Những ngày nắng nóng gay gắt kéo dài khiến nhu cầu giải khát của người dân tăng mạnh. Từ nước rau má, nước đậu đen, trà thảo mộc đến các loại nước sâm, nhiều người, đặc biệt là giới trẻ và dân văn phòng, đang xem đây là "cứu tinh" để chống chọi với thời tiết oi bức. Tuy nhiên, không ít người đang hình thành thói quen uống các loại nước này thay hoàn toàn nước lọc mà không lường hết những rủi ro đối với sức khỏe.
Tại một cửa hàng đồ uống trên phố Duy Tân (Hà Nội), chị Nguyễn Thu Hà (27 tuổi, nhân viên văn phòng) tranh thủ mua một ly nước rau má cỡ lớn mang về công ty. "Trời nóng quá, tôi gần như uống nước rau má mỗi ngày. Có hôm uống hai cốc, thay luôn nước lọc vì cảm giác mát người và dễ chịu hơn", chị Hà chia sẻ.
Không chỉ nước rau má, các loại nước đậu đen rang, nước sâm, trà bí đao hay trà thảo mộc cũng trở thành lựa chọn quen thuộc của nhiều nhân viên văn phòng trong mùa hè.
Nước rau má được nhiều người lựa chọn để giải nhiệt trong mùa nắng nóng.
Anh Trần Minh Đức (31 tuổi, nhân viên công nghệ thông tin) cho biết trong văn phòng của anh, nhiều đồng nghiệp tự nấu nước đậu đen hoặc mua các loại nước thảo mộc đóng chai để uống thay nước lọc.
"Ngày nào trong tủ lạnh công ty cũng có vài chai nước đậu đen hoặc nước sâm. Mọi người thường nghĩ đây là những loại nước tự nhiên, uống càng nhiều càng tốt", anh Đức nói.
Theo TS. Lê Thị Hương Giang, Trưởng khoa Tiết chế Dinh dưỡng, Bệnh viện 19-8 Bộ Công an, việc tìm kiếm những thức uống giúp cơ thể dễ chịu hơn trong thời tiết khắc nghiệt là tâm lý hoàn toàn bình thường. Tuy nhiên, điều đáng lo ngại là nhiều người đang bước vào mùa hè với suy nghĩ phải tìm bằng được một loại "nước giải nhiệt thần thánh" và sử dụng thay nước lọc mỗi ngày.
"Đây là một quan niệm chưa đúng. Nhiều người đang nhầm lẫn giữa nước giải khát và thức uống hỗ trợ sức khỏe. Nước rau má, nước đậu đen, râu ngô, mã đề... không phải là đồ uống có hại. Vấn đề nằm ở việc lạm dụng chúng với suy nghĩ càng uống nhiều càng tốt", TS. Giang cho biết.
Chuyên gia khuyến cáo chỉ nên xem nước rau má, đậu đen hay nước thảo mộc là thức uống bổ sung, không thay thế nước lọc.
Theo chuyên gia, trong thực tế tư vấn dinh dưỡng, không ít trường hợp uống gần 2 lít nước rau má mỗi ngày để "mát gan", hoặc sử dụng nước đậu đen thay hoàn toàn nước lọc suốt mùa hè.
"Có người vừa đi nắng về đã uống liên tiếp nhiều cốc nước đá lạnh rồi gần như không uống thêm nước lọc trong ngày. Những thói quen như vậy không mang lại lợi ích như nhiều người nghĩ", TS. Giang nói.
Nước giải nhiệt chỉ nên là thức uống bổ sung
Theo các hướng dẫn của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và nhiều hiệp hội dinh dưỡng quốc tế, nước lọc vẫn là nguồn bù nước hiệu quả nhất cho cơ thể trong điều kiện thời tiết nắng nóng.
TS. Lê Thị Hương Giang cho biết một số loại nước thảo mộc như râu ngô hay mã đề có tác dụng lợi tiểu nhẹ. Nếu sử dụng kéo dài với lượng lớn mà không bổ sung đủ nước, người dùng có thể đối mặt với nguy cơ mất nước hoặc mất cân bằng điện giải.
"Nhiều người thấy mình đi tiểu nhiều và cho rằng cơ thể đang được thanh lọc tốt hơn. Thực tế, đi tiểu nhiều không đồng nghĩa với cơ thể khỏe mạnh hơn. Trong một số trường hợp, đây có thể là dấu hiệu cơ thể đang mất nước", TS. Giang cảnh báo.
Bên cạnh đó, nhiều loại đồ uống được quảng cáo là "giải nhiệt" hiện nay như nước rau má sữa, trà thạch, trà thảo mộc đóng chai hay nước sâm pha sẵn lại chứa lượng đường khá cao.
"Uống nhiều đồ uống có đường không chỉ làm tăng nguy cơ thừa cân, béo phì mà còn khiến cơ thể nhanh khát hơn. Điều này hoàn toàn đi ngược lại mục đích giải nhiệt ban đầu", TS. Giang nhận định.
TS. Lê Thị Hương Giang khuyến cáo người dân nên xem các loại nước thảo mộc, nước đậu hay nước trái cây là thức uống bổ sung thay vì thay thế nước lọc.
"Một ly nước rau má hay nước đậu đen để thưởng thức khác hoàn toàn với việc uống liên tục cả ngày. Với các loại nước thảo mộc thông thường, mức sử dụng tham khảo chỉ khoảng 300-500 ml mỗi ngày. Nếu xuất hiện các dấu hiệu khó chịu như đầy bụng, tiêu chảy, mệt mỏi hoặc tiểu quá nhiều thì nên ngừng sử dụng", TS. Giang nói.
Đặc biệt, người cao tuổi, trẻ nhỏ, người mắc bệnh thận, đái tháo đường, tim mạch hoặc có hệ tiêu hóa nhạy cảm cần thận trọng khi sử dụng các loại nước thảo mộc theo các trào lưu trên mạng xã hội mà không có tư vấn từ chuyên gia y tế.
