Những loại chất cấm trong mỳ sợi
Vừa qua, Phòng Cảnh sát kinh tế Công an TP. Hồ Chí Minh đã phát hiện và triệt phá đường dây sản xuất, buôn bán mì sợi có sử dụng chất cấm trong chế biến thực phẩm, hoạt động tại phường Phú Thạnh do đối tượng Vương Lưỡng Toàn (sinh năm 1981, nơi cư trú: phường Phú Thạnh, TP. Hồ Chí Minh) cầm đầu.
Cơ sở sản xuất mì trong điều kiện không đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm.
Trước đó, Phòng Cảnh sát kinh tế Công an TP. Hồ Chí Minh phối hợp các đơn vị chức năng tiến hành kiểm tra hộ kinh doanh Châu Phát (phường Phú Thạnh). Tại thời điểm kiểm tra, lực lượng chức năng bắt quả tang nhiều đối tượng đang trực tiếp pha trộn Borax (hàn the), Soda và dung dịch Silicate để sản xuất mì sợi nhằm tạo độ mềm, dai và màu sắc bắt mắt. Đây đều là các hóa chất bị nghiêm cấm sử dụng trong sản xuất, chế biến thực phẩm do tiềm ẩn nguy cơ gây hại nghiêm trọng đến sức khỏe người tiêu dùng.
Làm việc với cơ quan điều tra, Vương Lưỡng Toàn thừa nhận đã sử dụng các chất cấm nêu trên để sản xuất mì sợi trong thời gian dài. Chỉ tính riêng trong vòng 03 tháng gần đây, cơ sở này đã đưa ra thị trường hàng tấn mì tươi có chứa hóa chất độc hại, tiêu thụ tại nhiều điểm kinh doanh trên địa bàn.
Đối tượng cầm đầu thừa nhận sử dụng chất cấm để sản xuất mì sợi trong khoảng 10 năm. Riêng trong 3 năm qua, cơ sở này đã xuất bán khoảng 800 tấn mì tươi có sử dụng hóa chất ra thị trường.
Theo chuyên gia về công nghệ thực phẩm, TS Phan Hoài Nam, soda (tên hóa học là sodium carbonate, công thức Na2CO3) là một chất vô cơ dạng bột trắng dễ tan trong nước và có tính kiềm. Từ xa xưa bột soda được trích từ tro thực vật nên còn có tên là soda tro.
Soda công nghiệp thường được dùng trong chế biến thủy tinh, giấy, sợi nhân tạo, xà phòng, thuốc tẩy… Trong khi đó, soda dùng trong thực phẩm có mã số E500 (i) được dùng làm chất trung hòa axít, bột nổi, chất ổn định cấu trúc. Đây là một trong những thành phần của nước tro dùng chế biến mì sợi, tạo nên độ dai, giòn của sợi mì hoặc trong chế biến lớp vỏ bánh trung thu. Soda phản ứng với axít yếu trong thực phẩm sẽ tạo ra khí CO2 nên được dùng làm bột nổi trong chế biến các loại bánh.
Nếu sử dụng liều cao trong thực phẩm có thể gây kích ứng dạ dày, gây đau bụng, buồn nôn và tiêu chảy. Tuy nhiên nếu dùng liều cao trong thực phẩm thì sẽ tạo nên mùi hăng nồng, do vậy hầu như các nhà sản xuất không sử dụng liều cao trong thực phẩm.
Nếu dùng soda công nghiệp cho chế biến thực phẩm thì không kiểm soát được các vấn đề an toàn vệ sinh, do đó có nguy cơ gây hại đến sức khỏe người tiêu dùng, đặc biệt là các tạp chất như kim loại nặng, dư lượng của các phụ gia công nghiệp, các hóa chất sử dụng trong phản ứng sản xuất soda.
