Nhiều bậc phụ huynh cho rằng khi con cái có điều kiện tiếp xúc thường xuyên với máy tính, mạng internet thì sẽ có lợi thế hơn trong học hành. Tuy nhiên, đây cũng là con dao hai lưỡi, do thiếu sự quản lý, không ít em đã bị nghiện "thế giới ảo" dẫn đến những bất thường trong tâm lý như đột qụỵ, ngại giao tiếp, thậm chí cả ngày không nói lời nào với người trong gia đình, hoặc gây hại cho xã hội. Đó thực sự là một "căn bệnh của xã hội thông tin" đang âm thầm phát triển khiến cả những người trưởng thành cũng cố "tìm quên" ở đó để chôn vùi thất bại trong cuộc sống bình thường...
Trẻ em dễ "nhiễm"
Trường hợp em Triệu Quốc C. sinh năm 1981, (đường Hùng Vương, phường 6, TP.HCM) đã phải vào BV Chợ Rẫy cấp cứu tháng 9/2008 sau khi chơi game nhiều giờ liền trong tình trạng não bị tổn hại nặng, đã làm dấy lên lo ngại đối với một căn bệnh mới - nghiện "thế giới ảo" - trong xã hội hiện nay.
Việc ngồi lỳ trên máy tính quá nhiều để chơi game, lướt mạng, chat... gây ra nhiều hệ lụy. Đầu tiên là ảnh hưởng đến sức khỏe: hại mắt, ảnh hưởng đến hệ thần kinh, mệt mỏi. Thực tế là cả trên thế giới lẫn ở Việt Nam, đã có không ít trường hợp bị đột qụy, bị chết do chơi game quá nhiều.
 Nghiện “thế giới ảo” không chỉ là bệnh của trẻ em. Ảnh: TL |
Bà Trần Thị Kim Liên - Phó GĐ Trung tâm Thanh thiếu niên miền Nam khẳng định, hiện nay, tình trạng học sinh nghiện game, nghiện net khá phổ biến. Mới đầu chỉ là chơi để giải trí, sau thành quen. Quen rồi đến nghiện và dần dần không thể kiểm soát được chính bản thân mình.
Điều này không chỉ ảnh hưởng tới sức khoẻ, mà nếu lạm dụng còn gây ra sự thay đổi bất thường trong tâm lý như nói dối cha mẹ, thầy cô, bỏ học.... Thậm chí, việc nghiền chơi game, nghiền internet còn khiến cho trẻ mất dần khả năng tư duy về ngôn ngữ đời thường. Nhiều "game thủ" chỉ quen sử dụng ngôn từ "nóng" trên mạng. Ngoài ra, việc sa đà trong thế giới ảo còn khiến không ít em giảm khả giao tiếp trong cuộc sống thực. Không ít bậc phụ huynh lo lắng khi thấy con cái cứ về nhà là chúi đầu vào máy tính mà cả ngày không mở mồm nói một câu.
Theo các chuyên gia tâm lý, thì cha mẹ không nên cấm tuyệt đối con cái chơi game hay lướt mạng. Nhưng phải biết quản lý, giám sát chặt chẽ để con cái chơi game ở mức vừa phải (từ 1 - 2 tiếng/ngày), hoặc sử dụng internet trong bao lâu, vào mục đích gì?
Cách chữa "bệnh nghiện ảo" có thể là cho con cái tham gia các hoạt động theo nhóm, tham gia các lớp học có tính giáo dục cao như nhóm học thể thao... Các em nữ có thể học thêm nữ công gia chánh nấu ăn, cắm hoa, kỹ năng giao tiếp... và lưu ý để các em tham gia vào những chương trình mà các em yêu thích chứ tuyệt đối không nên áp đặt quá mức. Muốn làm được vậy, cha mẹ ngừng việc phó mặc con cho nhà trường, người thân mà phải quan tâm, phân tích điểm mạnh, yếu của con mình để có kế hoạch sử dụng thời gian rỗi một cách hợp lý.
Người trưởng thành chớ xem thường
Dẫu có nhiều tiện ích, nhưng internet vẫn chỉ là thế giới ảo. Những người nghiện thế giới ảo sẽ khó hòa nhập với cuộc sống và khi càng chìm sâu vào đó, người ta càng khó thoát ra. Nhiều người coi đó như cách dễ chịu nhất để thoát khỏi thực tế. Theo các nhà khoa học thì những người dễ gắn với đời sống ảo thường là những người thiếu kĩ năng trong đời sống ngoài công sở. Những người này khi hết giờ làm thường ít giao lưu gặp gỡ hay tham gia các hoạt động xã hội.
Tiến sĩ Trịnh Hòa Bình (Viện Xã hội học) cho rằng, về mặt tích cực, game online là trò chơi giải trí khá lành mạnh. Tuy nhiên, việc người chơi quá sa đà vào một không gian ảo, một xã hội ảo (mà chỉ có ở đó người ta mới thực hiện được những việc mà trong cuộc sống thật khó có thể thực hiện được) đã khiến cho không ít thanh thiếu niên, học sinh, sinh viên và cả công nhân viên chức cũng muốn dấn thân vào xã hội ảo đó.
Xã hội thành thị đang phát triển nhanh, trong khi có người tận dụng được tốc độ đó để theo đà phát triển thì nhiều người không thích nghi được và khoảng cách đó càng ngày càng bị kéo dài. Vì vậy trong cuộc sống hiện tại, học cách chấp nhận thất bại cũng là một kỹ năng rất quan trọng, nhất là với những bạn trẻ, nếu đã quá quen thuộc với những thỏa mãn thành công và ham muốn tức thì trong thế giới ảo, họ sẽ thường cảm thấy chán ghét cuộc sống thực tế bởi ở đó họ thiếu kỹ năng để thành công và phát triển bình thường.
Thiên hướng tự nhiên này gây bất lợi cho con người, khiến họ gặp khó khăn trong cuộc sống, khó chấp nhận thất bại, trong khi những người có thần kinh vững lại thích hoạt động và dễ vượt qua thất bại hơn. Khi gặp thất bại trong cuộc sống, rất nhiều người lui vào "thế giới ảo" để tìm cách giải trí và cảm thấy mình đạt được "thành công" ở đó. Lâu dần, họ luôn "tự tưởng tượng" rằng mình đã "thành công" trong khi mất đi cái nhìn thực tế. Điều này rõ ràng là sẽ dẫn tới những tác hại không lường cả về mặt tâm lý và xã hội.
Trần Quang