25 năm trước, khởi nguồn từ một chuyên khoa nhỏ của Bệnh viện Bạch Mai, đến nay Viện Huyết học - Truyền máu TW đã phát triển thành một trong những trung tâm lớn trong khu vực điều trị các bệnh về máu và thực hiện cung cấp máu cho nhiều tuyến bệnh viện trong cả nước. Những bước nhảy vọt trong thời gian vừa qua của Viện Huyết học - Truyền máu TW đã tạo nên một địa chỉ tin cậy cho người bệnh và hơn thế nữa đã thắp lên hy vọng cho các bệnh nhân mắc các bệnh hiểm nghèo về máu. Đây cũng là đơn vị thực hiện xuất sắc Đề án 1816 của Bộ Y tế về cử bác sĩ đi luân phiên tại cơ sở.
Nhân kỷ niệm 25 năm thành lập, báo SK&ĐS xin chúc mừng các thế hệ thầy thuốc của Viện Huyết học truyền máu TW.
Đi qua những gian khó
Ngay khi bước sang thế kỷ 21, y học Việt Nam đã ghi nhận những bước tiến nhảy vọt của nhiều chuyên ngành như ngoại, tim mạch, sản khoa... thì chuyên ngành huyết học - truyền máu vẫn lặng lẽ! Nhiều bệnh nhân thuộc các bệnh máu di truyền như Hemophilia, Thalasemia chưa được theo dõi quản lý. Nhiều trẻ em mắc Thalasemia đã chết khi chưa kịp bước qua tuổi thứ 10. Máu phục vụ điều trị khan hiếm trầm trọng, lực lượng cho máu chủ yếu không phải là những người tình nguyện mà là đội ngũ những người bán máu chuyên nghiệp với đầy rẫy những nguy cơ truyền bệnh. Không những thế kỹ thuật truyền máu từng phần cũng chưa được phổ biến, khiến cho nhu cầu máu của người bệnh vừa thừa lại vừa thiếu.
 TS. Nguyễn Thị Xuyên - Thứ trưởng Bộ Y tế cùng lãnh đạo Viện thăm một điểm hiến máu tình nguyện. |
Bước ngoặt để thử thách cán bộ nhân viên của Viện chính là năm 2004, khi Viện Huyết học - Truyền máu Trung ương được tách khỏi Bệnh viện Bạch Mai, trở thành một đơn vị trực thuộc Bộ Y tế. Vốn không phải là một chuyên ngành hấp dẫn các bác sĩ trẻ giờ đây Viện lại càng gặp khó khăn gấp bội về nhân lực khi chỉ còn gần 90 cán bộ nhân viên. Trong khi riêng số bệnh nhân điều trị nội trú luôn gấp 4 lần. Bằng tất cả những tâm huyết với nghề và tình thương dành cho người bệnh, họ đã vượt qua những gian khó để ghi tên mình vào danh sách những trung tâm điều trị các bệnh về máu uy tín trong khu vực và trên thế giới.
Để khẳng định sự lớn mạnh
Có lẽ nếu xét về sức trẻ thì không có bệnh viện nào trên cả nước hiện đang có được một đội ngũ y bác sĩ, kỹ thuật viên trẻ như Viện Huyết học - Truyền máu Trung ương: 70% cán bộ của Viện thuộc độ tuổi dưới 30. Từ năm 2007 - 2009, đã có hàng trăm cán bộ là tiến sĩ, thạc sĩ, bác sĩ, cử nhân, điều dưỡng, kỹ thuật viên... được gửi đi đào tạo nước ngoài với nhiều khoá học khác nhau tại Singapore, Thái Lan, Nhật Bản, Mỹ... Viện cũng đã tổ chức đi luân khoa, luân buồng hợp lý và chặt chẽ, bởi vậy họ đã có được kiến thức, kinh nghiệm tốt để có thể hoàn thành được những nhiệm vụ của mình.
Chỉ trong vòng chưa đầy 5 năm sau ngày thành một đơn vị độc lập, từ 5 khoa, phòng nay Viện đã có 23 khoa, phòng với đầy đủ những chuyên khoa sâu khác nhau, đáp ứng được nhu cầu điều trị của trên 300 bệnh nhân nội trú/ngày của tất cả các nhóm bệnh lý huyết học từ phổ biến đến hiếm gặp. Nhiều bệnh nhân mắc các bệnh máu do di truyền như Hemophilia, Thalasemia... đã được tư vấn, quản lý, chăm sóc.
Năng lực chuyên môn của lực lượng bác sĩ trẻ càng được phát huy khi Viện có sự đầu tư mạnh mẽ về trang thiết bị. Đó là các hệ thống dây chuyền máu hiện đại, đầy đủ và đồng bộ từ máy móc, sinh phẩm... hầu hết được điều khiển tự động. Hàng loạt các labô cơ bản đã được nâng cấp lên tiêu chuẩn quốc tế như labô đông máu, tế bào,.. các labô chuyên sâu như miễn dịch, di truyền và sinh học phân tử... 25 năm qua Viện cũng đã thực hiện, tham gia thực hiện gần một ngàn đề tài nghiên cứu khoa học ở các cấp được Bộ Y tế, các bộ, ban ngành công nhận đạt hiệu quả cao.
