Không ngồi ở vị trí “ghế nóng”, cũng không có nhiều cơ hội để “ra mặt” nhưng giám đốc âm nhạc thực sự quan trọng đối với những chương trình hoành tráng và chuyên nghiệp.
Quyền lực hay sự bất lực?
Nghề giám đốc âm nhạc không đơn giản như người ta nghĩ, không chỉ dẫn dắt, chỉ đạo các thí sinh vấn đề chuyên môn, giám đốc âm nhạc còn có sức ảnh hưởng lớn đến cả chương trình, thậm chí, họ có thể can thiệp khá sâu đến từng sự lựa chọn của thí sinh: hát ca khúc nào, phong cách gì... chứ không có chuyện “thích gì hát nấy”. Cũng vì quyền được “chỉ tay năm ngón” mà nghề giám đốc âm nhạc trở nên vô cùng phức tạp. Người ngoài nhìn vào sẽ khó tránh khỏi ý nghĩ: giám đốc âm nhạc ít nhiều sẽ gây khó dễ cho thí sinh dẫn đến chuyện “xử ép” hoặc thiếu công bằng trong các cuộc thi. Nhìn lại chặng đường khó khăn của Giọng hát Việt thời gian qua mới thấy, khái niệm giám đốc âm nhạc bắt đầu được dư luận săm soi, để ý nhiều hơn.
Vì được xem là linh hồn của một chương trình, giám đốc âm nhạc trở thành một trong những người quan trọng nhất đối với những chương trình lấy thế mạnh là âm nhạc. Sự hay, dở của mỗi chương trình phụ thuộc vào khả năng và trình độ của người được giao nhiệm vụ này. Vì vậy, không phải ai cũng có thể được nhà sản xuất tín nhiệm mời vào vị trí quan trọng này. Giọng hát Việt cuốn hút khán giả ngay từ tập phát sóng đầu tiên, yếu tố âm nhạc của chương trình được giới chuyên môn khen ngợi, còn khán giả thì sẵn sàng “bỏ rơi” các chương trình khác để dõi theo Giọng hát Việt, đó là cái tài của Phương Uyên. Công việc của cô là phải nghiên cứu, sắp xếp, xem xét và đưa ra quyết định làm sao vừa đáp ứng nhu cầu của thí sinh vừa bảo đảm chất lượng mà lại phải hài hòa trong tổng thể cả chương trình. Giám đốc âm nhạc không chỉ góp phần làm nên chất lượng của một sô diễn, một cuộc thi hát mà còn mang đậm dấu ấn cá nhân. Công chúng dễ dàng nhận ra sự khác biệt về tư duy âm nhạc của các giám đốc âm nhạc thông qua màu sắc âm nhạc được định hình cho một chương trình.
Có thể nói ngay từ ban đầu, Phương Uyên “đầu tư” công sức cho Giọng hát Việt rất lớn nhưng hầu như khán giả không mấy quan tâm vì lúc bấy giờ khái niệm giám đốc âm nhạc còn khá lạ lẫm. Chỉ đến khi “lùm xùm” xung quanh scandal dàn xếp kết quả được khui ra thì cái tên Phương Uyên mới được công chúng nhắc đến như một vị giám đốc âm nhạc thực sự của Giọng hát Việt. Và lúc này, vị trí và vai trò của giám đốc âm nhạc “to” và “oai” bao nhiêu thì trách nhiệm lại càng nặng nề bấy nhiêu. Làm thế nào mà scandal của một cuộc thi âm nhạc lớn lại trở thành “bản án tử hình” với vị trí giám đốc âm nhạc? Câu trả lời chỉ có thể là: nghề giám đốc âm nhạc vô cùng khó khăn và “nguy hiểm”.
Đừng quá cay nghiệt
Thực ra, ở bất kỳ thị trường âm nhạc nào, các chương trình biểu diễn ca nhạc bao giờ cũng phải có giám đốc âm nhạc. Giám đốc âm nhạc có nhiệm vụ định hướng màu sắc âm nhạc cho cả chương trình, không ngoại trừ các “sàn đấu” âm nhạc. Tại Vietnam Idol, nhạc sĩ Huy Tuấn đang làm tốt vị trí “bếp trưởng” của mình. Trước đó, anh đã rất thành công khi dẫn dắt Vietnam Idol 2010, mang đến màu sắc âm nhạc ấn tượng và cực kỳ sống động. Các giọng ca lọt trong tốp 10 có được màn trình diễn xuất sắc không chỉ bằng giọng hát mà còn ở việc chọn bài hợp lý, mới lạ, đó là cái tài của người “bếp trưởng”.
Bên cạnh việc thực hiện tốt vai trò trong quá trình diễn ra cuộc thi âm nhạc, giám đốc âm nhạc còn là người “xử lý” các tài năng về sau này. Giành được vị trí cao tại các sàn đấu âm nhạc không dễ nhưng để trở thành ca sĩ và được công chúng chấp nhận thì còn khó khăn hơn nhiều. Trường hợp của Văn Mai Hương là một ví dụ, cô không giành giải cao nhất tại Vietnam Idol nhưng lại lọt mắt xanh của vị giám đốc âm nhạc của chương trình này – nhạc sĩ Huy Tuấn. Sau Vietnam Idol 2010, cái tên Văn Mai Hương nổi lên như một ca sĩ trẻ đầy triển vọng, cô có tài năng và có “gu” âm nhạc. Đối với các tài năng trẻ, để có được vị trí trong làng nhạc, vai trò của người dẫn dắt vô cùng quan trọng.
Bên cạnh những điểm sáng, giám đốc âm nhạc thường bị phàn nàn về việc có quá nhiều ca khúc nước ngoài trong một cuộc thi của người Việt hay có những bản phối khí chưa thực sự hợp “gu” số đông..., điều này hoàn toàn có lý. Tuy nhiên, không phải vì những sự cố nhỏ ấy mà chúng ta phủ nhận toàn bộ công sức của giám đốc âm nhạc. Thử hỏi, nếu không có sự dẫn dắt của họ, khán giả làm sao có được những “bữa tiệc” âm nhạc chất lượng. Dù làm việc ở vị trí nào, người hoạt động nghệ thuật cũng đều là người của công chúng, bất kỳ sơ suất nào cũng sẽ bị soi mói, chì chiết. Chỉ mong dư luận đừng quá cay nghiệt, vì rất có thể một lời buộc tội tưởng như vô thưởng vô phạt lại “vô tình” chấm dứt nghiệp làm nghệ thuật của một nghệ sĩ tài năng.
Trường Hưng