1. ‘Nhịn ăn khô’ khác gì so với nhịn ăn thông thường?
Nhịn ăn khô được một số người coi là một phương pháp giúp thanh lọc cơ thể, đặc biệt là giảm cân nhanh. Tuy nhiên, dưới góc độ khoa học, nhịn ăn khô có thực sự mang lại hiệu quả giảm cân an toàn và bền vững không?
Để hiểu rõ về phương pháp này, cần phân biệt sự khác nhau cơ bản giữa nhịn ăn truyền thống và nhịn ăn khô:
Nhịn ăn thông thường: Người thực hiện ngưng ăn các thực phẩm dạng đặc có chứa calo, nhưng vẫn uống nước lọc, trà không đường hoặc cà phê đen để duy trì độ ẩm và cân bằng điện giải cho cơ thể.
Nhịn ăn khô: Đây là hình thức cực đoan hơn rất nhiều. Người tham gia phải cắt giảm hoàn toàn cả thức ăn lẫn tất cả các nguồn chất lỏng bao gồm cả nước lọc, nước trái cây hay trà.
Những người ủng hộ trào lưu này tin rằng, việc ép cơ thể rơi vào tình trạng thiếu nước tuyệt đối sẽ buộc các tế bào phải tự "đốt cháy" độc tố, giúp thận được nghỉ ngơi và thúc đẩy quá trình tái tạo tế bào.
2. 'Nhịn ăn' khô có giúp giảm cân không?
'Nhịn ăn khô’ chưa được chứng minh giúp giảm cân an toàn. Ảnh minh họa AI
Khi thực hiện nhịn ăn khô trong vài ngày, nhiều người có thể thấy cân nặng giảm nhanh và cảm thấy cơ thể nhẹ nhõm hơn hẳn. Tuy nhiên, hiện tượng sụt cân nhanh chóng này thực chất là do cơ thể đang mất nước. Số cân nặng giảm đi lúc này thực chất chỉ là lượng nước bị mất đi, không phải do mỡ thừa đã bị đốt cháy.
Ngoài mất nước, cơ thể còn bị cạn kiệt kiệt lượng glycogen dự trữ. Glycogen tích trữ đường (carbohydrate) trong gan và cơ bắp. Khi nhịn ăn, cơ thể rút glycogen ra sử dụng kéo theo một lượng nước lớn bị đào thải ra ngoài khiến cân nặng sụt giảm nhanh.
Về cảm giác cơ thể rất nhẹ nhõm là do dạ dày hoàn toàn trống rỗng do không có thức ăn và nước uống và khiến bụng xẹp xuống đáng kể. Cảm giác nhẹ bụng này khiến nhiều người lầm tưởng rằng cơ thể mình đã được "thanh lọc" sạch sẽ.
3. ‘Nhịn ăn khô’ chưa được chứng minh giúp giảm cân an toàn
Nhịn ăn khô có thể mang lại vài lợi ích ngắn hạn nhưng các nghiên cứu đến nay đều chưa có bằng chứng xác thực lợi ích của việc nhịn ăn khô. Những lợi ích ngắn hạn chưa được chứng minh an toàn không đáng để đánh đổi với nguy cơ sức khỏe.
Việc thiếu nước kéo dài sẽ dẫn đến hàng loạt hậu quả sức khỏe nghiêm trọng trước mắt và lâu dài. Tình trạng mất nước cấp tính sẽ dẫn đến rối loạn điện giải, chóng mặt, tụt huyết áp, ngất xỉu và suy kiệt cơ thể.
Việc thiếu nước kéo dài cũng khiến thận phải làm việc vất vả hơn để lọc chất thải. Điều này làm tăng gánh nặng cho thận và suy giảm chức năng thận.
Tóm lại, không có con đường tắt hay giải pháp "thần tốc" nào giúp thải độc cơ thể và giảm cân nhanh chóng. Để giảm cân an toàn, bảo vệ khối cơ và duy trì kết quả lâu dài, việc chúng ta cần làm là phải duy trì trạng thái thâm hụt calo khoa học thông qua sự kết hợp giữa chế độ ăn uống và luyện tập.
Chỉ nên cắt giảm khoảng lượng calo vừa phải mà cơ thể vẫn được cung cấp đủ dưỡng chất để duy trì năng lượng ổn định và đủ sức khỏe để học tập và làm việc.
Thực đơn ăn uống cần đa dạng, tập trung vào thực phẩm lành mạnh, giàu chất xơ (rau xanh, trái cây ít ngọt...); nguồn đạm tốt dễ hấp thu (thịt gà, cá, các loại đậu...) và tinh bột phức hợp (gạo lứt, yến mạch...) để cung cấp đủ chất dinh dưỡng và duy trì cảm giác no lâu.
Cần uống đủ nước, khoảng 2 lít nước lọc mỗi ngày với người trưởng thành khỏe mạnh. Nước không chỉ hỗ trợ quá trình trao đổi chất mà còn giúp thận hoạt động hiệu quả hơn.
Tăng cường vận động và luyện tập phù hợp: Duy trì tối thiểu 30 phút vận động mỗi ngày hoặc tùy thuộc vào thể trạng cá nhân. Kết hợp các bài tập (đi bộ nhanh, chạy bộ, đạp xe...) giúp đốt cháy calo dư thừa và các bài tập kháng lực (gym, pilates, tập tạ, dây kháng lực...) giúp duy trì và xây dựng khối cơ bắp, từ đó nâng cao tốc độ trao đổi chất tự nhiên của cơ thể ngay cả khi nghỉ ngơi.
