Nghị quyết 358/NQ-CP ngày 9/11/2026 của Chính phủ về phát triển các vùng và tổ chức không gian phát triển quốc gia trong giai đoạn mới, theo đó, mục tiêu phát triển hệ thống y tế các vùng toàn diện, đồng bộ, hiện đại, kết nối, lấy y tế dự phòng làm then chốt, y tế cơ sở làm nền tảng, y tế chuyên sâu làm động lực, bảo đảm mọi người dân đều được chăm sóc sức khỏe toàn diện và hướng tới bảo hiểm y tế toàn dân; đầu tư mỗi vùng có ít nhất một bệnh viện chuyên sâu mức kỹ thuật cao, mỗi tỉnh, thành phố có bệnh viện đạt cấp chuyên sâu; xây dựng các trung tâm kiểm nghiệm cấp vùng đạt tiêu chuẩn đáp ứng nhu cầu kiểm nghiệm, kiểm định, kiểm chuẩn.
Người dân được chăm sóc sức khỏe toàn diện, hướng tới BHYT toàn dân là nhiệm vụ phát triển hệ thống y tế vùng trong giai đoạn mới. Ảnh: AI
Nhiệm vụ và giải pháp chủ yếu về phát triển vùng và tổ chức không gian phát triển quốc gia trong giai đoạn mới
1. Đổi mới tư duy, nâng cao nhận thức về phát triển các vùng và tổ chức không gian phát triển quốc gia trong giai đoạn mới
- Tập trung quán triệt, tuyên truyền nội dung của Nghị quyết số 27-NQ/TW và Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết nhằm tạo sự chuyển biến rõ rệt về nhận thức, tư duy và tạo sự đồng thuận, quyết tâm cao trong tổ chức thực hiện các nhiệm vụ, giải pháp về phát triển 6 vùng kinh tế - xã hội gắn với tổ chức lại không gian phát triển và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia trong bối cảnh mới.
- Chuyển mạnh từ tư duy phát triển chủ yếu dựa vào nguồn lực sẵn có sang kiến tạo, dẫn dắt, khơi thông và kích hoạt mọi nguồn lực; phát huy nội lực là cơ bản, chiến lược, lâu dài, quyết định.
- Quản trị đồng bộ không gian phát triển vùng với không gian phát triển quốc gia trên cơ sở phát huy tối đa ưu điểm nổi trội, lợi thế cạnh tranh, bản sắc văn hóa của từng vùng và từng địa phương. Phát huy liên kết, bổ trợ và lan tỏa giữa các vùng, vùng động lực, cực tăng trưởng, hành lang kinh tế, chuỗi đô thị và các trung tâm kinh tế.
2. Tổ chức không gian phát triển vùng và thực hiện tốt quy hoạch vùng
- Tổ chức thực hiện hiệu quả các quy hoạch vùng gắn với các định hướng của Quy hoạch tổng thể quốc gia, quy hoạch ngành quốc gia trên địa bàn vùng; tổ chức không gian phát triển kinh tế - xã hội của từng vùng theo hướng đa tầng, đa cực, liên kết đồng bộ đất liền, vùng biển, vùng trời, không gian ngầm, không gian số và các không gian phát triển mới, phù hợp với chức năng, tiềm năng, lợi thế, điều kiện tài nguyên, môi trường sau sắp xếp đơn vị hành chính và mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.
- Hình thành và phát triển các hành lang kinh tế: Hành lang kinh tế Bắc - Nam trên cơ sở trục giao thông Bắc - Nam phía Đông; Hành lang kinh tế Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh; Hành lang kinh tế Mộc Bài (Tây Ninh) - Thành phố Hồ Chí Minh - Biên Hòa - Vũng Tàu; từng bước hình thành, phát triển các hành lang kinh tế khác trong dài hạn, kết nối hiệu quả các vùng động lực, cực tăng trưởng quốc gia; chú trọng việc kết nối các hành lang kinh tế trong nước với các hành lang kinh tế của khu vực và quốc tế.
- Tập trung phát triển các vùng động lực quốc gia đã được xác định trong Quy hoạch tổng thể quốc gia; phát huy vai trò của các cực tăng trưởng, các đô thị và địa bàn động lực, làm đầu tàu dẫn dắt tăng trưởng, tăng cường liên kết và lan tỏa phát triển trong vùng và giữa các vùng; tiếp tục mở rộng phạm vi các vùng động lực khi đủ điều kiện.
