Cuộc hội chẩn khẩn cấp giữa đảo xa
Trưa 15/3/2026, ông H.V.N. (59 tuổi, quê Thái Nguyên) đang chuẩn bị ăn trưa trong chuyến du lịch tại Côn Đảo thì bất ngờ làm rơi đũa, tay phải yếu dần, miệng méo nhẹ và nói khó. Nhận thấy dấu hiệu bất thường, người thân lập tức đưa ông đến Trung tâm Y tế Quân dân y Côn Đảo.
Tại khoa Cấp cứu, các bác sĩ thuộc đoàn luân phiên đợt 8 của Sở Y tế TP.HCM ghi nhận người bệnh tỉnh táo nhưng nói khó, liệt mặt nhẹ và yếu nửa người phải. Điểm NIHSS – thang đánh giá mức độ thiếu hụt thần kinh do đột quỵ – là 4 điểm, ban đầu cho thấy các triệu chứng tương đối nhẹ.
Tuy nhiên, kết quả chụp CT sọ não lại phát hiện dấu hiệu tăng đậm độ động mạch não giữa, gợi ý có huyết khối trong mạch máu não. Đây là dấu hiệu đáng lo ngại bởi tình trạng người bệnh có thể xấu đi nhanh chóng nếu dòng máu lên não tiếp tục bị cản trở.
Trước diễn biến này, ê-kíp tại Côn Đảo lập tức kích hoạt hội chẩn từ xa với các chuyên gia đột quỵ của Bệnh viện Nhân dân 115 với khoảng cách 200km.
Từ xa, PGS.TS.BS Nguyễn Huy Thắng, Trưởng khoa Bệnh lý mạch máu não, và TS.BS Phạm Nguyên Bình, Phó khoa, cùng đánh giá tình trạng lâm sàng và dữ liệu hình ảnh để thống nhất hướng xử trí. Các chuyên gia chỉ định sử dụng thuốc tiêu sợi huyết Alteplase nhằm tái thông mạch máu não trong thời gian phù hợp.
Tại phòng cấp cứu trên đảo, các bác sĩ trực tiếp triển khai điều trị, theo dõi sát diễn biến thần kinh của người bệnh. Khoảng 45 phút sau khi bắt đầu truyền thuốc, tình trạng ông N. đột ngột xấu đi. Trước nguy cơ tổn thương não tiến triển nhanh, ê-kíp lập tức chụp CT sọ não lần nữa để loại trừ xuất huyết nội sọ. Khi kết quả không ghi nhận xuất huyết, các bác sĩ tiếp tục xử trí theo phác đồ và kích hoạt phương án chuyển viện khẩn cấp.
Trong hoàn cảnh đó, hội chẩn từ xa giúp bác sĩ tại chỗ tiếp cận ý kiến chuyên sâu kịp thời, thay vì phải chờ người bệnh được đưa vào đất liền mới có thể trao đổi đầy đủ với tuyến trên.
Một trường hợp khác tại Côn Đảo cũng cho thấy hiệu quả của mô hình phối hợp này.
Bệnh nhân T.V.K., 34 tuổi, có biểu hiện đau đầu âm ỉ vùng thái dương phải trong hai ngày trước khi đột ngột ngã, yếu tay chân trái, méo miệng. Người bệnh được đưa đến Trung tâm Y tế Quân dân y Côn Đảo trong tình trạng nghi đột quỵ cấp.
Ngay sau khi có kết quả chụp CT, hình ảnh được gửi qua hệ thống lưu trữ và truyền tải hình ảnh y khoa (PACS) đến Bệnh viện Nhân dân 115 để hội chẩn với các chuyên gia Bệnh lý mạch máu não. Kết quả cho thấy người bệnh chưa có xuất huyết nội sọ, điểm ASPECTS đạt 9, phù hợp để xem xét điều trị tiêu sợi huyết tĩnh mạch.
Theo ý kiến hội chẩn, ê-kíp y tế tại Côn Đảo triển khai điều trị. Trong quá trình truyền thuốc, người bệnh cải thiện rõ: tỉnh táo, tiếp xúc tốt hơn, sức cơ tay trái tăng.
Một bệnh nhân đột quỵ tại Côn Đảo được cứu sống nhờ hội chẩn từ xa với bác sĩ ở TP Hồ Chí Minh (ảnh BVCC)
Thu hẹp khoảng cách tiếp cận điều trị
PGS.TS.BS Nguyễn Huy Thắng cho biết, trong đột quỵ, mỗi phút trôi qua đều có thể khiến hàng triệu tế bào não bị tổn thương. Vì vậy, rút ngắn thời gian từ khi người bệnh đến viện đến lúc được tiêm thuốc tiêu sợi huyết, với mục tiêu không quá 60 phút, là một trong những yêu cầu quan trọng để tăng cơ hội điều trị.
Với các địa bàn hải đảo, nơi việc chuyển người bệnh vào đất liền có thể mất nhiều thời gian và phụ thuộc điều kiện vận chuyển, hội chẩn từ xa mang ý nghĩa đặc biệt. Công nghệ giúp bác sĩ tại chỗ tiếp cận chuyên gia, chia sẻ hình ảnh chẩn đoán và thống nhất phương án xử trí ngay khi người bệnh đang được cấp cứu.
Tuy nhiên, hội chẩn từ xa không thay thế đội ngũ y tế tại chỗ. Hiệu quả điều trị vẫn phụ thuộc vào khả năng nhận diện sớm dấu hiệu đột quỵ, tổ chức cấp cứu đúng quy trình, trang thiết bị cần thiết và sự phối hợp chặt chẽ giữa các tuyến.
Đánh giá về khám chữa bệnh từ xa, PGS Tăng Chí Thượng - Giám đốc Sở Y tế TPHCM cho rằng các ca bệnh trên là minh chứng cho hiệu quả phối hợp giữa y tế biển đảo và các trung tâm chuyên sâu trên đất liền. Thành công này cũng cho thấy giá trị của chương trình luân phiên bác sĩ và hệ thống Telemedicine, giúp người dân cùng du khách trên đảo tiếp cận các quyết định điều trị sống còn ngay tại chỗ.
Nhiều ca bệnh tại Côn Đảo nhờ có hội chẩn trực tuyến 24/7 với các chuyên gia đột quỵ hàng đầu tại TPHCM, qua đó đưa ra quyết định điều trị kịp thời, chính xác trong "giờ vàng".
Chú thích ảnh: Một bệnh nhân đột quỵ được cứu tại Côn Đảo nhờ chẩn đoán từ xa về TPHCM.