Tại Nhật Bản, sau trận động đất và sóng thần kinh hoàng hôm 11/3/2011, nỗi lo sợ xảy ra vụ nổ nhà máy điện hạt nhân càng lúc càng tăng bởi nơi xảy ra thiên tai có 11 nhà máy điện hạt nhân, trong đó có hai trung tâm gây lo ngại đặc biệt. Chính quyền đã phải yêu cầu dân chúng xung quanh di tản đi nơi khác.
Vùng Sendai, nơi bị cơn địa chấn gây thiệt hại nghiêm trọng nhất có tổng cộng 11 trung tâm điện hạt nhân. Tất cả các lò phản ứng tối tân này đã ngưng vận hành một cách tự động. Tuy nhiên tình trạng của hai trung tâm gây lo ngại đặc biệt, nhất là sau khi có tiếng nổ tại một cơ sở. Đích thân Thủ tướng Naoto Kan ra lệnh di tản 45 ngàn dân trong bán kính 20km xung quanh trung tâm điện hạt nhân Fukushima số 1. Là nạn nhân của cơn địa chấn kỷ lục 8,9 trên thang điểm Richter và các dư chấn liên tục, hệ thống giảm nhiệt của một trong các lò phản ứng của trung tâm Fukushima số 1 không hoạt động được. Nhiệt độ gia tăng từ các lò phản ứng buộc quân đội Hoa Kỳ phải cung cấp hóa chất làm lạnh suốt đêm.
 Những khu vực bị ảnh hưởng bởi trận động đất vừa qua tại Nhật Bản. |
Theo hãng thông tấn Kyodo, độ phóng xạ tại nơi đặt hệ thống kiểm soát vận hành tăng gấp 1.000 lần mức bình thường. Điều đáng lo hơn là mới đây, Cơ quan An toàn Hạt nhân Nhật Bản, thông báo lò phản ứng số 3, nhà máy điện hạt nhân Fukushima đã phát nổ, nó chỉ cách thủ đô Tokyo có 250km. Vụ nổ đã làm 7 người mất tích và 11 người bị thương. Theo các chuyên gia hạt nhân, sự hiện diện của phóng xạ cesium ở xung quanh trung tâm thường là dấu hiệu xác nhận lò phản ứng bị cháy. Hiện chưa xác nhận được mức độ nguy hiểm hay nguy cơ phóng xạ sau vụ nổ trên. Nhưng không phải chỉ có một trung tâm hạt nhân gặp vấn đề. Nhiều lò phản ứng của trung tâm Fukushima số 2 cũng gặp trở ngại trong hệ thống hạ nhiệt. Công ty điện lực Tepco của Nhật, quản lý các trung tâm hạt nhân trong vùng, đã được chỉ thị phải mở van an toàn để làm giảm áp suất bên trong và do vậy đã thải hơi nước có phóng xạ ra không khí bên ngoài. Cơ quan an toàn hạt nhân Pháp đã đưa ra lời cảnh báo rằng gió tự nhiên sẽ thổi chất bẩn phóng xạ từ vụ nổ nhà máy điện hạt nhân Fukushima số 1 ở Nhật Bản ra khắp Thái Bình Dương. Nếu điều này trở thành sự thật sẽ là một thảm họa môi trường toàn cầu, nó sẽ ảnh hưởng tới đời sống, các chuyến bay thương mại, quần thể động thực vật... Hiện đã có 360.000 người được sơ tán đến nơi an toàn. Chính phủ Nhật Bản lo ngại nguy cơ hai lò phản ứng của nhà máy bị tan chảy. Việc hệ thống làm lạnh khẩn cấp của lò phản ứng số 3 của nhà máy điện hạt nhân Daichi bị hỏng, buộc cơ sở phụ trách là Công ty điện lực TEPCO phải sử dụng nước biển để làm nguội lò phản ứng này. Điều này cho thấy là nhà máy đã không thể bơm nước đủ để hạ nhiệt các bộ phận đang hoạt động. Theo Cơ quan An toàn Năng lượng Hạt nhân của Nhật Bản, tại Fukushima, độ phóng xạ của chất cesium đo được cho thấy, nhiên liệu đã tan chảy trong lò phản ứng số 1 của nhà máy điện Daichi, là nhà máy có mái bị sụp đổ. Từng là nạn nhân của hai quả bom nguyên tử, người dân Nhật rất nhạy cảm với vấn đề an toàn hạt nhân.
Sáng 14/3, thêm một vụ nổ nữa xảy ra ở lò phản ứng số 3 tại Nhà máy điện hạt nhân Fukushima, 11 người bị thương, 7 người mất tích. Thiệt hại về người có thể vượt con số 10.000. Tính đến 12 giờ ngày 14/3 đã có 1.647 người chết, con số này chưa tính đến xác của khoảng 2.000 người bị trôi dạt vào bờ biển của Nhật Bản. Khoảng 160 người có khả năng bị phơi nhiễm phóng xạ và số người được kiểm tra bức xạ vẫn không ngừng tăng lên. |
Câu hỏi đặt ra là liệu những lời tuyên bố trên đây có trấn an được một dân tộc từng bị hai quả bom nguyên tử hay không? Người dân Nhật và các quốc gia láng giềng khó có thể yên tâm vì 55 trung tâm điện hạt nhân của Nhật Bản nằm trong vùng động đất.
Song Hà