Những phát hiện khảo cổ quan trọng luôn được xem là cơ sở để con người tìm lại nguồn gốc sự sống và là chìa khóa giúp các nhà khoa học mở ra cánh cửa bí mật về sự hình thành và phát triển của trái đất. Trong số các phát hiện mới nhất, những phát hiện khảo cổ đầu thế kỷ 21 được xem là những thành tựu rất đáng chú ý đối với các nhà khoa học thế giới.
Bí mật về thuốc nhuộm màu xanh của người Maya
Sau nhiều năm nghiên cứu và phân tích về loại hóa chất màu xanh huyền bí mà người Maya thường sử dụng trong các nghi lễ và các lễ tế sống người theo nghi thức truyền thống, các nhà khoa học đã phát hiện ra rằng: đó thực chất không phải là điều gì kì bí, mà là sản phẩm của quá trình đốt cháy nhiều thành phần, vật liệu khác nhau bao gồm: bột chàm, chất khoáng, nhựa copan... Nó cũng đã được người Maya sử dụng để trang trí các khuôn mặt có tuổi thọ lên tới 1.200 năm tuổi.
Xác ướp đeo mặt nạ ở Peru
Một xác ướp còn nguyên vẹn với tuổi thọ là 1.700 năm tuổi vừa được tìm thấy ở Peru trong năm 2008. Đây là một trong những xác ướp kì lạ nhất từ trước tới nay mà giới khảo cổ tìm được, bởi, trên mặt của xác ướp có đeo một chiếc mặt nạ làm từ gỗ cây, hai mắt bằng vỏ sò. Xung quanh xác ướp, người ta tìm thấy nhiều cuộn chỉ và kim khâu giống như của một người làm nghề dệt vải. Ngôi mộ có xác ướp này nằm ngay bên dưới một thành phố đông đúc và thuộc về nền văn hóa của người Wari cổ ở Peru.
Biểu tượng tín ngưỡng gần 3.000 năm tuổi
Cũng trong năm 2008, các nhà nghiên cứu đã tìm thấy một đài tưởng niệm có độ tuổi vào khoảng 2.800 năm tại phía Đông Nam Thổ Nhĩ Kỳ. Đây là tấm bia tưởng niệm có tuổi thọ cao nhất thế giới và được xem như một biểu tượng về tín ngưỡng của con người thời xưa. Những dòng chữ ghi trên tấm đá tưởng niệm được khắc hết sức công phu trên bề mặt đá bazan cho thấy người xưa đã từng quan niệm về việc linh hồn con người sau khi con người chết đi sẽ được lưu lại trên tấm đá này.
"Vàng nâu" ở Oregon
Sở dĩ các nhà khoa học đặt tên cho thứ tìm được trong các hang động ở Oregon cái tên "vàng nâu" là bởi giá trị và tầm quan trọng của nó đối với ngành khảo cổ học và đối với lịch sử của châu Mỹ nói chung. Những chất thải rắn của người Oregon xưa để lại trong hang đá đã hóa thạch và nhờ vào công nghệ xác định DNA, các nhà khoa học đã làm rõ được bí mật đã được chôn dấu bao lâu nay về sự có mặt của những con người đầu tiên tại châu Mỹ.
 Bức họa sơn dầu đầu tiên trên thế giới tại Afghanistan. |
Bức họa bằng dầu lâu đời nhất
Được tìm thấy trong một hang động ở thung lũng Bamiyan của Afghanistan vào năm 2008. Nơi đây cũng là địa điểm mà vào năm 2001, quân đội Taliban đã từng dựng căn cứ ngay tại chỗ có bức tượng khổng lồ của đức Phật.
Người châu Âu đầu tiên
Một cuộc khai quật được tiến hành trong một hang động ở phía Bắc Tây Ban Nha đã giúp mở ra một bí mật lớn, sau khi người ta tìm được xương của những người Homo đã tồn tại cách đây hơn 1,3 triệu năm về trước. Điều này chứng tỏ rằng, tổ tiên của con người hiện đại đã đặt chân đến châu Âu sớm hơn 500.000 năm so với điều mà các nhà khoa học đã từng dự đoán trước đó.
Đôi giày đầu tiên
Một cuộc phân tích đối với bộ xương chân từ xác của một người đàn ông cách đây 42.000 năm (xác này được lấy từ một cuộc khai quật khảo cổ ở Trung Quốc), giới khoa học đã chứng minh được rằng những người mà ta biết đến là những người Tianyuan 1 chính là những người đầu tiên sử dụng giày.
Con tàu đắm của Bồ Đào Nha
Làm việc dưới nước trong một chương trình nghiên cứu bờ biển Namibia, các nhà địa chất học nước này đã tìm thấy một con thuyền bị đắm có giá trị lịch sử quan trọng. Đó là con tàu chở hàng từ thế kỷ thứ 16 bị đắm và bị chôn vùi ngay trên thềm lục địa. Hơn 22kg đồng tiền vàng cùng nhiều thiết bị hàng hải, ngà voi và nhiều của cải khác đã được tìm thấy từ con tàu.
Những chiếc đầu của hoàng đế La Mã
Những năm đầu thế kỷ 21 cũng là những năm đánh dấu một thành tựu quan trọng khi các nhà khảo cổ học phát hiện ra chiếc đầu làm bằng đá cẩm thạch của hoàng đế La Mã trong một cuộc khai quật ở trung tâm Thổ Nhĩ Kỳ - nơi mà ngay từ thế kỷ đầu tiên, đế chế La Mã đã phát triển vô cùng hùng mạnh. Ngoài ra, người ta cũng phát hiện thấy nhiều bức tượng mô tả Faustina (vợ của hoàng đế Antoninus Pius).
Nguồn gốc của loài cá voi
Răng nanh của một con hải mã dài tới gần 508cm đã được các nhà khoa học phát hiện thấy tại bán đảo Chukotka của nước Nga trong năm 2008. Với tuổi thọ lên tới 3.000 năm tuổi, và những manh mối khoa học có liên quan, các nhà khoa học đã chứng minh được rằng đây chính là dấu tích về thủy tổ của loài cá voi đầu tiên xuất hiện trên trái đất. Hiện, chiếc răng nanh này đang được lưu giữ tại Viện bảo tàng Trường đại học Alaska của nước Mỹ.
Ngoài những thành tựu nói trên, những năm đầu thế kỷ 21 cũng được ghi nhận là một năm thành công của các nhà khảo cổ học thế giới với việc phát hiện ra nhiều di tích khảo cổ học quan trọng khác như: bức tượng phật cao 19m ở Afghanistan, hàng loạt di tích khảo cổ hiện ra sau khi băng bị tan do khí hậu thay đổi ở các vùng núi của Thụy Sĩ với niên đại từ năm 4.500 năm trước Công nguyên, hay như những tảng đá khổng lồ được khắc những hình thù kỳ lạ với tuổi thọ từ 10.000 đến 40.000 năm trước.
Lê Huy (Theo The Times)