Bước đi đột phá của Viện trong năm 2008 chính là thành công trong việc ghép tế bào gốc điều trị bệnh lơxêmi cấp, đặc biệt là ghép tế bào gốc đồng loại. Đây chính là bước tiến vượt bậc của ngành huyết học Việt Nam sánh ngang hàng với những trung tâm lớn điều trị các bệnh về máu trên thế giới, đồng thời mở ra nhiều hơn những hy vọng sống cho nhiều bệnh nhân mắc bệnh máu hiểm nghèo.
Không chỉ hoạt động điều trị bước sang một thời kỳ mới mà công tác truyền máu cũng đã tiến những bước dài. Với những chiến lược linh hoạt, phù hợp Viện đã thành nòng cốt gây dựng và phát triển hoạt động Hiến máu tình nguyện trong cả nước. Tổ chức và thực hiện hiệu quả, sáng tạo những ngày hội hiến máu tình nguyện lớn như "Lễ hội xuân hồng", "Sinh nhật hồng", "Giọt hồng tặng bé", "Giọt máu nghĩa tình"... thu hút đông đảo cộng đồng tham gia. Lượng máu thu gom được tăng lên nhanh chóng, từ 30.000 đơn vị máu năm 2003 lên 87.500 đơn vị máu năm 2008, và năm 2009 này quyết tâm đạt 100.000 đơn vị. Nhờ đó đã đáp ứng được cơ bản nhu cầu máu điều trị cho các bệnh viện tại Hà Nội và 16 tỉnh/thành. Ngày 2/10/2008, Trung tâm Truyền máu khu vực Hà Nội - Ngân hàng máu quốc gia chính thức được khánh thành và đi vào hoạt động, mở ra một kỷ nguyên mới về điều kiện chất lượng công tác truyền máu của Viện. Nhằm đáp ứng tốt nhu cầu máu cho điều trị Viện đã thực hiện thành công nhiều dự án lớn, đặc biệt đã tiến hành xây dựng 4 Trung tâm Truyền máu khu vực ở Hà Nội, Huế, thành phố Hồ Chí Minh, Cần Thơ... đồng thời xúc tiến thành lập các trung tâm truyền máu vùng như Trung tâm truyền máu Hải Phòng và Thái Nguyên, Khánh Hoà, Đắc Lắc, Thanh Hoá, Kiên Giang...
 Phân tích máu ở Viện Huyết học - Truyền máu Trung ương. |
Viện đã trở thành cơ quan tham mưu cho Bộ Y tế, Trung ương Hội Chữ thập đỏ, các bộ, ban ngành có liên quan để xây dựng, sửa đổi, bổ sung hệ thống văn bản pháp quy, tạo điều kiện cho sự phát triển của chuyên khoa huyết học- truyền máu nói riêng và của ngành y tế nói chung.
Đi đầu trong thực hiện Đề án 1816
Ngay khi Đề án 1816 của Bộ Y tế về cử các bộ y tế tuyến Trung ương đi luân phiên ở cơ sở nhằm mang lại sự bình đẳng trong thụ hưởng chất lượng điều trị cho đồng bào vùng sâu, vùng xa, Viện Huyết học - Truyền máu Trung ương đã nhiệt tình hưởng ứng và thực hiện thành công sâu sắc mục tiêu của Đề án. Từ khi Đề án 1816 được triển khai, đến nay Viện đã cử gần 40 cán bộ nhân viên về các tỉnh vùng sâu vùng xa, biên giới và hải đảo như: Cao Bằng, Lai Châu, Hòa Bình, các tỉnh đồng bằng sông Cửu Long, Côn Đảo... trong quá trình đó Viện cũng đã chuyển giao hơn 50 kỹ thuật và quy trình xét nghiệm chẩn đoán và điều trị cho các bệnh viện tuyến dưới. Sau mỗi chuyến công tác, Viện đều có những tổng kết đánh giá rút kinh nghiệm để Đề án thực hiện hiệu quả hơn, đồng thời luôn có sự động viên tinh thần dành cho các cán bộ đi cơ sở, giúp họ yên tâm công tác suốt thời gian đi luân phiên tại vùng sâu, vùng xa.
Với phương châm "đi tắt, đón đầu, hiểu biết chuyên môn rộng, thực hiện công việc phải thực sự sâu sắc", đội ngũ các nhà khoa học, y bác sĩ nơi đây đã mang lại cho chuyên ngành huyết học - truyền máu Việt Nam một diện mạo mới đáng tự hào. Họ đang góp phần tích cực vào sự phát triển của y học Việt Nam trên con đường hội nhập và phát triển. Chúng ta có quyền kỳ vọng hơn nữa vào thành công phía trước của họ, mặc dù có rất nhiều gian nan, thử thách.
Bài và ảnh: Vương Tuấn