Chuyển đổi số và chuyển đổi xanh đang trở thành hai hướng đi quan trọng trong quá trình hiện đại hóa ngành y tế. Từ trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn đến công nghệ tiết kiệm năng lượng, xử lý chất thải và quản lý bệnh viện thông minh, nhiều giải pháp đang mở ra cơ hội nâng cao chất lượng khám chữa bệnh, sử dụng hiệu quả tài nguyên và hướng tới hệ thống y tế phát triển bền vững.
Công nghệ số tạo nền tảng cho y tế thông minh
Trong chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (Big Data), điện toán đám mây (Cloud), Internet vạn vật (IoT) và công nghệ 5G được xem là những công nghệ có khả năng thay đổi phương thức quản lý, khám chữa bệnh và chăm sóc sức khỏe.
Theo Bộ Y tế, dữ liệu và AI là hai trụ cột quan trọng của chuyển đổi số y tế. Thông qua việc kết nối, chuẩn hóa và khai thác dữ liệu từ các cơ sở khám chữa bệnh, ngành y tế có thể nâng cao hiệu quả quản lý, hỗ trợ ra quyết định và cải thiện chất lượng điều trị.
Một trong những ứng dụng quan trọng là hồ sơ bệnh án điện tử và sổ sức khỏe điện tử. Thay thế hồ sơ giấy bằng dữ liệu số giúp lưu trữ, tra cứu lịch sử khám chữa bệnh, hỗ trợ bác sĩ theo dõi tình trạng sức khỏe người bệnh và hạn chế việc thực hiện lại các xét nghiệm không cần thiết. Theo kế hoạch của Bộ Y tế, đến năm 2030, 100% cơ sở khám chữa bệnh trên toàn quốc triển khai hồ sơ bệnh án điện tử.
Chuyển đổi số đang giúp việc bảo vệ, chăm sóc sức khỏe người dân tốt hơn.
Cùng với đó, AI có thể hỗ trợ phân tích hình ảnh y khoa, phát hiện dấu hiệu bất thường, hỗ trợ chẩn đoán và cá thể hóa điều trị. Công nghệ IoT và các thiết bị y tế kết nối cho phép giám sát chỉ số sức khỏe theo thời gian thực; nền tảng khám chữa bệnh từ xa giúp mở rộng khả năng tiếp cận dịch vụ y tế, nhất là tại khu vực khó khăn. Blockchain cũng có tiềm năng hỗ trợ tăng cường tính minh bạch và bảo mật dữ liệu.
Công nghệ xanh hướng tới bệnh viện phát triển bền vững
Không chỉ số hóa hoạt động chuyên môn, công nghệ còn đóng vai trò quan trọng trong giảm phát thải, tiết kiệm tài nguyên và xây dựng cơ sở y tế thích ứng với biến đổi khí hậu.
Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), mô hình cơ sở y tế chống chịu với biến đổi khí hậu và bền vững môi trường tại Việt Nam tập trung vào bốn nhóm giải pháp: quản lý nước sạch, vệ sinh và chất thải y tế; nâng cao năng lực nhân viên; sử dụng năng lượng hiệu quả, năng lượng xanh; cải thiện hạ tầng, công nghệ và sản phẩm.
Thực tế, các công nghệ giám sát chất lượng không khí bằng cảm biến đã được WHO phối hợp triển khai thí điểm tại ba bệnh viện ở Việt Nam. Hệ thống cung cấp dữ liệu theo thời gian thực, giúp cơ sở y tế theo dõi chất lượng không khí trong và ngoài bệnh viện, nhận diện nguy cơ ảnh hưởng đến người bệnh, nhân viên y tế và cộng đồng.
Bên cạnh đó, hệ thống lọc nước, khử mặn, xét nghiệm nước phát hiện mầm bệnh và điện mặt trời đang được ứng dụng tại một số cơ sở y tế. Việc ứng dụng công nghệ xử lý chất thải, nước thải, hệ thống quản lý năng lượng và thiết bị tiết kiệm điện cũng là những hướng đi cần được chú trọng. WHO cho biết Bộ Y tế đã cam kết giảm phát thải trong lĩnh vực y tế, trong đó có lộ trình chấm dứt đốt chất thải y tế lây nhiễm từ năm 2028.
Kết hợp chuyển đổi số với chuyển đổi xanh sẽ giúp các cơ sở y tế không chỉ nâng cao chất lượng dịch vụ, tối ưu nguồn lực mà còn giảm tác động đến môi trường, hướng tới hệ thống y tế hiện đại, an toàn và phát triển bền vững.