Chuyên gia cho biết, Na2CO3 thường bị nhầm lẫn với một loại phụ gia thực phẩm khác là baking soda (tên hóa học là sodium bicarbonate) có mã số E500 (ii) công thức NaHCO3. Chất này cũng có tính kiềm và thường được dùng làm bột nổi trong chế biến các loại bánh. Ngoài ra còn được sử dụng để giữ màu xanh của các loại rau ăn lá khi luộc hoặc hấp chín. Ở châu Á, sodium bicarbonate được dùng để làm cho các loại đậu mau mềm khi nấu chín.
Những thực phẩm dễ chứa hàn the người dùng cần cảnh giác
Theo PGS.TS Nguyễn Duy Thịnh, nguyên giảng viên Viện Công nghệ Sinh học và Thực phẩm (Đại học Bách khoa Hà Nội), trong đời sống hằng ngày có không ít món ăn quen thuộc tiềm ẩn nguy cơ bị trộn hàn the nhằm tăng độ dai, độ bền và giữ hình thức bắt mắt hơn. Việc sử dụng hàn the trong thực phẩm là hành vi bị cấm, song trên thực tế vẫn còn xuất hiện ở một số cơ sở sản xuất, chế biến nhỏ lẻ.
Trong đó, giò chả là nhóm thực phẩm dễ bị tẩm hàn the nhất. Chất này giúp giò có độ dẻo dai, cứng và bề mặt bóng đẹp, tạo cảm giác "ngon miệng" hơn khi ăn. Tuy nhiên, đây lại là món tiềm ẩn nguy cơ cao đối với sức khỏe người tiêu dùng. Giò chả có dấu hiệu chứa hàn the thường khô, quá dai, thiếu độ mềm ngọt tự nhiên. Cách nhận biết đơn giản là dùng giấy nghệ đã làm ẩm ép lên bề mặt giò; nếu giấy chuyển sang màu cam đỏ thì rất có thể sản phẩm đã bị pha hàn the.
Bún sợi cũng là thực phẩm thường bị một số cơ sở cho thêm hàn the để sợi bún dai hơn, không bị nát khi nấu, trông trắng sáng và bảo quản được lâu. Những bó bún có màu trắng bất thường, sợi bóng, dai, để vài ngày vẫn không hỏng là dấu hiệu đáng nghi. Khi thử bằng giấy nghệ, nếu giấy chuyển sang màu xám thì người tiêu dùng cần đặc biệt cảnh giác.
Ngoài ra, các loại thịt chế biến sẵn như chả cá, chả thịt bán tại nhiều chợ truyền thống cũng từng được phát hiện có tỷ lệ chứa hàn the khá cao khi kiểm nghiệm chuyên sâu. Không dừng lại ở đó, một số thông tin từ cơ quan chức năng và kinh nghiệm của người tiêu dùng còn cho thấy hàn the đôi khi bị trộn vào các món như bánh cuốn, bánh đúc hoặc một số món luộc nhằm tăng độ dai, dù pháp luật tuyệt đối không cho phép sử dụng chất này trong bất kỳ trường hợp nào.
Hàn the, còn gọi là borax hoặc borate, là một chất hóa học không được phép dùng trong thực phẩm. Chất này chủ yếu được sử dụng trong công nghiệp, tẩy rửa hoặc bảo quản ngoài lĩnh vực thực phẩm và hoàn toàn không nằm trong danh mục phụ gia được phép theo quy định về an toàn thực phẩm. Tuy nhiên, do giá rẻ, dễ mua và có tác dụng rõ rệt trong việc làm tăng độ dai, độ bền của món ăn, một số cơ sở sản xuất vẫn bất chấp quy định, lén lút sử dụng hàn the.
Theo các chuyên gia, hàn the không giống các phụ gia thực phẩm an toàn khác. Khi xâm nhập vào cơ thể, đặc biệt là sử dụng với hàm lượng nhỏ nhưng kéo dài, chất này có thể gây ra nhiều tác hại nghiêm trọng cho sức khỏe người tiêu dùng.
