Ngày 20/7, tại Bệnh viện Trung ương Huế diễn ra lễ khai mạc Hội thảo Nhãn khoa quốc tế Cố đô Huế lần thứ VII với chủ đề "Từ nền tảng cơ bản đến thách thức trong phẫu thuật", quy tụ hơn 200 đại biểu và hơn 50 báo cáo viên là các chuyên gia nhãn khoa uy tín trong nước và quốc tế.
Diễn ra từ ngày 20-22/7, hội thảo với 10 phiên chuyên môn chuyên sâu kết hợp các hoạt động đào tạo thực hành, tập trung thảo luận những tình huống lâm sàng phức tạp và các thách thức trong phẫu thuật nhãn khoa.
Bệnh về mắt gia tăng
Trao đổi với phóng viên Báo Sức khỏe và Đời sống bên lề hội thảo, BSCKII Phạm Như Vĩnh Tuyên, Phó Giám đốc Bệnh viện Trung ương Huế, Phó Giám đốc Trung tâm Mắt bệnh viện cho biết, qua thực tiễn khám chữa bệnh tại bệnh viện cũng như số liệu chung của ngành nhãn khoa, một số nhóm bệnh lý về mắt đang gia tăng rõ rệt và cần được đặc biệt quan tâm.
Trong đó, nổi bật nhất là tật khúc xạ, đặc biệt cận thị ở lứa tuổi học đường. Việc học tập với cường độ cao, sử dụng thiết bị điện tử từ sớm và kéo dài, trong khi thời gian hoạt động ngoài trời ngày càng ít đã khiến tỷ lệ cận thị ở trẻ em tăng nhanh.
Điều đáng lo ngại là không ít trẻ tiến triển thành cận thị nặng, làm tăng nguy cơ xuất hiện các biến chứng ở đáy mắt trong tương lai, ảnh hưởng lâu dài đến thị lực.
GS.TS Phạm Như Hiệp, Giám đốc Bệnh viện Trung ương Huế phát biểu khai mạc hội thảo.
Bên cạnh đó, glôcôm vẫn là nguyên nhân gây mù lòa không hồi phục hàng đầu. Đây là căn bệnh diễn biến rất âm thầm, phần lớn người bệnh gần như không có triệu chứng ở giai đoạn đầu nên thường chỉ đến bệnh viện khi thị thần kinh đã tổn thương nặng, việc điều trị chủ yếu nhằm ngăn bệnh tiến triển chứ không thể phục hồi phần thị lực đã mất.
Song song với sự gia tăng của bệnh đái tháo đường, bệnh võng mạc đái tháo đường cũng ngày càng phổ biến và trở thành nguyên nhân quan trọng gây giảm thị lực ở người trưởng thành. Cùng với đó là thoái hóa hoàng điểm tuổi già, căn bệnh thường gặp ở người lớn tuổi do quá trình lão hóa.
Theo BSCKII Phạm Như Vĩnh Tuyên, đục thủy tinh thể vẫn là nguyên nhân gây giảm thị lực phổ biến nhất ở người cao tuổi. Tuy nhiên, khác với glôcôm, đây là bệnh có thể điều trị hiệu quả bằng phẫu thuật nếu được phát hiện và can thiệp đúng thời điểm.
Ngoài các bệnh lý có nguy cơ gây mù lòa, hội chứng khô mắt và mỏi mắt do sử dụng màn hình điện tử kéo dài cũng đang gia tăng nhanh ở người trẻ và nhân viên văn phòng. Dù không gây mất thị lực vĩnh viễn, tình trạng này ảnh hưởng đáng kể đến chất lượng cuộc sống và hiệu quả lao động.
Khám mắt định kỳ là "chìa khóa vàng" phòng tránh mù lòa
Theo BSCKII Phạm Như Vĩnh Tuyên, điểm đáng lưu ý nhất trong phòng chống mù lòa hiện nay là nhiều bệnh lý nguy hiểm hầu như không có triệu chứng ở giai đoạn đầu. Vì vậy, người dân không nên đợi đến khi nhìn mờ hoặc thị lực suy giảm mới đi khám.
Đối với glôcôm, người từ 40 tuổi trở lên nên khám mắt định kỳ 1-2 năm/lần, bao gồm đo nhãn áp và soi đáy mắt để đánh giá thị thần kinh. Những người có nguy cơ cao như có tiền sử gia đình mắc glôcôm, cận thị hoặc viễn thị nặng, đái tháo đường hoặc phải sử dụng corticoid kéo dài cần được khám sớm hơn và theo dõi thường xuyên theo chỉ định của bác sĩ.
BSCKII Phạm Như Vĩnh Tuyên (ngoài cùng bên trái) cùng ê-kíp bác sĩ Bệnh viện Trung ương Huế trong một ca phẫu thuật.
Đối với bệnh võng mạc đái tháo đường, người mắc đái tháo đường típ 2 cần được soi đáy mắt ngay từ thời điểm được chẩn đoán bệnh, sau đó duy trì khám định kỳ hằng năm hoặc thường xuyên hơn nếu đã xuất hiện tổn thương.
Theo chuyên gia, kiểm soát tốt đường huyết, huyết áp và mỡ máu vẫn là biện pháp quan trọng nhất để bảo vệ võng mạc và hạn chế nguy cơ mất thị lực.
Người trên 50 tuổi cũng nên khám mắt định kỳ để phát hiện sớm đục thủy tinh thể và thoái hóa hoàng điểm tuổi già. Trong khi đó, trẻ sinh non cần được sàng lọc bệnh võng mạc theo đúng lịch hẹn, còn trẻ em trong độ tuổi đi học nên được kiểm tra thị lực mỗi năm để phát hiện sớm tật khúc xạ và nhược thị, từ đó có biện pháp can thiệp kịp thời.
Để bảo vệ đôi mắt, BSCKII Phạm Như Vĩnh Tuyên khuyến cáo mỗi người cần sử dụng mắt hợp lý trong học tập và làm việc. Khi sử dụng máy tính hoặc các thiết bị điện tử nên áp dụng quy tắc 20-20-20, tức cứ sau 20 phút làm việc hãy nhìn ra xa khoảng 20 feet (khoảng 6 m) trong ít nhất 20 giây; đồng thời bảo đảm đủ ánh sáng khi đọc sách và hạn chế sử dụng điện thoại trong bóng tối.
Đối với trẻ em, tăng thời gian hoạt động ngoài trời tối thiểu 2 giờ mỗi ngày là biện pháp đã được chứng minh giúp làm chậm quá trình khởi phát và tiến triển cận thị.
BSCKII Phạm Như Vĩnh Tuyên cũng lưu ý người dân không tự ý mua và sử dụng thuốc nhỏ mắt kéo dài, đặc biệt là các thuốc chứa corticoid. Thực tế lâm sàng đã ghi nhận không ít trường hợp bị glôcôm do thuốc hoặc đục thủy tinh thể ở người trẻ vì lạm dụng các loại thuốc này.
Bên cạnh đó, cần đeo kính bảo hộ khi lao động có nguy cơ chấn thương mắt, sử dụng kính chống tia cực tím khi ra nắng, giữ vệ sinh mắt, không dụi mắt và duy trì chế độ dinh dưỡng lành mạnh với nhiều rau xanh, cá cùng các thực phẩm giàu vitamin A, lutein và omega-3; đồng thời kiểm soát tốt các bệnh nền như đái tháo đường, tăng huyết áp và không hút thuốc lá.
"Hãy coi khám mắt định kỳ như một phần của chăm sóc sức khỏe thường quy, ngay cả khi chưa có bất kỳ triệu chứng nào. Phát hiện sớm vẫn là yếu tố quyết định giúp bảo tồn thị lực, nâng cao hiệu quả điều trị và giảm nguy cơ mù lòa", BSCKII Phạm Như Vĩnh Tuyên nhấn mạnh.
