Nhật Bản bận rộn với hậu Fukushima

* Pháp đề nghị thiết lập các tieu chuẩn an toan nguyên tử quốc tế. Các chuyên gia lo ngại trước khả năng chất phóng xạ đa nhiễm vao long đất.

* Chính phủ Nhật Bản lên kế hoạch chôn nhà máy Fukushima, nhưng không mở rộng bán kính vùng sơ tán.

Ông Kazuo Shii, Chủ tịch đảng Cộng sản Nhật Bản cho biết Thủ tướng Nhật Bản Naoto Kan khẳng định sẽ phải phá hủy Nhà máy điện hạt nhân Fukushima Daiichi. Kế hoạch chôn nhà máy được thực hiện bằng cách bao phủ các lò phản ứng bằng một loại hợp chất đặc biệt, sau đó chùm thêm một lớp vải dầu công nghệ cao nhằm ngăn chặn phóng xạ rò rỉ ra ngoài. Đây là những bước mà các kỹ sư Liên Xô từng thực hiện để xử lý thảm họa Chernobyl. Cuối cùng họ đã chôn vùi Nhà máy Chernobyl trong một “quan tài” bằng bêtông khổng lồ. Chánh văn phòng nội các Nhật Yukio Edano cũng cho biết chính quyền đã tính đến phương án này. Theo chuyên gia, thời gian xử lý thảm họa nhà máy Fukushima Daiichi sẽ lâu hơn nhiều so với quãng thời gian 12 năm Mỹ trải qua để xử lý sự cố rò rỉ phóng xạ ở nhà máy điện hạt nhân Three Mile. Ước tính Nhật phải mất 30 năm và 12 tỉ USD để chôn vùi nhà máy Fukushima Daiichi và làm sạch khu vực này.

Hoàng gia Nhật thăm khu sơ tán của nạn nhân sóng thần.

Về vấn đề mở rộng bán kính vùng sơ tán, chính quyền Tokyo loại trừ khả năng mở rộng khu vực sơ tán xung quanh nhà máy điện nguyên tử Fukushima, cho dù Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (AIEA) đã khuyến cáo. Tổng thống Pháp Sarkozy đang viếng thăm Tokyo đề nghị thiết lập các tiêu chuẩn an toàn nguyên tử quốc tế trước cuối năm. Tổng thống Nicolas Sarkozy tuyên bố, Pháp sẽ yêu cầu các cơ quan phụ trách an toàn hạt nhân của các nước G20 họp tại Paris vào tháng 5, để định ra các tiêu chuẩn an toàn quốc tế trước hội nghị IAEA vào tháng 6. Qua tai nạn Fukushima, ông cho rằng việc cho đến nay thế giới vẫn chưa có các tiêu chuẩn này là bất bình thường. AIEA đã cho biết theo mức độ nhiễm xạ mà cơ quan này đo được, thì cần phải sơ tán trong phạm vi 40km ở phía Tây Bắc nhà máy điện hạt nhân Fukushima Daiichi. Tỉ lệ phóng xạ trên mặt đất ở làng Iitate đạt 2 mégabecquerel cho mỗi mét vuông đất, gấp đôi mức cần phải sơ tán. Tổ chức hoạt động vì môi trường Greenpeace dựa theo các con số đo đạc riêng, cũng khuyến cáo chính quyền Nhật nên mở rộng bán kính vùng sơ tán hiện nay ít nhất thêm 10km. Nhưng phát ngôn viên chính phủ, Yukio Edano đã bác bỏ việc mở rộng phạm vi sơ tán. Hiện nay chính quyền Tokyo chỉ cho sơ tán dân cư trong bán kính 20km từ nhà máy điện nguyên tử Fukushima, và khuyên những người sống cách xa 20 đến 30km không nên ra khỏi nhà, hoặc di tản đi nơi khác. Còn trên biển, mức độ phóng xạ tiếp tục tăng cao ở vùng biển gần nhà máy. Tỉ lệ iode 131 do Tepco đo được đã gấp 4.385 lần so với mức độ bình thường. Chính quyền Nhật không muốn mở rộng khu vực cấm xung quanh nhà máy từ 20km lên 40 km.

Mặt khác, các chuyên gia đang rất lo ngại trước khả năng chất phóng xạ đã nhiễm vào lòng đất bởi mức độ nhiễm xạ tùy thuộc vào kết cấu của đá dưới lòng đất. Căn cứ vào những tài liệu chính thức, thì lớp đá dưới lòng đất tại khu nhà máy điện Fukushima gồm nhiều tầng: sa thạch, nham thạch và đá granit còn được gọi là đá hoa cương. Kết cấu càng chắc chừng nào, rủi ro ngấm phóng xạ càng thấp chừng nấy. Vấn đề đặt ra là cho tới nay, các chuyên gia cũng chỉ biết một cách mơ hồ về tính chất của đất và đá tại khu nhà máy Fukushima. Đá dưới lòng đất chỉ cần bị nứt là cũng đủ để những phân tử phóng xạ ngấm vào nước. Điều đáng lo ngại hơn nữa là những chất như plutonium hay những hóa chất nặng có tác động ô nhiễm rất dài lâu.

Bên cạnh việc đối phó với đe dọa phóng xạ, Nhật Bản còn phải tập trung vào công cuộc tái thiết các vùng bị thiên tai. Chính phủ bắt đầu thảo luận về khả năng bơm thêm hơn 2.000 tỷ yen - tương đương 17 tỷ euro - vào ngân sách năm nay. Thiệt hại vật chất và cơ sở hạ tầng ước tính lên tới từ 16.000 đến 20.000 tỷ yen. Nhiều hoạt động kinh tế bị chững lại do tác động của động đất và sóng thần gây thiệt hại dây chuyền cho khu vực sản xuất. Nguồ n thu từ thuế qua đó cũng bị giảm theo. Trong một diễn biến khác, Chánh văn phòng chính phủ Nhật Bản Edaro thông báo lần đầu tìm thấy phóng xạ trong nước ngầm ở độ sâu 15m khu vực quanh lò phản ứng số một, đồng thời tìm thấy phóng xạ trong thịt bò tỉnh Fukushima cao hơn mức giới hạn. Những chú bò này sống cách nhà máy 70km.

SONG HÀ