(SKDS) - Thời gian qua, thị trường tài chính ngân hàng liên tục nóng và thu hút sự quan tâm của người dân. Những câu hỏi như có hay không lợi ích nhóm trong hoạt động mua bán sáp nhập ngân hàng? Phải nhìn nhận ra sao khi một loạt các nhân vật nắm vị trí chủ chốt trong lĩnh vực ngân hàng thương mại bị truy tố và bị bắt giữ? Thêm nữa, những tin đồn luôn xuất hiện làm giới đầu tư và nhân dân không khỏi lo lắng.
Tái cơ cấu ngành ngân hàng là cần thiết
Trước thực tế thông tin về ngành ngân hàng luôn được xem là thông tin nhạy cảm và luôn được nhiều người quan tâm, Thống đốc NHNN Nguyễn Văn Bình đã trao đổi thẳng thắn tại buổi đối thoại “Dân hỏi - Bộ trưởng trả lời” và khẳng định, chính sách của Đảng và Nhà nước là ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, đảm bảo an sinh xã hội.
 Nhà nước đảm bảo cho các ngân hàng hoạt động lành mạnh. Ảnh: KD |
Tuy vậy, có không ít ý kiến hồ nghi hay nghi hoặc về có hay không lợi ích nhóm trong quá trình tái cấu trúc các ngân hàng. Ngay cả trong các phiên họp ở Thường vụ Quốc hội và trên diễn đàn nghị trường, nhiều đại biểu Quốc hội đã lên tiếng cảnh báo sự nguy hiểm nếu có lợi ích nhóm trong tái cơ cấu ngành ngân hàng. Phó trưởng đoàn đại biểu Quốc hội TP.HCM Trần Du Lịch bày tỏ quan ngại: “Dường như tái cấu trúc ngân hàng đang có nhóm lợi ích nào đó đục nước béo cò, nếu vậy, tôi kiến nghị phải giải quyết dứt khoát, vì lợi ích quốc gia”.
Về vấn đề có hay không có nhóm lợi ích chi phối hoạt động của ngành ngân hàng, Thống đốc Nguyễn Văn Bình cho biết, trong những năm qua, hệ thống ngân hàng, đặc biệt hệ thống NHTM cổ phần phát triển quá mạnh, quá nóng. Bên cạnh đó, hoạt động quản lý Nhà nước của NHNN với các ngân hàng còn nhiều bất cập. Hệ thống văn bản, chế độ quản lý không theo kịp trình độ phát triển và tốc độ phát triển của các NHTM cổ phần gây ra nhiều bất cập, nhiều lỗ hổng.
Hoạt động thanh tra giám sát không phát huy hiệu quả, đôi khi buông lỏng. Từ chỗ hệ thống phát triển nhanh, nóng, công tác quản lý Nhà nước chưa chặt chẽ, dẫn tới nhiều hệ lụy mà hiện nay phải chấn chỉnh. Một trong những hệ lụy đó là xuất hiện lợi ích nhóm. Có nhóm lợi ích xuất hiện trong một ngân hàng cũng như trong cả hệ thống. Nó có thể thao túng hoạt động của một ngân hàng và ảnh hưởng đến cả hệ thống. “Vừa qua, trong chương trình tái cấu trúc hệ thống ngân hàng, đặc biệt là NHTM cổ phần, bằng cách triển khai hoạt động thanh tra giám sát quyết liệt, bài bản, tất cả các nội dung về lợi ích nhóm đó đã được phơi bày.
Có những ngân hàng chỉ do 1 - 2 hoặc 1 nhóm cổ đông chi phối và dư nợ của ngân hàng chiếm đến 70 - 90% phục vụ cho nhóm cổ đông đó. Đặc biệt, nhóm cổ đông này sử dụng vốn ngân hàng không hiệu quả gây thất thoát vốn ngân hàng, buộc ngân hàng phải nằm trong chương trình tái cơ cấu của NHNN. Phần lớn các tổ chức tín dụng này và các cổ đông đã nhận thức được vấn đề và phối hợp với NHNN để đưa ra phương án xử lý”, Thống đốc Nguyễn Văn Bình cho biết.
Cảnh giác với tin đồn
Trong khi các cơ quan chức năng đang tích cực phối hợp với NHNN làm lành mạnh hóa hoạt động của hệ thống ngân hàng thông qua các kế hoạch tái cấu trúc đã xuất hiện không ít các tin đồn không có căn cứ, gây xáo trộn tâm lý trong nhân dân, ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi của người gửi tiền.
Theo giải thích của Thống đốc Nguyễn Văn Bình, có nhóm cổ đông hoặc cổ đông chống đối, trước mặt cơ quan quản lý như NHNN thì chấp nhận vì có bằng chứng rõ ràng, nhưng ở ngoài thì cấu kết với những phần tử xấu ở trong nước, thậm chí, phần tử phản động ở nước ngoài, đưa ra những thông tin thất thiệt làm bôi nhọ cán bộ lãnh đạo Đảng, Nhà nước, bóp méo thực tế tái cấu trúc ngân hàng, gây hoang mang trong dư luận, gây hoài nghi trong lãnh đạo các cấp vào chương trình tái cơ cấu lại hệ thống ngân hàng, khiến cơ quan quản lý chùn bước trong việc xử lý các vấn đề này, từ đó gây ra những tin đồn ngoài thị trường về lợi ích nhóm trong quá trình tái cơ cấu.
Do đặc thù của hoạt động ngân hàng nên phương châm hoạt động trong quá trình xử lý NHNN đã trình Bộ Chính trị và Chính phủ là thực hiện tái cấu trúc hệ thống nhưng phải đảm bảo an toàn, lành mạnh của các tổ chức tín dụng. Do vậy, cá nhân nào đó trong HĐQT hay ban giám đốc của ngân hàng vi phạm pháp luật thì phải xử lý nghiêm.
Thống đốc NHNN Nguyễn Văn Bình khẳng định: “Vừa qua có xuất hiện nhiều tin đồn nhưng nhân dân không nên hoang mang vì tái cơ cấu ngân hàng là chương trình có trước, NHNN và các cơ quan quản lý pháp luật có đầy đủ các phương án để xử lý các hệ lụy. NHNN đề nghị nhân dân cảnh giác với những thông tin đó và hoàn toàn tin tưởng vào sự vận hành thị trường của cơ quan quản lý và NHNN”.
Xuân Anh