Trước những thông tin đa chiều và những nguy cơ tiềm ẩn từ thuốc lá, vai trò của các chuyên gia y tế và các nhà hoạch định chính sách trong việc cung cấp thông tin chính xác và đưa ra các giải pháp phù hợp trở nên vô cùng quan trọng. Trong đó, nhân viên y tế đóng vai trò then chốt.
Nhân viên y tế - người đồng hành cùng những người có mong muốn cai nghiện
Nhân viên y tế không chỉ đóng vai trò chăm sóc sức khỏe mà còn là những người tư vấn, cung cấp thông tin khoa học và hỗ trợ cộng đồng trong nỗ lực phòng chống tác hại của thuốc lá. Nhân viên y tế có trách nhiệm giúp người dân hiểu rõ hơn về những nguy cơ từ thuốc lá và đồng hành cùng những người có mong muốn cai nghiện.
PGS.TS. Phan Thu Phương - Giám đốc Trung tâm Hô hấp, Bệnh viện Bạch Mai, nhấn mạnh: "Mỗi lời khuyên tư vấn từ nhân viên y tế đều có giá trị. Những can thiệp tư vấn ngắn gọn có thể giúp tăng tỷ lệ người quyết tâm bỏ thuốc lên 5-10%. Khi áp dụng quy trình 5A một cách chuyên sâu, kết hợp với các biện pháp hỗ trợ phù hợp, chúng ta có thể nâng cao hiệu quả hỗ trợ cai nghiện thuốc lá lên gần 30%."
PGS.TS. Phan Thu Phương cũng cho biết, tại Bệnh viện Bạch Mai, công tác phòng chống tác hại của thuốc lá luôn được chú trọng. Năm 2024, có 7.443 lượt bệnh nhân trong số bệnh nhân có hút thuốc đến khám, điều trị tại Bệnh viện Bạch Mai được tư vấn ngắn về cai nghiện thuốc lá và trong số này 1.816 bệnh nhân được tư vấn chuyên sâu sau khi tư vấn ngắn. Trong nghiên cứu với 300 người hút thuốc, ở thời điểm đánh giá, sau khi nhận tư vấn trực tiếp của bác sĩ, có 48,4% đối tượng đã bỏ thuốc, trong đó số người bỏ thuốc từ 12 tháng trở lên là 20,7%, bỏ thuốc từ 6 - dưới 12 tháng là 15%, từ 1 - dưới 6 tháng là 11% và 1,7% người bỏ thuốc dưới 1 tháng.
Tổng đài tư vấn cai nghiện thuốc lá miễn phí 1800.6606 vẫn tiếp tục là một kênh hỗ trợ hiệu quả, đồng hành cùng nhiều người trên hành trình tìm lại cuộc sống không khói thuốc.
Giám đốc Trung tâm Hô hấp, Bệnh viện Bạch Mai cũng cho biết, trong thời gian tới, bệnh viện tiếp tục phối hợp với các phòng khám Ngoại trú và Khoa điều trị nội trú thực hiện quy trình tư vấn cai nghiện thuốc để các cán bộ y tế luôn nhớ, và dành thời gian tư vấn cho người bệnh, góp phần vào cai nghiện thuốc lá thành công cho người bệnh.
Nhân viên y tế với hiểu biết và kỹ năng giữ vai trò then chốt trong hỗ trợ người muốn cai nghiện thuốc lá bỏ thuốc.
Cần tiếp tục nâng cao năng lực cho đội ngũ y tế để họ thực hiện tốt hơn nữa vai trò quan trọng này
Đồng quan điểm này, TS. Jennifer Horton, Phó Phó Trưởng Đại diện Văn phòng WHO tại Việt Nam cũng nêu bật vai trò của nhân viên y tế đối với việc hỗ trợ cai nghiện thuốc lá: "Nhân viên y tế là nguồn lực quý giá trong công tác này. Lời khuyên dựa trên cơ sở khoa học của họ có thể tạo ra những thay đổi tích cực trong hành vi của người dân. Chúng ta cần tiếp tục nâng cao năng lực cho đội ngũ y tế để họ thực hiện tốt hơn nữa vai trò quan trọng này."
TS. Jennifer Horton cho rằng: "Đầu tư cho các chương trình hỗ trợ cai nghiện thuốc lá là một khoản đầu tư mang lại lợi ích lâu dài cho sức khỏe cộng đồng và sự phát triển kinh tế. Mỗi đô la đầu tư hôm nay có thể mang lại lợi ích tương đương hơn 7 đô la trong tương lai.
Cuộc chiến phòng chống tác hại của thuốc lá là một hành trình dài, đòi hỏi sự kiên trì và nỗ lực không ngừng. Những bằng chứng khoa học và những phân tích từ các chuyên gia đã giúp chúng ta nhận diện rõ hơn những nguy cơ và những chiến lược cần thiết.
Khói thuốc lá là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây tử vong và gánh nặng kinh tế toàn cầu. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), mỗi năm có hơn 8 triệu người tử vong vì các bệnh liên quan đến thuốc lá. Tại Việt Nam, ước tính có khoảng 40.000 người tử vong mỗi năm, con số này có thể tăng lên đến 70.000 vào năm 2030.
Không chỉ gây tổn thất về sức khỏe và sinh mạng, thuốc lá còn tạo ra gánh nặng kinh tế đáng kể. Ước tính, thiệt hại kinh tế do thuốc lá gây ra tại Việt Nam lên đến 108 nghìn tỷ đồng hàng năm, một con số rất lớn, cao hơn gấp 5 lần nguồn thu từ thuế thuốc lá.
Ngoài tác hại đối với người hút, khói thuốc còn ảnh hưởng nghiêm trọng đến người xung quanh, đặc biệt là trẻ em, phụ nữ mang thai và người cao tuổi. Tác động này làm gia tăng nguy cơ mắc các bệnh nghiêm trọng như ung thư phổi, đột quỵ, và nhồi máu cơ tim, đồng thời tạo gánh nặng lớn cho hệ thống y tế với chi phí điều trị lên đến hàng chục nghìn tỷ đồng mỗi năm.
