Viêm gan C là bệnh truyền nhiễm do virus viêm gan C (HCV) gây ra. Đây là một trong những bệnh lý về gan nguy hiểm bởi diễn tiến âm thầm, ít triệu chứng ở giai đoạn đầu nhưng có thể dẫn đến xơ gan, suy gan hoặc ung thư gan nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời.
Điều đáng lo ngại là phần lớn người bệnh không biết mình đã nhiễm virus vì bệnh có thể tiến triển "lặng lẽ" trong nhiều năm.
Viêm gan C lây truyền như thế nào?
Virus viêm gan C chủ yếu lây truyền qua đường máu. Chỉ cần một lượng máu rất nhỏ chứa virus xâm nhập vào cơ thể người khỏe mạnh cũng có thể gây nhiễm bệnh.
Các con đường lây truyền thường gặp gồm:
- Tiêm chích ma túy và dùng chung kim tiêm hoặc các dụng cụ tiêm chích.
- Truyền máu hoặc ghép tạng từ nguồn máu chưa được sàng lọc virus viêm gan C.
- Sử dụng lại kim tiêm, bơm tiêm hoặc các dụng cụ y tế không được tiệt khuẩn đúng quy trình.
- Xăm mình, xỏ khuyên, châm cứu hoặc thực hiện các thủ thuật làm đẹp bằng dụng cụ không bảo đảm vô trùng.
- Quan hệ tình dục không an toàn, đặc biệt với nhiều bạn tình hoặc khi có xây xước, chảy máu.
- Lây truyền từ mẹ sang con trong thời kỳ mang thai hoặc khi sinh.
Ngược lại, viêm gan C không lây qua các hoạt động sinh hoạt thông thường như bắt tay, ôm, hôn, ăn chung mâm, dùng chung bát đũa, uống chung cốc nước, ho, hắt hơi hoặc qua sữa mẹ.
Viêm gan C là bệnh truyền nhiễm do virus viêm gan C (HCV) gây ra.
Những người có nguy cơ cao mắc viêm gan C
Bất kỳ ai cũng có thể nhiễm virus viêm gan C nếu tiếp xúc với nguồn bệnh. Tuy nhiên, một số nhóm đối tượng có nguy cơ cao hơn và cần đặc biệt lưu ý.
Người từng tiêm chích ma túy
Đây là nhóm có nguy cơ mắc bệnh cao nhất do việc sử dụng chung kim tiêm hoặc các dụng cụ tiêm chích. Virus HCV có thể tồn tại trong lượng máu còn sót lại trên kim tiêm và dễ dàng lây truyền từ người này sang người khác.
Người nhiễm HIV
Người nhiễm HIV có nguy cơ đồng nhiễm virus viêm gan C cao hơn dân số chung do có chung các đường lây truyền, đặc biệt ở những người từng tiêm chích ma túy hoặc có quan hệ tình dục nguy cơ cao.
Đồng nhiễm HIV và HCV làm tăng tốc độ tổn thương gan, đồng thời khiến việc điều trị trở nên phức tạp hơn.
Người xăm hình hoặc làm đẹp tại cơ sở không bảo đảm vô trùng
Xăm hình, xỏ khuyên, phun xăm thẩm mỹ hoặc châm cứu bằng các dụng cụ không được tiệt khuẩn đúng quy trình có thể tạo điều kiện để virus xâm nhập vào cơ thể. Vì vậy, người dân nên lựa chọn các cơ sở được cấp phép, bảo đảm quy trình vô khuẩn và sử dụng dụng cụ dùng một lần.
Trẻ sinh từ mẹ mắc viêm gan C
Virus có thể lây truyền từ mẹ sang con trong thai kỳ hoặc khi sinh. Mặc dù tỷ lệ lây truyền không cao, trẻ sinh ra từ mẹ nhiễm HCV vẫn cần được theo dõi và xét nghiệm theo hướng dẫn của bác sĩ.
Phòng ngừa viêm gan C như thế nào?
Hiện nay, vẫn chưa có vaccine phòng viêm gan C. Vì vậy, phòng bệnh chủ yếu dựa vào việc hạn chế nguy cơ phơi nhiễm với virus. Các chuyên gia khuyến cáo:
- Không sử dụng chung kim tiêm hoặc các dụng cụ tiêm chích.
- Chỉ truyền máu tại các cơ sở y tế bảo đảm nguồn máu đã được sàng lọc.
- Lựa chọn cơ sở xăm hình, làm đẹp hoặc châm cứu uy tín, bảo đảm vô trùng.
- Quan hệ tình dục an toàn, sử dụng bao cao su, đặc biệt khi có nhiều bạn tình.
- Không dùng chung dao cạo râu, bàn chải đánh răng hoặc dụng cụ cắt móng tay với người khác.
- Nhân viên y tế cần tuân thủ đầy đủ các biện pháp phòng hộ khi tiếp xúc với máu và dịch cơ thể.
- Khám sức khỏe định kỳ và xét nghiệm viêm gan C nếu thuộc nhóm nguy cơ cao.
Viêm gan C là bệnh lý nguy hiểm nhưng hoàn toàn có thể phát hiện sớm thông qua xét nghiệm và điều trị hiệu quả bằng các thuốc kháng virus hiện nay. Những người có yếu tố nguy cơ nên chủ động tầm soát để được chẩn đoán và điều trị kịp thời, góp phần giảm nguy cơ xơ gan, ung thư gan và nâng cao chất lượng cuộc sống.
