(SKDS) - Vào thời điểm này, khắp nơi trên cả nước đang rộn ràng những tiếng trống lân. Khắp các đường phố, nhiều hàng quán bày bán đầy những loại bánh trung thu, những đồ chơi trung thu. Chiều chiều, các bậc phụ huynh đưa con đi chơi phố, mua đủ những thứ cần thiết để đón trung thu. Nhưng trong những góc khuất của phố thị, hay nơi rừng núi Quảng Nam vẫn còn rất nhiều em nhỏ vẫn lặng lẽ mưu sinh, với các em thì mùa trung thu quả thực quá xa vời.
Chưa một lần được biết bánh trung thu...
Cậu bé có nước da đen nhẻm khoảng 11 tuổi, trên tay là bộ đồ nghề đánh giày, đi dọc các quán cà phê trên các con phố, thấy chúng tôi liền sà đến mời: “Đánh giày đi chú! Đánh giày cho đẹp rồi đi chơi trung thu!”. Chúng tôi ái ngại nhưng cũng đồng ý. Ra ngồi một góc khuất, cậu bé vừa dõi theo chiếc ôtô sang trọng đang khuất dần trong dòng người tấp nập rồi quay sang nói với cậu bạn đi cùng: “Con nhà giàu thích nhỉ? Được bố mẹ chiều chuộng thích mua gì được nấy. Cứ như chúng mình từ khi sinh ra chưa một lần được nhận quà trung thu”. Câu nói của cậu bé làm chúng tôi giật mình. Phải rồi! Cuộc sống còn đó biết bao những cảnh đời khốn khó, đôi khi chỉ một chút vô tình mà chúng ta quên mất.
Những đứa trẻ ở xã Mà Cooih đón trung thu bằng những trái cây rừng. |
Chúng tôi dạo quanh các con phố, người qua lại tấp nập chuẩn bị cho trung thu. Một cậu bé bán bóng bay, bán đèn ông sao đứng trên hè phố, miệng không ngớt lời mời chào khách đi đường. Thấy chúng tôi hỏi mua đèn, đôi mắt cậu bé sáng lên lạ lùng. Cậu bé tên Sơn, 9 tuổi ở miền biển Tam Thanh (TP. Tam Kỳ, Quảng Nam) tâm sự với chúng tôi về hoàn cảnh gia đình, đôi mắt em thoáng buồn: “
Em mồ côi cha mẹ từ khi lọt lòng, từ nhỏ đã theo các anh chị lớn hơn ra bãi biển này mưu sinh kiếm đồng tiền đắp đổi qua ngày”.
Cậu bé gầy gò, đặt rổ hàng là những gói bim bim, những chiếc kẹo cao su rẻ tiền không ngừng mời chào khách qua lại. Đôi mắt em liên tục liếc nhìn những đứa trẻ cùng độ tuổi hớn hở theo bố mẹ, ông bà mang đủ thứ đồ chơi hàng hiệu đến chơi chốn này. Sơn chép miệng: “Bọn trẻ này sướng mãi quen rồi, muốn gì được nấy. Từ bé tới giờ, em chưa bao giờ được bố mẹ dẫn đi chợ mua quà trung thu. Hồi nhỏ ở quê, Tết Trung thu bọn em toàn đục ống bơ rồi cắm nến vào làm đèn ông sao thôi. Mấy năm nay cũng chả biết Tết Trung thu là gì, cũng thèm mùi bánh nướng bánh dẻo lắm nhưng lấy đâu ra tiền mà mua”.
Sơn ngậm ngùi cho biết thêm: “Từ bé đến giờ, em chưa từng được ai tặng đồ chơi ngày trung thu, em cũng thích có đồ chơi như các bạn thành phố để đón trăng rằm nhưng đi bán hàng cả ngày thế này còn không đủ ăn thì tiền đâu để mua đồ chơi nữa. Cố bán hết chỗ này để lấy tiền mua cho mấy đứa em ở nhà chút quà đón trung thu, em thì thế nào cũng được, chỉ thương các em thua thiệt chúng bạn vì không có đồ chơi thôi”. Nhìn rổ hàng của Sơn, chúng tôi ước chừng số vốn Sơn có chưa quá 50.000đ, không biết một ngày lời lãi được bao nhiêu?!
Lặng lẽ ngồi ở một góc đường bên phố sầm uất, em Nguyễn Thị Lại (8 tuổi) buồn buồn nhìn dòng người đi lại. Các chủ cửa hàng đồ chơi chỉ thuê các em bán vào dịp này, chứ hết việc lại trở về với nghề bán báo, bán vé số dạo. Trong khi nhà em lại quá nghèo mà mẹ thì bệnh tật triền miên. Kiếm được ít tiền công, em chỉ mong sao có tiền gửi về cho mẹ mua thuốc.
