Nhiễm trùng đường tiết niệu (UTI) là một trong những bệnh nhiễm khuẩn thường gặp nhất. Phần lớn trường hợp là nhiễm trùng không biến chứng và đáp ứng tốt với kháng sinh đường uống. Tuy nhiên, một số người bệnh mắc nhiễm trùng đường tiết niệu phức tạp do vi khuẩn kháng thuốc, khiến việc điều trị trở nên khó khăn hơn, thường phải nhập viện và sử dụng kháng sinh truyền tĩnh mạch.
Utebzi (tebipenem pivoxil) - kháng sinh carbapenem dạng uống đầu tiên vừa được FDA phê duyệt cho điều trị nhiễm trùng đường tiết niệu phức tạp, được xem là bước tiến giúp mở rộng lựa chọn điều trị cho nhóm bệnh nhân này.
Thuốc uống đầu tiên thuộc nhóm carbapenem
Utebzi chứa hoạt chất tebipenem pivoxil, thuộc nhóm kháng sinh carbapenem - nhóm thuốc lâu nay được xem là "vũ khí quan trọng" trong điều trị các nhiễm khuẩn nặng do vi khuẩn kháng nhiều loại kháng sinh. Trước đây, các thuốc carbapenem chỉ có dạng tiêm tĩnh mạch, đồng nghĩa với việc nhiều bệnh nhân phải điều trị nội trú hoặc truyền thuốc tại nhà dưới sự theo dõi của nhân viên y tế.
Theo Tiến sĩ Craig Comiter, Trưởng khoa Tiết niệu, Đại học Stanford (Hoa Kỳ), ưu điểm lớn nhất của Utebzi không phải là hiệu quả vượt trội hơn thuốc truyền tĩnh mạch mà là sự thuận tiện. "Dạng uống giúp giảm nhu cầu nhập viện hoặc truyền thuốc tĩnh mạch tại nhà, từ đó tạo điều kiện thuận lợi hơn cho việc điều trị những trường hợp nhiễm trùng đường tiết niệu phức tạp", ông nhận định. Ông cũng cho rằng việc sử dụng thuốc uống có thể góp phần rút ngắn thời gian nằm viện, giảm thời gian nghỉ việc và tiết kiệm chi phí chăm sóc y tế cho người bệnh.
Nhiễm trùng đường tiết niệu phức tạp nguy hiểm hơn nhiều so với UTI thông thường
Nhiễm trùng đường tiết niệu (UTI) là một trong những bệnh nhiễm khuẩn thường gặp nhất.
Không phải mọi trường hợp nhiễm trùng đường tiết niệu đều giống nhau. Ở người khỏe mạnh, phần lớn UTI là nhiễm trùng không biến chứng, chủ yếu xảy ra ở bàng quang hoặc niệu đạo, với các biểu hiện như: Tiểu buốt, tiểu rát; tiểu nhiều lần; cảm giác đau tức vùng dưới rốn. Đa số người bệnh đáp ứng tốt với một đợt kháng sinh ngắn.
Ngược lại, nhiễm trùng đường tiết niệu phức tạp thường xảy ra ở những người có bệnh nền hoặc bất thường tại đường tiết niệu, làm tăng nguy cơ điều trị thất bại và xuất hiện biến chứng.
Các triệu chứng có thể nặng hơn, bao gồm: Sốt cao, ớn lạnh, buồn nôn, nôn, mất nước, mệt mỏi, đau vùng thắt lưng hoặc hông. Nếu không được điều trị kịp thời, bệnh có thể tiến triển thành nhiễm khuẩn huyết, suy giảm chức năng thận hoặc gây biến chứng ở phụ nữ mang thai.
Những ai có nguy cơ mắc bệnh?
Nhiều yếu tố có thể làm tăng nguy cơ mắc nhiễm trùng đường tiết niệu phức tạp, bao gồm:
- Nam giới.
- Sỏi thận.
- Đái tháo đường.
- Mang thai.
- Có bất thường giải phẫu hoặc chức năng đường tiết niệu.
- Đặt ống thông tiểu.
- Suy giảm miễn dịch.
- Suy thận.
- Mới nhập viện, đặc biệt có đặt catheter niệu đạo.
- Mới trải qua phẫu thuật, nhất là ghép thận.
Tại Hoa Kỳ, mỗi năm có hơn 3 triệu trường hợp nhiễm trùng đường tiết niệu phức tạp được chẩn đoán, trong đó có nhiều ca viêm bể thận. Theo một số thống kê, hơn một phần ba bệnh nhân có thể điều trị thất bại do vi khuẩn kháng thuốc.
Kết quả nghiên cứu cho thấy thuốc uống hiệu quả tương đương thuốc truyền
Quyết định phê duyệt của FDA dựa trên thử nghiệm lâm sàng với gần 1.700 người lớn nhập viện vì nhiễm trùng đường tiết niệu phức tạp. Trong nghiên cứu, người bệnh được phân ngẫu nhiên sử dụng utebzi 600 mg đường uống mỗi 6 giờ, hoặc carbapenem đường tĩnh mạch 500 mg mỗi 6 giờ. Thời gian điều trị kéo dài từ 7-10 ngày. Kết quả cho thấy tỷ lệ thành công chung của nhóm dùng utebzi đạt gần 60%, tương đương với nhóm điều trị bằng thuốc truyền tĩnh mạch.
Theo Tiến sĩ Amanda Peppercorn, Phó Chủ tịch phụ trách phát triển lâm sàng của GSK, khoảng 90% bệnh nhân ở cả hai nhóm đều cải thiện triệu chứng lâm sàng và không còn dấu hiệu nhiễm trùng sau điều trị. Về độ an toàn, hai nhóm có tỷ lệ tác dụng không mong muốn tương tự nhau. Dưới 3% người bệnh gặp các tác dụng phụ mức độ nhẹ đến trung bình như tiêu chảy hoặc đau đầu.
Mặc dù utebzi mở ra thêm lựa chọn điều trị, các chuyên gia nhấn mạnh đây không phải là thuốc dành cho mọi trường hợp nhiễm trùng đường tiết niệu. Carbapenem là nhóm kháng sinh phổ rất rộng, thường được dành để điều trị các nhiễm khuẩn nghiêm trọng do vi khuẩn đa kháng thuốc. Vì vậy, việc sử dụng cần có chỉ định của bác sĩ nhằm hạn chế nguy cơ gia tăng kháng kháng sinh. Utebzi dự kiến được đưa ra thị trường vào cuối năm 2026.
Các chuyên gia khuyến cáo, khi có các dấu hiệu như sốt, đau vùng hông lưng, tiểu buốt kéo dài, tiểu ra máu hoặc triệu chứng không cải thiện sau điều trị, người bệnh nên đến cơ sở y tế để được đánh giá nguyên nhân và lựa chọn kháng sinh phù hợp.
Người bệnh không nên tự ý mua hoặc sử dụng kháng sinh, đặc biệt là các thuốc phổ rộng, vì điều này có thể làm gia tăng tình trạng kháng thuốc và khiến việc điều trị sau này trở nên khó khăn hơn.
Mời bạn đọc xem thêm:
