Những người làm chương trình “Bài hát Việt” (BHV)- 2010 luôn cố gắng tìm cách đổi mới phương thức cho các liveshow những mong khán giả đón nhận nó một cách thật sự thoải mái và hứng khởi. Thế nhưng, BHV lại chủ yếu nằm ở khâu tìm tòi và sáng tạo của các nhạc sĩ và ca sĩ thể hiện. Nếu không có sự bứt phá ở hai khâu này, dù các nhà tổ chức có cố gắng đến mấy xem ra cũng chỉ như người rót thứ rượu cũ vào một chiếc bình mới thửa mang nhãn hiệu “Made in năm nay” mà thôi.
Loay hoay tìm “bình” mới
Năm năm trước đây, mỗi tháng một lần, riêng năm nay 2010, mỗi tuần một lần, xem ra tần số xuất hiện của các liveshow trong chương trình BHV ngày càng dày hơn. Tuy nhiên, phàm là nghệ thuật bao giờ cũng phải tuân thủ một quan niệm dù đã cũ xưa như trái đất là: “Quý hồ tinh, bất quí hồ đa”.
 Một tiết mục trong đêm trao giải Bài hát Việt 2010. |
Thế rồi người ta lại bỏ đi một số phần của chương trình như không có BHV Tôn vinh và BHV Top 5. Xung quanh việc đổi “bình” mới này cũng có nhiều ý kiến khác nhau. Không ít người cho rằng hai phần này cũng chỉ là biểu diễn lại những ca khúc cũ. Một số người khác lại bảo lưu quan điểm rằng nếu để hai phần trên với mỗi liveshow dàn dựng lại 3 ca khúc sẽ giúp cho khán giả có một cách nhìn hệ thống hơn, điểm lại những ca khúc đã từng xuất hiện trong những năm trước của BHV, ghi dấu ấn trong lòng khán giả. Trong 2 năm qua, BHV Tôn vinh đã giới thiệu tới khán giả rất nhiều các sáng tác cũng như chân dung các nhạc sĩ với những câu chuyện nhỏ chưa từng được biết tới trước đó...
Đến 2010, với sự rút gọn chương trình như vậy, người ta lập luận là để “30 phút cho dự án sáng tạo”, với tham vọng dành cho những tác giả hoặc nhóm tác giả có những dự án sáng tạo hoàn thiện về âm nhạc đương đại, giới thiệu cho khán giả về các phong cách và thể loại âm nhạc đương đại chuẩn mực!?. Rồi người ta rút ngắn thời lượng của mỗi liveshow nhưng lại tăng số lần phát sóng lên gấp 4 lần mỗi tháng...
Kể ra, nếu một ca khúc mới mà chỉ được trình diễn trên sân khấu một lần, rồi mãi tới 90 ngày sau, có thể được nghe lại thì ngay cả những nhà thẩm âm sành điệu nhất cũng khó mà biết mình đã từng nghe những bài hát nào cách đây 3 tháng. Còn chương trình đồng hành hay được đưa lên trang web của chương trình để cho khán giả nghe lại thì đâu phải ai cũng có thời gian nghe, chứ chưa nói đến việc thẩm định xem nó thuộc loại “rượu Tây” hay “rượu cuốc lủi nút lá chuối”.
Tóm lại, có thể nói là với việc thay đổi chương trình, những người tổ chức muốn tìm mọi cách nhằm “làm lợi” cho các “thượng đế” của mình. Chỉ ngặt một nỗi là các thượng để thời nay năng lực thẩm âm xem ra có vẻ khá hơn nhiều so với cách đây mươi năm về trước, nên sau mỗi liveshow, mọi người đều có thể đọc vị được đấy là rượu mới hay bình mới.
Vậy nên không cần phải chờ đến đêm chung kết, mà ngay sau khi nghe một vài liveshow của chương trình BHV, có người đã phán ngay rằng: “Nhạt như BHV- 2010”.
 Ca sĩ Mai Khôi nhận giải thưởng cao nhất Bài hát Việt 2010 - Giải Bài hát của năm với tác phẩm Việt Nam. |
Còn “rượu” cũ thì sao?
