Theo nghiên cứu của Tổ chức Y tế Thế giới, cứ 100 trẻ sinh ra từ các bà mẹ bị nhiễm HIV thì có tới 30-35 trẻ bị nhiễm HIV. Nếu được phát hiện sớm, chăm sóc và điều trị thích hợp, thì trong 100 trẻ ấy chỉ còn khoảng từ 3-5 trẻ bị nhiễm HIV, thậm chí còn thấp hơn nữa...
Khi đứa con của chị Hoa (thành phố Vũng Tàu) chào đời, xét nghiệm HIV âm tính, chị đã mừng nhưng niềm vui ấy vẫn còn phấp phỏng lắm. Các bác sĩ nói rằng sau 18 tháng xét nghiệm lại cho con, nếu kết quả HIV âm tính thì mới khẳng định là đứa trẻ đó không bị nhiễm HIV. Trong suốt thời gian sau đó, chị hồi hộp, hy vọng rồi có lúc lại thoáng buồn bởi biết đâu số mình không may mắn! Và, chỉ đến khi cầm trên tay kết quả xét nghiệm HIV âm tính của con sau 18 tháng, niềm vui mới thực sự hiện rõ trên khuôn mặt chị.
Chị Hoa chia sẻ, phát hiện ra mình nhiễm HIV vào tháng thứ 4 của thai kỳ, may mắn đúng lúc Chương trình điều trị dự phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con được triển khai tại Vũng Tàu. Ngay lập tức, chị được các bác sĩ Khoa sản, Bệnh viện Lê Lợi tư vấn rồi đưa vào điều trị dự phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con. Từ tuần thứ 28, chị đã tuyệt đối tuân thủ điều trị và tái khám đúng lịch hẹn của bác sĩ, chú ý tới dinh dưỡng, ăn uống hàng ngày để có thêm chất bổ nuôi con. Bây giờ đứa con là động lực sống, giúp cho vợ chồng chị vững tin và sống có ý nghĩa hơn. Chị cho biết thêm, khi chưa có chương trình này, nhiều phụ nữ mang thai nhiễm HIV như chị đã bị thiệt thòi.
Nằm trong niềm vui ấy còn có chị Kim Phượng (cũng ở TP. Vũng Tàu). Đến nay, con chị đã hơn 2 tuổi, nhưng cháu cũng không bị HIV từ người mẹ truyền sang. Chị Phượng cho biết, tới tận lúc sinh con mới phát hiện ra mình nhiễm HIV. Vì thế, chị không có thời gian điều trị dự phòng lây nhiễm HIV từ mẹ sang con lúc mang thai, nhưng cháu được điều trị phơi nhiễm HIV từ ngay sau khi sinh. Và, con trai chị cũng là một trong số những trẻ may mắn. BS. Lý Bạch Nga, Trưởng Khoa sản - Bệnh viện Lê Lợi, TP. Vũng Tàu cho biết, tất cả các sản phụ khi phát hiện nhiễm HIV ở đây đều được các bác sĩ tư vấn (tư vấn nhóm rồi tư vấn riêng). Đối với những sản phụ phát hiện sớm sẽ được điều trị dự phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con từ tuần thứ 28, còn những trường hợp phát hiện muộn trong lúc sinh con thì chỉ kịp điều trị phơi nhiễm cho con.
 Tư vấn cho phụ nữ mang thai nhiễm HIV. |
Hàng ngàn trẻ thoát khỏi HIV
Theo nghiên cứu của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) thì có khoảng 30-35% trẻ sinh ra bị nhiễm HIV từ các bà mẹ nhiễm HIV. Như vậy, cứ 100 trẻ sinh ra từ bà mẹ nhiễm HIV không được chăm sóc điều trị thích hợp, không được dùng thuốc kháng HIV để phòng HIV lây truyền từ mẹ sang con thì trung bình có 30- 35 trẻ sinh ra bị lây nhiễm HIV từ mẹ. Trong khi đó, nếu được phát hiện sớm và điều trị thích hợp tỷ lệ này giảm xuống còn dưới 5% (100 trẻ sinh ra có thể chỉ có 3-5 trẻ nhiễm HIV từ mẹ hoặc thậm chí còn ít hơn nữa).
Ở nước ta, ước tính trung bình mỗi năm có từ 1,5-2 triệu phụ nữ mang thai, với tỷ lệ nhiễm HIV khoảng 0,25-0,3% trong nhóm này thì mỗi năm có khoảng từ 4.000- 6.000 bà mẹ mang thai nhiễm HIV. Nếu không được can thiệp mỗi năm sẽ có 1.500 - 3.000 trẻ bị nhiễm HIV ra đời. Nếu được chăm sóc và điều trị dự phòng thích hợp tỷ lệ này sẽ giảm xuống dưới 5%, nghĩa là chỉ còn 150 - 200 cháu bị nhiễm HIV từ mẹ. Hàng ngàn cháu sẽ được cứu thoát khỏi HIV. Đây là con số hết sức có ý nghĩa về nhiều mặt.
Vì vậy, theo BS. Nga phụ nữ mang thai cần đến các cơ sở y tế để được tư vấn, xét nghiệm phát hiện tình trạng nhiễm HIV. Cần xét nghiệm HIV càng sớm càng tốt. Tốt nhất là xét nghiệm HIV trước 28 tuần tuổi thai, để nếu bị nhiễm HIV họ sẽ được chăm sóc và điều trị kịp thời dự phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con. Nếu điều trị muộn hơn kết quả sẽ bị hạn chế.
THU HƯƠNG