Cô bé cứ nhìn vào những chiếc bánh trung thu của cửa hiệu bên cạnh rồi thầm thì với chúng tôi: “Em thích được ăn bánh trung thu vì từ bé đến giờ em chưa một lần được nếm thử, nghe nói bánh trung thu ngon lắm! Trẻ em thành phố thích thật, tha hồ được ăn quà bánh”. Khi chúng tôi mua tặng cô bé một chiếc bánh, cô bé giương đôi mắt tròn còn đầy nét thơ ngây lên nhìn chúng tôi nhưng nhất quyết không nhận, bởi “nhiều đứa khác còn khổ hơn em nữa!” như lời Lại nói.
Trung thu đang đến, nhưng những đứa trẻ này vẫn phải cố gắng phụ giúp gia đình làm cá tại thôn Phước Lộc, xã Tam Tiến, huyện Núi Thành, tỉnh Quảng Nam. |
Trung thu là gì hả chú?!
Đó là câu hỏi rất tự nhiên của mấy đứa trẻ miền núi xã Mà Cooih, huyện Đông Giang, Quảng Nam khi chúng tôi lên công tác tại đây. Phải mất một hồi giải thích, chúng mới lờ mờ hiểu ra rằng trung thu là ngày tết của trẻ em, là ngày các em được ăn bánh ngon, được rước đèn dưới ánh trăng sáng, được vui chơi cùng nhau... Nhưng rồi, có lẽ những điều giải thích của chúng tôi là thừa, bởi nhìn lũ trẻ miền núi này cơm ăn còn chưa đủ no, áo mặc còn vá rách, sách bút, trường lớp còn chưa có đủ thì lấy đâu ra những thứ mà chúng tôi kể.
Sau phút đầu rụt rè bỡ ngỡ, chúng đã hồn nhiên vây quanh chúng tôi. Anh bạn cùng đi đã nhanh trí chia cho lũ trẻ mấy gói kẹo anh mang theo. Nhìn những đứa trẻ nơi núi rừng chia nhau từng nửa chiếc kẹo, anh xoa đầu chúng rồi nói với tôi: “Có nơi người ta ăn bánh trung thu không hết, phải mang vứt, mang đổ đi chẳng tiếc. Có người tốn cả bạc triệu để mua một cái bánh trung thu rồi bỏ phí, trong khi ở đây đến cái kẹo nhỏ lũ trẻ này cũng biết chia nhau cùng hưởng. Thế mới thấy trong cái sự nghèo là sự ấm cúng!”.
Chúng tôi biết rằng, rất nhiều đứa trẻ ở miền núi, vùng sâu, vùng xa, hay cả những đứa trẻ nghèo giữa phố thị đông vui trên khắp đất nước ta, các em sau giờ đi học phải về lao động sản xuất giúp gia đình, ít có thời gian dành cho học tập. Không ít em bữa ăn chỉ có rau rừng, thậm chí có những bữa phải nhịn đói vì nhà không còn gạo, áo ấm mùa đông còn thiếu thì lấy đâu ra điều kiện để các em có một mùa trung thu...
Để có tiền, những đứa trẻ này vẫn phải mưu sinh dù Tết Trung thu đang đến thật gần. |
Chúng tôi xuống núi, lũ trẻ vẫy tay chào, chúng còn nói với theo: “Khi nào trung thu các chú lại lên nữa nhé!”. Những câu nói ngây thơ đến tội nghiệp khiến chúng tôi không khỏi ngậm ngùi. Tết Trung thu đang đến, tiếng trống múa lân đã rộn ràng đây đó. Với trẻ em cho dù sống trong điều kiện, hoàn cảnh nào cũng đều mong chờ Tết Trung thu. Với lũ trẻ nghèo thì ước mơ giản đơn chỉ là chiếc đèn ông sao và cùng các bạn rước trong ánh trăng lấp lánh đêm rằm mà thôi.
Hiện nay, số trẻ em nghèo khó còn chiếm một số lượng lớn, chủ yếu ở miền núi, hải đảo và vùng dân tộc thiểu số. Đa phần các em đều thiếu thốn điều kiện học hành cũng như sinh hoạt hằng ngày. Bên cạnh những trẻ được gia đình mua cho những món quà, những chiếc bánh trung thu đắt tiền thì vẫn còn nhiều em không có bánh trung thu và không có đèn ông sao.
Đó là những em có hoàn cảnh khó khăn, những trẻ em ở miền núi, hải đảo xa xôi, những em không may bị tật nguyền, chỉ có sự quan tâm của địa phương, của các tổ chức đoàn thể mới bù đắp được những thiệt thòi này. Vấn đề hiện nay là những trẻ em đó ít có điều kiện tổ chức được đêm trung thu. Làm sao để các em có được Tết Trung thu trong điều kiện có thể, làm sao để tuổi thơ của các em có được đêm trung thu ngọt ngào mà người lớn mang lại cho các em, để đêm trung thu thật vui, thật có ý nghĩa.
Bài, ảnh: BÙI HỮU
