và Trung Bộ có khả năng hoạt động yếu hơn.
Cụ thể, tháng 10/2026 ghi nhận diễn biến nhiệt độ đáng chú ý khi nền nhiệt trên hầu khắp cả nước cao hơn trung bình nhiều năm (TBNN) cùng thời kỳ. Trong đó, nhiệt độ trung bình tháng tại Bắc Bộ cao hơn từ 2-3 độ C; các khu vực khác phổ biến cao hơn 1-2 độ C, riêng một số nơi ở Nam Bộ cao hơn 0,5-1 độ C.
Nhiệt độ tháng 10 vượt giá trị lịch sử trong nhiều năm. Ảnh: Tuấn Anh
Đáng chú ý, có tới 98 trạm khí tượng ghi nhận nhiệt độ trung bình tháng đạt và vượt giá trị lịch sử cùng thời kỳ, trong đó riêng khu vực Bắc Bộ có 87 trạm. Đây là con số cho thấy mức độ bất thường của nền nhiệt trong tháng 10 năm nay.
Không chỉ nhiệt độ trung bình tháng, nhiệt độ cao nhất tuyệt đối ngày tại nhiều trạm cũng vượt giá trị lịch sử. Đợt nắng nóng diện rộng ở Bắc Bộ kéo dài từ ngày 28/9 đến 2/10, với nhiệt độ cao nhất phổ biến 35-37 độ C, có nơi trên 37 độ C. Trong đợt nắng nóng này, nhiều trạm khí tượng ghi nhận nhiệt độ cao nhất ngày vượt kỷ lục cùng thời kỳ, một số trạm liên tiếp xác lập mức cao mới.
Tại Mai Châu (Phú Thọ), nhiệt độ ngày 1/10 lên tới 37,3 độ C, vượt mức 37,2 độ C từng ghi nhận ngày 11/10/2003. Bắc Mê (Tuyên Quang) cũng ghi nhận 37,3 độ C, cao hơn mức kỷ lục cũ 36,5 độ C. Tại Bảo Lạc (Cao Bằng), nhiệt độ đạt 37 độ C; Vĩnh Yên (Phú Thọ) đạt 36,9 độ C.
Ở Hà Nội, hai trạm Hoài Đức và Hà Đông cùng ghi nhận mức nhiệt 36,5 độ C trong ngày 1/10. Sang ngày 2/10, trạm Láng đo được 37,1 độ C, vượt mức 36,4 độ C của ngày 5/10/2023. Một số địa phương khác cũng ghi nhận nhiệt độ cao mới như Yên Châu (Sơn La) 38,3 độ C ngày 3/10, Mường Tè (Lai Châu) 38 độ C ngày 2/10 và Hòn Dấu (Hải Phòng) 37,2 độ C ngày 3/10.
Theo đánh giá của cơ quan khí tượng, nền nhiệt cao bất thường trong tháng 10 diễn ra trong bối cảnh nắng nóng xuất hiện ngay những ngày đầu tháng, trong khi hoạt động của không khí lạnh chưa nhiều. Trong cả tháng, Bắc Bộ chỉ ghi nhận một đợt không khí lạnh vào đêm 4/10. Đợt không khí lạnh này gây mưa, mưa vừa diện rộng, có nơi mưa to ở Bắc Bộ và Thanh Hóa - Nghệ An, sau đó vùng mưa mở rộng xuống phía Nam. Nhiệt độ trung bình ngày giảm 2-4 độ C tại Bắc Bộ và các tỉnh từ Thanh Hóa đến Huế.
Tháng 11, không khí lạnh hoạt động yếu hơn trung bình nhiều năm
Ông Nguyễn Đức Hòa dự báo trong tháng 11/2026, nhiệt độ trung bình trên phạm vi toàn quốc phổ biến cao hơn TBNN từ 1-2 độ C. Riêng khu vực Nam Bộ, mức nhiệt cao hơn TBNN từ 0,5-1 độ C.
Đáng chú ý, các đợt không khí lạnh ảnh hưởng đến Bắc Bộ và Trung Bộ trong tháng 11 có khả năng hoạt động yếu hơn so với TBNN cùng thời kỳ. Điều này đồng nghĩa nền nhiệt tại nhiều khu vực được dự báo duy trì ở mức cao hơn thông thường, dù vẫn có khả năng xuất hiện các đợt không khí lạnh.
Về lượng mưa, cơ quan khí tượng nhận định tháng 11, tổng lượng mưa tại Bắc Bộ phổ biến cao hơn TBNN từ 15-30%. Các tỉnh từ Thanh Hóa đến Hà Tĩnh và khu vực Nam Bộ có lượng mưa xấp xỉ TBNN. Trong khi đó, các khu vực còn lại có lượng mưa thấp hơn từ 20-40% so với cùng kỳ.
Mặc dù không khí lạnh được dự báo hoạt động yếu, thời tiết trong tháng 11 vẫn tiềm ẩn nhiều hình thái nguy hiểm. Mưa diện rộng có khả năng xuất hiện trên phạm vi cả nước, trong đó mưa vừa, mưa to có khả năng tập trung tại Trung Bộ và Nam Bộ. Các hiện tượng dông, lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh vẫn có thể xảy ra.
Đối với hoạt động bão và áp thấp nhiệt đới, trong tháng 11/2026, số lượng bão và áp thấp nhiệt đới hoạt động trên Biển Đông được dự báo thấp hơn TBNN. Trung bình nhiều năm, tháng 11 có 1,5 cơn hoạt động trên Biển Đông, trong đó 0,9 cơn đổ bộ vào đất liền Việt Nam.
Cơ quan khí tượng lưu ý, trên đất liền, hoạt động của dải hội tụ nhiệt đới kết hợp với hội tụ gió trên cao, gió mùa Tây Nam và không khí lạnh có thể gây ra các đợt mưa diện rộng. Trên biển, cần đề phòng gió mạnh do không khí lạnh, gió mùa Tây Nam, xoáy thuận nhiệt đới hoặc mưa dông cục bộ, gây nguy hiểm cho hoạt động tàu thuyền.
Trước những diễn biến thời tiết có thể phức tạp, cơ quan khí tượng khuyến cáo chính quyền các địa phương và người dân thường xuyên cập nhật thông tin dự báo, cảnh báo khí tượng thủy văn trong các bản tin ngắn hạn từ 1-3 ngày để chủ động điều chỉnh kế hoạch sản xuất và phương án ứng phó.