- Ưu tiên bố trí nguồn lực thực hiện hiệu quả các mục tiêu, nhiệm vụ trọng tâm, đột phá, nội dung của quy hoạch vùng; quan tâm đầu tư cho các cực tăng trưởng để làm động lực thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội cho cả vùng.
3. Hoàn thiện đồng bộ thể chế phát triển vùng
- Nghiên cứu, đổi mới mạnh mẽ mô hình tổ chức và phương thức hoạt động của Hội đồng điều phối vùng theo hướng thực chất, hiệu lực, hiệu quả; hoàn thiện cơ chế phối hợp, điều phối và huy động nguồn lực vùng theo nguyên tắc các địa phương cùng quyết định, cùng góp vốn, cùng chịu trách nhiệm và cùng hưởng lợi, không phát sinh khâu trung gian.
- Rà soát, đánh giá việc thực hiện thí điểm các cơ chế, chính sách đặc thù đối với một số địa phương; nghiên cứu, thể chế hóa các cơ chế, chính sách đặc thù được thực tiễn chứng minh là đúng, có hiệu quả để áp dụng trên phạm vi toàn quốc. Tạo đột phá về xây dựng, hoàn thiện thể chế và thực hiện quản trị quốc gia từ phát triển theo địa giới hành chính sang phát triển theo chức năng, tiềm năng, lợi thế, điều kiện tài nguyên - môi trường và liên kết vùng, liên kết ngành hiệu quả; gắn với nâng cao năng lực cạnh tranh của các vùng, các cực tăng trưởng, các trung tâm kinh tế và chuỗi cung ứng trọng yếu.
- Nghiên cứu, đề xuất các cơ chế, chính sách đột phá, vượt trội để phát triển các vùng động lực, cực tăng trưởng, hành lang kinh tế, khu kinh tế đặc biệt, đặc khu công nghệ, khu thương mại tự do, trung tâm tài chính quốc tế, trung tâm dữ liệu quốc gia và các mô hình kinh tế mới.
- Tăng cường điều phối chung hoạt động xúc tiến, thu hút đầu tư nước ngoài theo vùng, gắn với định hướng phát triển các ngành, lĩnh vực ưu tiên của từng vùng; nâng cao năng lực cạnh tranh giữa các địa phương trong vùng và giữa các vùng.
4. Đổi mới mô hình tăng trưởng, hình thành và phát triển các động lực kinh tế mới của vùng
- Đổi mới mạnh mẽ mô hình tăng trưởng của từng vùng dựa trên năng suất, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, chuyển đổi năng lượng, chuyển đổi cơ cấu và nguồn nhân lực chất lượng cao; phát triển mạnh các động lực tăng trưởng mới cho từng vùng từ công nghiệp công nghệ cao, dịch vụ giá trị cao, nông nghiệp thông minh, kinh tế số, kinh tế dữ liệu, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, các mô hình kinh tế mới và các ngành giá trị gia tăng cao.
- Phát triển kinh tế biển theo hướng hiện đại, hình thành các cực tăng trưởng, trung tâm kinh tế, hành lang kinh tế và các vùng động lực có khả năng cạnh tranh cao, gắn kết chặt chẽ với mạng lưới đô thị quốc gia; ưu tiên phát triển các khu kinh tế ven biển tập trung vào một số ngành trọng điểm phù hợp với các địa phương, tạo đột phá tăng trưởng.
- Phát triển đồng bộ, hiện đại, minh bạch, liên thông thị trường nhân tố sản xuất, nhất là thị trường vốn, khoa học - công nghệ và lao động chất lượng cao; đưa lĩnh vực phát triển kết cấu hạ tầng trở thành một ngành kinh tế chiến lược, gắn các công trình đường sắt, cảng biển, năng lượng, đô thị thông minh, hạ tầng số với sự phát triển của các ngành công nghiệp hỗ trợ, từng bước làm chủ công nghệ sản xuất và gia tăng tỉ lệ nội địa hóa.
- Khuyến khích phát triển các ngành, lĩnh vực có giá trị gia tăng cao, có khả năng tự chủ sản xuất trong nước và tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu; hỗ trợ phát triển công nghiệp chế biến, chế tạo, công nghiệp hỗ trợ, công nghiệp ứng dụng công nghệ cao và công nghiệp công nghệ số; tạo điều kiện phát triển dịch vụ tài chính, logistics, thương mại điện tử, du lịch chất lượng cao; cơ cấu lại nông nghiệp theo hướng sinh thái, tuần hoàn, ứng dụng công nghệ cao, giá trị gia tăng cao và phát thải thấp theo chuỗi giá trị.
