Tuy nhiên, ở trẻ nhỏ, đặc biệt trẻ dưới 5 tuổi, bệnh có thể gây biến chứng nghiêm trọng như viêm phổi, viêm tai giữa, thậm chí ảnh hưởng đến hệ thần kinh. Nhận biết sớm dấu hiệu bệnh và chăm sóc đúng cách giúp hạn chế nguy cơ biến chứng.
1. Nhận biết dấu hiệu cúm ở trẻ
Cúm là bệnh nhiễm trùng đường hô hấp cấp tính do virus cúm gây ra, có thể gặp ở mọi lứa tuổi. Trẻ em là nhóm dễ mắc bệnh do hệ miễn dịch chưa hoàn thiện, thường xuyên tiếp xúc với các nguồn lây tại trường học, nhà trẻ và những nơi tập trung đông người.
Virus cúm chủ yếu tấn công đường hô hấp, gây tổn thương niêm mạc mũi, họng và có thể lan xuống phổi. Bệnh có thời gian ủ khoảng 1-4 ngày, trung bình 2 ngày. Virus lây truyền chủ yếu qua các giọt bắn và hạt khí dung chứa virus khi người bệnh ho, hắt hơi hoặc nói chuyện. Ngoài ra, virus có thể lây qua bàn tay, bề mặt nhiễm virus khi trẻ chạm vào mắt, mũi, miệng.
Các triệu chứng cúm ở trẻ thường xuất hiện đột ngột sau khi nhiễm virus. Những biểu hiện phổ biến gồm:
- Sốt, có thể sốt cao trên 39 độ C.
- Ớn lạnh, đau đầu, đau cơ, mệt mỏi.
- Ho, đau họng, sổ mũi hoặc nghẹt mũi.
- Chán ăn, giảm hoạt động, quấy khóc.
- Một số trẻ có thể buồn nôn, nôn hoặc tiêu chảy.
Ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ chưa biết diễn đạt, bệnh có thể biểu hiện bằng quấy khóc nhiều, bú kém, ngủ li bì hoặc ít chơi hơn bình thường.
Cha mẹ cần hướng dẫn trẻ rửa tay thường xuyên để phòng bệnh. Ảnh DK
Thông thường, các triệu chứng cúm cải thiện sau khoảng 4-7 ngày. Tuy nhiên, ho và mệt mỏi có thể kéo dài lâu hơn. Cha mẹ không nên chủ quan khi trẻ sốt cao, mệt nhiều hoặc có dấu hiệu bất thường.
2. Những biến chứng không mong muốn của cúm ở trẻ
Phần lớn trẻ mắc cúm có thể hồi phục mà không gặp biến chứng. Tuy nhiên, trẻ dưới 5 tuổi, đặc biệt dưới 2 tuổi, có nguy cơ cao mắc bệnh nặng. Một số biến chứng có thể gặp gồm:
- Viêm phổi: Đây là biến chứng đáng lo ngại của cúm. Virus cúm có thể trực tiếp gây tổn thương phổi hoặc tạo điều kiện cho vi khuẩn xâm nhập, gây viêm phổi thứ phát. Trẻ có thể ho nhiều, sốt kéo dài, thở nhanh, khó thở, thậm chí suy hô hấp.
- Viêm tai giữa: Virus cúm gây viêm đường hô hấp trên, làm ảnh hưởng đến chức năng vòi nhĩ, tạo điều kiện cho dịch tích tụ và vi khuẩn phát triển. Trẻ có thể đau tai, quấy khóc, sốt hoặc giảm khả năng nghe tạm thời.
- Biến chứng thần kinh: Một số trường hợp trẻ có thể xuất hiện co giật do sốt, viêm não hoặc các rối loạn thần kinh hiếm gặp nhưng nghiêm trọng. Trẻ co giật, lơ mơ, khó đánh thức hoặc có biểu hiện bất thường về ý thức cần được cấp cứu ngay.
Ngoài ra, cúm có thể làm nặng thêm các bệnh lý nền như hen phế quản, bệnh tim hoặc bệnh mạn tính khác, khiến trẻ cần điều trị tại bệnh viện.
3. Chăm sóc trẻ mắc cúm đúng cách
Khi trẻ mắc cúm, cha mẹ cần cho trẻ nghỉ ngơi, hạn chế tiếp xúc với người khác để tránh lây nhiễm. Phòng chăm sóc trẻ cần thông thoáng, vệ sinh sạch sẽ.
Trẻ cần được uống đủ nước, bú mẹ thường xuyên nếu còn nhỏ, ăn thức ăn mềm, dễ tiêu và đảm bảo dinh dưỡng. Khi trẻ sốt, có thể sử dụng thuốc hạ sốt phù hợp theo hướng dẫn của bác sĩ hoặc nhân viên y tế. Không tự ý dùng aspirin cho trẻ mắc cúm và không tự mua kháng sinh vì thuốc này không có tác dụng tiêu diệt virus.
Cha mẹ cần theo dõi sát tình trạng của trẻ, đặc biệt là nhịp thở, khả năng ăn uống, mức độ tỉnh táo và diễn biến sốt.
Nếu trẻ có biểu hiện thở nhanh, khó thở, rút lõm lồng ngực, tím môi, co giật, li bì, không uống được hoặc có dấu hiệu mất nước, cần đưa trẻ đến cơ sở y tế ngay. Trẻ sốt kéo dài, sốt trở lại sau khi đã giảm hoặc ho ngày càng nặng cũng cần được thăm khám.
4. Chủ động phòng cúm cho trẻ
Tiêm vaccine cúm hằng năm là biện pháp quan trọng giúp giảm nguy cơ mắc cúm và biến chứng nặng. Trẻ từ 6 tháng tuổi trở lên có thể tiêm vaccine cúm theo khuyến cáo và hướng dẫn của nhân viên y tế.
Bên cạnh đó, cha mẹ cần hướng dẫn trẻ rửa tay thường xuyên, che miệng và mũi khi ho, hắt hơi, không dùng chung đồ cá nhân với người bệnh. Khi trẻ mắc cúm, nên cho trẻ nghỉ học, hạn chế tiếp xúc với người khác cho đến khi hết sốt ít nhất 24 giờ mà không sử dụng thuốc hạ sốt và sức khỏe cải thiện.
Phòng bệnh, nhận biết sớm dấu hiệu bất thường và chăm sóc đúng cách sẽ giúp trẻ giảm nguy cơ biến chứng, nhanh hồi phục và hạn chế lây lan cúm trong cộng đồng.
