Sau một năm triển khai thực hiện Quyết định số 1313/QÐ-BYT về hướng dẫn quy trình khám bệnh tại bệnh viện, ngành y tế đã có nhiều đổi mới về thủ tục hành chính, rút ngắn thời gian chờ đợi; đặc biệt là tại khoa khám bệnh của các bệnh viện bước đầu đã giảm phiền hà và thời gian chờ đợi cho người dân.
Bắt “bệnh” để kê đơn
Trực tiếp thị sát tại các bệnh viện trước đây cho thấy, tình trạng “lòng vòng” trong quy trình khám bệnh, người bệnh phải thực hiện nhiều bước, làm nhiều thủ tục trước khi được vào khám, kéo dài thời gian chờ đợi không cần thiết của người bệnh (trung bình 12 - 15 bước). Tại các khoa khám bệnh, người bệnh phải chờ đợi, xếp hàng dài khi làm thủ tục và thường phải chờ đợi từ 6 - 10 tiếng mới đến lượt vào khám, thậm chí chờ lâu mà không có thông tin đến lượt được vào khám bệnh. Những bệnh đơn thuần không yêu cầu nhiều xét nghiệm hiện đại cũng phải mất cả ngày.
Nhiều khoa khám bệnh đã được đầu tư khang trang, rộng rãi và có biển hướng dẫn rõ ràng.
Trước thực trạng trên, Bộ Y tế đã tiến hành nghiên cứu, khảo sát đánh giá quy trình khám bệnh tại các cơ sở khám chữa bệnh và xác định nguyên nhân cơ bản của tình trạng chờ đợi kéo dài của người bệnh. Qua đó cho thấy các nguyên nhân chính là: thiếu thông tin hướng dẫn, thiếu bộ phận, người hướng dẫn ban đầu cũng như các bước của quy trình khám bệnh; người bệnh phải tự photocopy nhiều giấy tờ trước và trong khi khám bệnh để nộp cho bệnh viện (như: bảo hiểm y tế, chứng minh nhân dân, giấy chuyển viện...). Bệnh viện chưa tiến hành phân loại người bệnh theo mức độ ưu tiên về tuổi, tình trạng nặng - nhẹ của bệnh; người bệnh phải tự lấy kết quả xét nghiệm cận lâm sàng, thăm dò chức năng để chuyển về cho bác sĩ khám trước khi chẩn đoán bệnh. Bên cạnh đó, quy trình khám bệnh không bảo đảm tính liên hoàn, tiện lợi giữa các bộ phận (tiếp đón, khám bệnh, lấy bệnh phẩm xét nghiệm, thăm dò chức năng và chẩn đoán hình ảnh; đặc biệt là nơi lấy bệnh phẩm xét nghiệm (máu, nước tiểu...) có tần suất sử dụng lớn nhưng lại được đặt ở vị trí xa hoặc khó tìm. Người bệnh phải nộp tiền quá nhiều lần, đặc biệt là đối tượng có bảo hiểm y tế. Ngoài việc phải làm thủ tục xác nhận thẻ bảo hiểm y tế, giữ thẻ nhưng vẫn phải đóng tiền tạm ứng trước khám, sau mỗi lần được chỉ định xét nghiệm. Thiếu sự phối hợp giữa y tế và bảo hiểm xã hội trong việc ràng buộc trách nhiệm trước nguy cơ thất thoát viện phí trong trường hợp người bệnh vì chủ quan hoặc khách quan không nộp bù viện phí (người có thẻ bảo hiểm y tế); các biểu mẫu thanh toán giữa bệnh viện với người bệnh, chứng từ giữa bệnh viện với bảo hiểm xã hội phải được ký xác nhận bởi quá nhiều đối tượng (trung bình 5 chữ ký/phiếu thanh toán ra viện).
Từ thực tế đó, Bộ Y tế đã ban hành Quyết định số 1313/QĐ-BYT về hướng dẫn quy trình khám bệnh tại bệnh viện nhằm thống nhất quy trình khám bệnh của các bệnh viện; hướng dẫn thủ tục trong khám bệnh, rút ngắn thời gian chờ, tránh gây phiền hà và tăng sự hài lòng của người bệnh, đặc biệt đối với người bệnh bảo hiểm y tế; đồng thời giúp người bệnh biết rõ quy trình để cùng phối hợp với bệnh viện trong quá trình khám bệnh. Nội dung cải tiến tập trung vào một số nội dung như: Thống nhất quy trình khám bệnh tại tất cả các bệnh viện đối với người bệnh có thẻ bảo hiểm y tế và người bệnh khám chữa bệnh theo yêu cầu (quy trình cơ bản gồm 4 - 8 bước tùy theo tính chất của bệnh và yêu cầu của bác sĩ đối với các xét nghiệm hỗ trợ chẩn đoán). Cắt giảm một số thủ tục hành chính như: bệnh viện phải photocopy giấy tờ cần thiết thay vì yêu cầu người bệnh phải tự photocopy; người bệnh có thẻ bảo hiểm y tế không phải đóng tiền tạm ứng (trừ trường hợp người bệnh đề nghị được khám chữa bệnh theo yêu cầu); bệnh viện phải bố trí người tiếp đón, chỉ dẫn kèm theo công khai quy trình khám bệnh, bảng giá viện phí ở nơi dễ quan sát. Sau khi làm xét nghiệm, người bệnh không phải chờ để tự lấy kết quả xét nghiệm (trừ kết quả chẩn đoán hình ảnh); cắt giảm 2/5 chữ ký trong phiếu thanh toán viện phí khi ra viện. Đồng thời, bệnh viện tăng số bàn khám để giảm số lượng khám trên mỗi bàn, giúp bác sĩ có thể tăng thời gian khám, tư vấn cho người bệnh...
Một số thủ tục phiền hà cho dân đã được các bệnh viện giảm thiểu. Ảnh: Lê Hảo (Cục Quản lý Khám chữa bệnh).
Giảm được 40 phút/người bệnh
Sau một thời gian thực hiện, Bộ Y tế đã khảo sát sơ bộ 320 bệnh viện (khoảng 25% tổng số bệnh viện trên cả nước) cho thấy, 62% số bệnh viện tiến hành cải tạo, mở rộng, bố trí thêm buồng khám tại khoa khám bệnh; 470 buồng khám được bổ sung so với thời điểm trước cải tiến; 75% số bệnh viện có tiến hành khảo sát đo lượng thời gian khám bệnh. Đặc biệt, việc cải tiến quy trình khám bệnh đã giảm được thời gian khám bệnh trung bình là 40 phút/người bệnh.
Ở Hà Nội, trung bình một ngày Bệnh viện Bạch Mai đón 2.500-3.000 bệnh nhân đến khám. Tính bình quân thời gian từ lúc tiếp nhận đến khi bệnh nhân được kê đơn thuốc đã đạt mốc 4 giờ. Qua quan sát ở bệnh viện này, những nơi vướng nhất là khâu tiếp đón thì thời điểm cao nhất bệnh viện đã mở 30 cửa để giải phóng nhanh, bệnh nhân vào cửa số 4, khi ra nộp phí, lấy đơn thuốc cũng ở cửa số 4. Lấy bệnh phẩm, kết quả xét nghiệm cũng tại block khám, bệnh nhân không phải chạy tìm nhiều nơi. Bệnh viện Bạch Mai cũng đã mở rộng Khoa Khám bệnh để các dịch vụ soi dạ dày, trực tràng, điện tim, điện não, đo loãng xương, chụp CT... đều liên hoàn trong khu khám bệnh. Bệnh nhân bảo hiểm chỉ phải nộp viện phí một lần. TS.BS. Đào Hùng Hạnh - Phó trưởng khoa Khám bệnh theo yêu cầu, Bệnh viện Bạch Mai cho biết: Khoa đã tận dụng tối đa những ứng dụng của khoa học công nghệ để phục vụ bệnh nhân. Với tấm thẻ bệnh nhân, những thông tin liên quan đến tình trạng sức khỏe của người bệnh sẽ được tra cứu rất nhanh nếu họ đến tái khám. Bên cạnh đó, họ có thể xem lịch khám của các chuyên khoa, ngày nào sẽ có giáo sư, hay bác sĩ của chuyên khoa mà họ quan tâm khám. Thông qua đó, họ có thể đăng ký ngày giờ đến khám bệnh qua trang web của khoa. Việc đăng ký này sẽ giúp bệnh nhân rút ngắn thời gian chờ đợi.
Để thực hiện quy trình khám rút ngắn xuống từ 2-4 giờ và giảm quá tải, Bệnh viện Bạch Mai đã thực hiện tin học hóa và quy trình ISO. Nếu không áp dụng mạnh mẽ hệ thống công nghệ thông tin sẽ không thể nào tính toán nổi với lượng bệnh nhân tới khám 2.500-3.000 người/ngày (khoảng 1,2 triệu lượt người khám bệnh/năm riêng tại Bệnh viện Bạch Mai).
BS. Đoàn Thế Mỹ - Giám đốc BVĐK Trung tâm Lạng Sơn cho biết: Trong một năm qua, bệnh viện đã cải cách các thủ tục hành chính, niêm yết công khai giá các dịch vụ khám, chữa bệnh, sơ đồ quy trình khám bệnh, làm lại các biển báo dễ tìm, dễ thấy; giảm thời gian giao ban từ 6 buổi/tuần xuống còn 2 buổi (thứ 2 và thứ 6). Quy trình khám bệnh đã giảm từ 10 bước xuống còn 6 bước. Bệnh viện cũng trang bị thêm ghế ngồi chờ, quạt, máy điều hòa nhiệt độ tại các phòng khám, đảm bảo nước uống phục vụ bệnh nhân hàng ngày... Tất cả nhằm đáp ứng sự hài lòng của người bệnh, rút ngắn thời gian chờ đợi.
Thời gian tới, ngành y tế tiếp tục cải cách thủ tục hành chính nhằm hạn chế tối đa các thủ tục không cần thiết, giảm bớt phiền hà cho người bệnh; đặc biệt là các thủ tục hành chính liên quan đến bảo hiểm y tế (chuyển viện, tạm ứng, thanh quyết toán bảo hiểm y tế); rà soát, sắp xếp lại các quy trình lấy mẫu, vận chuyển và trả kết quả, tiếp tục rút ngắn thời gian chờ đợi cho bệnh nhân; đồng thời đầu tư thiết bị và nâng cao ứng dụng công nghệ thông tin trong việc triển khai các hoạt động khám bệnh; tăng cường kiểm tra, giám sát việc thực hiện cải tiến quy trình khám chữa bệnh. Bộ Y tế đang nghiên cứu rà soát và xây dựng kế hoạch cải tiến, chuẩn hoá quy trình tiếp nhận, xử lý đối với các ca cấp cứu, hồi sức, phẫu thuật nhằm giảm tối đa thời gian chờ - thời gian “vàng” của người bệnh trước khi được cấp cứu, hồi sức và phẫu thuật.
Quy trình mới
Bộ trưởng Bộ Y tế đã ra Quyết định số 1313 hướng dẫn quy trình khám bệnh tại Khoa Khám bệnh của bệnh viện. Mục đích của Bộ Y tế nhằm giảm thủ tục và giảm thời gian chờ đợi khám chữa bệnh của người dân. Theo quy trình khám bệnh mới, thời gian khám thông thường tối đa hai giờ, trải qua bốn khâu: đón tiếp bệnh nhân - khám bệnh - nộp viện phí - lĩnh thuốc. Bệnh nhân cần thêm xét nghiệm, chẩn đoán hình ảnh, thăm dò chức năng cần thêm 1-3 bước, kéo dài tối đa thêm hai giờ. So với quy trình cũ 8-14 khâu, quy trình mới cải tiến giảm số lần nộp viện phí. Bộ Y tế cũng đặt mục tiêu “bệnh viện phải nhận phần khó về mình”, bệnh nhân cần photo giấy tờ tùy thân và thẻ bảo hiểm y tế thì bệnh viện phải đảm nhiệm khâu này. Ðây là một phần trong các hoạt động Bộ Y tế triển khai để giảm tải bệnh viện.
Thanh Huyền