5. Phát triển kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội hiện đại, đồng bộ, liên vùng
- Tập trung nguồn lực phát triển, hoàn thiện kết cấu hạ tầng chiến lược đồng bộ, kết nối đa phương thức, nhất là hạ tầng giao thông, cảng biển, cảng hàng không, năng lượng, hạ tầng thích ứng biến đổi khí hậu, có khả năng chống chịu thiên tai ở cấp độ cao, hạ tầng số, dữ liệu, hạ tầng xanh; các loại hình hạ tầng được kết nối hiệu quả theo hành lang kinh tế và không gian phát triển vùng.
- Ưu tiên đầu tư xây dựng hạ tầng giao thông trục xương sống Bắc - Nam và hành lang Đông - Tây thế hệ mới; các cảng biển cửa ngõ có chức năng trung chuyển quốc tế, các cảng hàng không quốc tế lớn, các tuyến đường sắt kết nối với các cảng biển lớn, đường sắt kết nối quốc tế, đường sắt đô thị, đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam; nâng cấp, hiện đại hóa các tuyến đường sắt hiện có và khai thác hiệu quả lợi thế về vận tải đường thủy trở thành phương thức vận tải chủ yếu của một số vùng, tối ưu hóa chuỗi logistics; phát triển hạ tầng năng lượng bảo đảm vững chắc an ninh năng lượng quốc gia, đáp ứng yêu cầu tăng trưởng kinh tế 2 con số.
- Phát triển hệ thống thủy lợi, phòng, chống thiên tai theo hướng đa mục tiêu, nâng cấp các công trình thủy lợi, hồ chứa nước trọng yếu bảo đảm an ninh nguồn nước phục vụ sản xuất và đời sống nhân dân; xây dựng công trình kiểm soát nguồn nước tại các cửa sông lớn để chủ động kiểm soát mặn, trữ ngọt, củng cố hệ thống công trình phòng, chống lũ, chống ngập lụt tăng cường bảo vệ không gian thoát lũ trên các lưu vực sông, lòng sông, bảo đảm khả năng tiêu, thoát lũ, bảo vệ các đô thị, đặc biệt là các đô thị lớn.
- Tập trung nguồn lực hoàn thành các tuyến cao tốc, đường ven biển, quốc lộ quan trọng đáp ứng yêu cầu phát triển các hành lang kinh tế, nhu cầu kết nối vùng, liên vùng, kết nối thông suốt trên địa bàn đơn vị hành chính mới sau sáp nhập, kết nối hạ tầng cửa ngõ (cảng biển, cảng hàng không quốc tế) để mở ra không gian phát triển mới và tạo sức bật mới thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.
6. Phát triển hệ thống đô thị hiện đại và các cực tăng trưởng của vùng
- Hoàn thiện quy hoạch hệ thống đô thị, phát triển đô thị thành động lực tăng trưởng quan trọng có vai trò dẫn dắt, lan tỏa, bảo đảm kết hợp đồng bộ và hài hòa giữa cải tạo, chỉnh trang, tái thiết đô thị với phát triển các đô thị mới.
- Bảo đảm tính liên kết giữa các đô thị phù hợp với quá trình sắp xếp đơn vị hành chính; phát triển các đô thị có chức năng tổng hợp theo hướng xanh, thông minh, thích ứng với biến đổi khí hậu; phát triển đô thị theo hướng nén kết hợp tạo lập không gian công cộng, không gian xanh, sinh thái; quy hoạch, phát triển đô thị gắn với định hướng phát triển hệ thống giao thông công cộng (TOD).
- Xây dựng, phát triển thành phố Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh và các thành phố trực thuộc trung ương trở thành các đô thị năng động, sáng tạo, dẫn dắt và tạo hiệu ứng lan tỏa, liên kết vùng đô thị; phát triển các đô thị vệ tinh của một số đô thị lớn, nhất là thành phố Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh; tăng cường đầu tư hạ tầng kết nối đô thị trung tâm tỉnh, thành phố sau sắp xếp, tạo các động lực bổ trợ, thúc đẩy các cực tăng trưởng cấp tỉnh và các tiểu vùng cùng phát triển, đồng thời chia sẻ vai trò, chức năng nhằm bảo đảm tính đồng bộ, hiệu quả, thu hút các nguồn lực để mở ra các không gian phát triển mới.
- Mục tiêu phấn đấu đến năm 2045 xây dựng được ít nhất 5 đô thị đạt tầm cỡ quốc tế và định hướng phát triển các thành phố trực thuộc trung ương đóng vai trò là các cực tăng trưởng của vùng, kết nối nội vùng, liên vùng, khu vực và quốc tế.
7. Phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số
- Xây dựng hệ thống dự báo, quy hoạch, quản trị phát triển nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu phát triển của từng vùng và hiện đại hóa thị trường lao động; chuyển đổi cơ cấu và chất lượng nguồn nhân lực, tập trung đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao nhất là các ngành mũi nhọn về khoa học, công nghệ, quản trị thông minh và các lĩnh vực ưu tiên, mới nổi như trí tuệ nhân tạo, điện tử, chíp bán dẫn, công nghệ số, công nghệ sinh học, môi trường, năng lượng, vật liệu tiên tiến, rô-bốt và tự động hóa.
- Xây dựng các chính sách ưu đãi để thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao, các nhà khoa học giỏi, chuyên gia trình độ cao cho các ngành ưu tiên và các địa phương trong các vùng động lực. Đổi mới chính sách thu hút nguồn nhân lực, đặc biệt là trí thức trẻ, cán bộ khoa học kỹ thuật và phát triển nguồn nhân lực tại chỗ.
- Phát triển đồng bộ mạng lưới các cơ sở giáo dục đại học đáp ứng yêu cầu cung cấp nguồn nhân lực chất lượng cao phục vụ nhu cầu phát triển bền vững của đất nước; phát triển mạng lưới cơ sở giáo dục nghề nghiệp theo hướng mở, linh hoạt, tạo cơ hội cho mọi người dân tiếp cận và thụ hưởng các dịch vụ giáo dục nghề nghiệp, bảo đảm quy mô, cơ cấu, chất lượng đào tạo đáp ứng yêu cầu thị trường lao động và hội nhập quốc tế.
- Hình thành và nâng cấp mạng lưới các trung tâm đổi mới sáng tạo quốc gia, vùng và phòng thí nghiệm trọng điểm dùng chung trở thành hạt nhân của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo và nghiên cứu, phát triển (R&D) quốc gia; hình thành các cụm liên kết đổi mới sáng tạo trên cơ sở liên kết các tổ chức khoa học và công nghệ, trung tâm nghiên cứu và phát triển, trung tâm đổi mới sáng tạo với các khu công nghệ cao, khu công nghệ số tập trung; xây dựng các trung tâm dữ liệu gắn với các vùng động lực, cực tăng trưởng, hành lang kinh tế, đầu tư xây dựng các trung tâm dữ liệu vùng.
8. Phát triển văn hóa, xã hội và bảo đảm an sinh xã hội toàn diện
- Bảo đảm cơ hội tiếp cận giáo dục và nâng cao chất lượng giáo dục tại các vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn, nhất là vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, biên giới và hải đảo. Nâng cao chất lượng và khả năng tiếp cận dịch vụ xã hội thiết yếu, dịch vụ trợ giúp xã hội, từng bước thu hẹp khoảng cách tiếp cận dịch vụ giữa các vùng, địa phương; hỗ trợ tạo việc làm, chuyển đổi nghề nghiệp và phát triển sinh kế bền vững phù hợp với điều kiện từng vùng.
- Hình thành, phát triển các không gian văn hóa các vùng theo hướng đồng bộ, hiện đại đáp ứng nhu cầu sáng tạo; xây dựng các cơ sở văn hóa quốc gia có sức cạnh tranh, bảo đảm thực hiện nhiệm vụ bảo tồn và phát huy giá trị bản sắc văn hóa dân tộc, đồng thời thúc đẩy sự phát triển các ngành công nghiệp văn hóa.
- Phát triển hệ thống y tế các vùng toàn diện, đồng bộ, hiện đại, kết nối, lấy y tế dự phòng làm then chốt, y tế cơ sở làm nền tảng, y tế chuyên sâu làm động lực, bảo đảm mọi người dân đều được chăm sóc sức khỏe toàn diện và hướng tới bảo hiểm y tế toàn dân; đầu tư mỗi vùng có ít nhất một bệnh viện chuyên sâu mức kỹ thuật cao, mỗi tỉnh, thành phố có bệnh viện đạt cấp chuyên sâu; xây dựng các trung tâm kiểm nghiệm cấp vùng đạt tiêu chuẩn đáp ứng nhu cầu kiểm nghiệm, kiểm định, kiểm chuẩn.
- Xây dựng hệ thống an sinh xã hội hiện đại, đa tầng, bền vững, bao trùm, linh hoạt và thích ứng cao; có cơ chế, chính sách, nguồn lực phù hợp phát triển các khu vực khó khăn, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, khu vực biên giới, hải đảo, từng bước thu hẹp khoảng cách phát triển với các địa bàn thuận lợi.