Một số nhạc sĩ cho rằng, BHV- 2010 được sàng lọc kỹ càng hơn (!?) khi có nhiều thời gian để tác giả đầu tư, chăm chút cho đứa con tinh thần của mình. Hội đồng nghệ thuật cũng vì thế mà có thêm thì giờ để nghe và thẩm định lại. Dù các ca khúc tranh giải của năm 2010 chất lượng tương đối đồng đều, nhưng theo chuyên gia phối khí, nhạc sĩ Thanh Tâm thì lại “không có bài nào thực sự nổi trội, tạo được ấn tượng mạnh cho người nghe như một số ca khúc những năm trước, nên nếu hỏi mình đâu là bài đoạt giải thì… không dự đoán được”.
Tuy nhiên, cuộc thi nào cũng có mở đầu, kết thúc và cuối cùng là trao giải. 14 ca khúc của BHV- 2010 được trình bày trong Lễ trao giải và bài Việt Nam của Mai Khôi (sáng tác và biểu diễn) đã được vinh danh là Bài hát của năm.
Có người cho rằng Việt Nam là một ca khúc nhạc pop nhẹ nhàng nói về tình cảm của một người con được sinh ra và lớn lên tại quê hương Việt Nam, đồng thời ca ngợi vẻ đẹp và sự thanh bình của đất nước. Với giai điệu đẹp, nhẹ nhàng nhưng dễ nhớ và ca từ trong sáng, Việt Nam của Mai Khôi được đánh giá là rất xứng đáng với giải thưởng này.
Có lẽ đấy là cách nói theo kiểu “chọn bó đũa lấy cột cờ” thôi, chứ thực tình ngồi trước sân khấu hay màn hình nghe ca sĩ Mai Khôi hát thì thấy rất nhạt. Giai điệu khá đơn giản, không có cao trào, cũng không có những khoảng lặng với các gam trầm cần thiết thể hiện tình yêu đất nước, con người Việt Nam. Thậm chí có những chỗ “ngang như cua bò”. Đây là loại ca khúc viết và hát đúng nhưng còn rất xa mới đạt đến ca khúc được viết và hát hay. Bởi lẽ ca ngợi tình yêu đất nước chẳng có bao giờ sai nhưng viết và hát cho hay về điều đó là một việc khó, rất khó. Các cây đại thụ trong làng âm nhạc đã khai thác đề tài này từ những năm đầu của thế kỷ XX. Để có thể vượt qua được cái bóng của những cây đa, cây đó chắc chắn sẽ cần đến những tài năng âm nhạc thật sự xuất chúng.
Nếu ai đã từng biết đến BHV của 5 năm trước thì mỗi năm cũng chọn được 1 bài để vinh danh mà cả giới chuyên môn, Hội đồng nghệ thuật, khán giả và ngay cả những tác giả, ca sĩ trình bày cũng không đến nỗi phát ngượng khi trao danh hiệu bài hát năm cho ca khúc ấy. Với Bà tôi (Nguyễn Vĩnh Tiến), À í a (Lê Minh Sơn), Chuông gió (Võ Thiện Thanh), Chênh vênh (Lê Cát Trọng Lý), Đồng hồ treo tường (Nguyễn Xinh Xô), chương trình BHV 5 lần trước đã khẳng định được một thương hiệu khá ấn tượng trong đời sống âm nhạc của giới trẻ Việt thì đến lần thứ 6 này dường như thương hiệu đó đang nhạt dần đi trong lòng người hâm mộ. Liệu có như một số người cho rằng các nhà tổ chức mải bận lo đi sắm “bình” mà quên mất khâu đầu tư vào sản xuất “rượu”.
Tuy có người ẵm đến 3 giải như Tạ Quang Thắng: Bài hát có ý nghĩa giáo dục, Thể nghiệm sáng tạo, Ca khúc do Hội Nhạc sĩ Việt Nam bầu chọn. Cũng có người khi được hỏi đã vô tư nói rằng, trước đấy anh ta đã có trong tay 14 chiếc cúp, lần này nhận thêm một chiếc nữa cho tròn 15. Còn Toàn Thắng lập một cú đúp giải: Bài hát mang phong cách rock đương đại nổi bật cùng Bài hát được khán giả yêu thích nhất cho Uống trà của anh. Tuy nhiên, theo dư luận thì Uống trà mới là ca khúc đáng được vinh danh.
Hạ Lang