(SKDS) - Hơn một năm rưỡi sau tai nạn hạt nhân Fukushima (tháng 3/2011), Chính phủ Nhật Bản đang đề ra một kế hoạch phát triển năng lượng mới. Trước đây, Tokyo đã dự trù nâng tỷ lệ điện hạt nhân từ 30% lên thành 53% tổng sản lượng điện từ đây đến năm 2030. Nhưng sự cố Fukushima đã làm đảo lộn kế hoạch này.
Bộ trưởng Kinh tế, Thương mại và Công nghiệp Nhật Bản Yukio Edano vừa tuyên bố nước này có thể từ bỏ hoàn toàn năng lượng hạt nhân kể từ năm 2030 mà không gây tổn hại đến nền kinh tế. Ông Edano đã tuyên bố như trên khi trả lời câu hỏi về những tác động tiêu cực của việc ngưng hoàn toàn các lò phản ứng hạt nhân từ đây cho đến năm 2030.
Chính phủ Nhật Bản hiện đang nghiên cứu ba kịch bản cho giai đoạn từ nay đến năm 2030: Hoàn toàn không cần đến điện hạt nhân, giảm tỷ lệ điện hạt nhân xuống còn 15% hoặc chỉ giảm xuống còn từ 20 - 25% tổng sản lượng điện. Theo ông Edano, kịch bản 0% điện hạt nhân sẽ không có tác động tiêu cực nào đến nền kinh tế mà trái lại nó sẽ thúc đẩy tăng trưởng, bởi vì nước này sẽ phải phát triển các năng lượng tái tạo và cải thiện hiệu quả sử dụng năng lượng, qua đó sẽ hỗ trợ nhu cầu tiêu thụ nội địa. Trước đó, các chuyên gia do Chính phủ chỉ định đã dự báo rằng kịch bản 0% điện hạt nhân sẽ khiến tổng sản phẩm nội địa (GDP) của nước này giảm từ 1,2% - 7,6%.
 Hiện tại chỉ có 2 trên tổng số 50 lò phản ứng hạt nhân còn hoạt động tại Nhật Bản. |
Cứ vào mỗi thứ sáu, trước văn phòng của Thủ tướng Nhật Bản Yoshihiko Noda lại diễn ra các cuộc biểu tình chống năng lượng hạt nhân, quy tụ mỗi lần hàng ngàn người, một con số đáng kể đối với Nhật Bản. Những người biểu tình yêu cầu Chính phủ không khởi động lại các lò phản ứng hạt nhân đang ngừng hoạt động và đưa Nhật Bản ra khỏi năng lượng nguyên tử.
Đặc biệt, ngày chủ nhật 29/7 vừa qua, khoảng 10 đến 20 ngàn người biểu tình theo cảnh sát và 200 ngàn người theo ban tổ chức biểu tình đã tạo thành một chuỗi người bao quanh tòa nhà Quốc hội một cách biểu tượng trong 1 tiếng đồng hồ. Theo lời ban tổ chức, những người tham gia biểu tình không chỉ là người dân Tokyo mà còn đến từ khắp Nhật Bản.
Hiện giờ chỉ có 2 trên tổng số 50 lò phản ứng hạt nhân còn hoạt động, những lò khác đã ngưng vận hành hoặc do động đất hoặc do những quy định an toàn mới mà Chính phủ ban hành sau tai nạn Fukushima. Thậm chí trong tháng 5 và tháng 6 vừa qua, Nhật Bản hoàn toàn không có điện hạt nhân, trước khi Thủ tướng Noda cho khởi động lại hai lò nguyên tử vào tháng 7 làm gia tăng thêm phong trào phản đối điện nguyên tử ở nước này.
Về mặt kinh tế, Mỹ có thể cung cấp nhiên liệu hóa thạch cho Nhật Bản để vận hành các nhà máy sản xuất năng lượng thay cho nhà máy điện hạt nhân. Trữ lượng khí tự nhiên và than đá dồi dào của Mỹ có thể đủ để xuất khẩu sang Nhật Bản. Song việc tăng cường sử dụng khí tự nhiên cũng làm nảy sinh vấn đề do chi phí xây dựng các nhà máy khí khá rẻ nhưng chi phí để vận hành chúng lại khá đắt. Nhật Bản hiện đang nhập khẩu khí thiên nhiên hóa lỏng (LNG) ở mức giá cao hơn 5 lần so với khí tự nhiên tại Mỹ. Do đó, việc Nhật Bản tăng cường sử dụng LNG chắc chắn sẽ đẩy giá nhiên liệu toàn cầu lên mức đỉnh điểm mới. Ngoài ra, khi chuyển sang mô hình các nhà máy sử dụng nhiên liệu hóa thạch, Nhật Bản dường như sẽ sử dụng đồng thời sự kết hợp giữa khí tự nhiên và than đá trong khi vẫn duy trì sự tồn tại của các nhà máy điện đốt dầu. Chính những nhà máy sản xuất năng lượng kiểu này lại phát thải một lượng lớn khí carbon độc hại ra môi trường. So với Mỹ thì giá thành nhiên liệu và nguyên liệu tại Nhật Bản cao hơn rất nhiều. Theo ước tính trong 2 thập kỷ tới, chi phí vận hành các nhà máy sử dụng nhiên liệu hóa thạch thay thế cho các nhà máy điện hạt nhân tại Nhật Bản sẽ đạt con số 1,2 nghìn tỷ USD. Số tiền này được dùng chủ yếu để mua khí tự nhiên mà chưa tính các chi phí liên quan tới bảo hiểm và nhiều khoản đầu tư khác. |
Song Minh (Theo Kyodo, Reuters)