9. Bảo vệ môi trường và thích ứng với biến đổi khí hậu
- Hoàn thiện thể chế, chính sách, quy hoạch về quản lý, sử dụng tài nguyên, bảo vệ môi trường, thích ứng với biến đổi khí hậu, bảo tồn thiên nhiên và đa dạng sinh học phù hợp với quy hoạch vùng, quy hoạch tổng thể quốc gia; xây dựng nền tảng quản trị tài nguyên và môi trường hiện đại dựa trên dữ liệu gắn với cơ chế điều phối liên ngành, liên vùng.
- Đẩy mạnh xã hội hóa đầu tư, hiện đại hóa hệ thống quan trắc, giám sát, cảnh báo và dự báo thiên tai đa mục tiêu. Tăng cường giải pháp phi công trình, ứng dụng khoa học, công nghệ, chuyển đổi số trong quản lý, nâng cao năng lực cộng đồng và hiệu quả phối hợp liên vùng trong phòng, chống thiên tai.
- Nghiên cứu, phát triển các công cụ tài chính xử lý rủi ro thiên tai, bảo hiểm nông nghiệp, bảo hiểm tài sản công và trái phiếu xanh phục vụ phát triển vùng bền vững.
- Hình thành cơ chế phối hợp giữa các địa phương trong huy động và sử dụng tài nguyên bền vững nhằm bảo vệ môi trường, chủ động và chia sẻ trách nhiệm, ưu tiên xử lý các vấn đề có tính liên vùng; nâng cao hiệu quả quản lý, khai thác, sử dụng hiệu quả đất đai, tài nguyên, khoáng sản quan trọng, chiến lược của từng vùng, nhất là tài nguyên biển, đất hiếm gắn với bảo vệ nguồn nước.
10. Tăng cường quốc phòng, an ninh; đẩy mạnh hoạt động đối ngoại và hội nhập quốc tế
- Tiếp tục tăng cường tiềm lực quốc phòng, an ninh, giữ vững ổn định chính trị, trật tự, an toàn xã hội; kết hợp chặt chẽ giữa phát triển kinh tế - xã hội với bảo đảm quốc phòng, an ninh; củng cố thế trận quốc phòng, an ninh vùng, trọng tâm là các vùng chiến lược; hoàn thành quy hoạch tổng thể, điều chỉnh hệ thống công trình phòng thủ, nhất là trên tuyến biên giới và vùng biển, đảo.
- Xây dựng các khu kinh tế - quốc phòng, công trình lưỡng dụng, các hải đội mạnh vừa làm kinh tế, hỗ trợ ngư dân, vừa bảo đảm quốc phòng, an ninh trên biển, đảo; thực hiện quản lý, bảo vệ đường biên giới và hệ thống mốc quốc giới theo các văn kiện pháp lý đã ký kết, tiếp tục thực hiện phân giới cắm mốc biên giới trên đất liền tại các khu vực còn tồn đọng và phân định biển với các nước láng giềng.
- Đẩy mạnh hợp tác với các quốc gia, vùng lãnh thổ, tổ chức quốc tế để huy động nguồn lực cho các dự án đầu tư hạ tầng, hỗ trợ kỹ thuật, nâng cao năng lực nhằm tăng cường kết nối, phát triển vùng; khai thác thế mạnh từng vùng thực hiện hiệu quả các Hiệp định thương mại tự do mà Việt Nam đã tham gia.
11. Xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị
- Hoàn thiện tổ chức bộ máy chính quyền các cấp ở địa phương phù hợp với đặc điểm từng vùng và đặc thù khu vực nông thôn, đô thị, miền núi, đặc khu; tiếp tục hoàn thiện việc phân định thẩm quyền giữa Trung ương và địa phương, giữa các cấp chính quyền địa phương theo yêu cầu tại Kết luận số 76-KL/TW và Kế hoạch số 06-KH/TW; đẩy mạnh phân quyền, phân cấp theo phương châm "địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm", gắn với xác định rõ trách nhiệm, nguồn lực và điều kiện bảo đảm thực hiện.
- Tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số, thúc đẩy chia sẻ dữ liệu giữa các bộ, ngành, địa phương để nâng cao chất lượng quản lý và phục vụ người dân, doanh nghiệp; lấy sự hài lòng của người dân, doanh nghiệp làm thước đo hiệu quả công tác.
- Tổ chức hiệu quả các chương trình kiểm tra, giám sát việc thực thi Nghị quyết và chính sách phát triển vùng; đẩy mạnh phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm.
Nghị quyết 358/NQ-CP
