Thời gian gần đây, cơ quan quản lý Nhà nước về thương mại điện tử (TMĐT) nhận được nhiều phản ánh về một số doanh nghiệp hoạt động dưới danh nghĩa TMĐT nhưng thực chất là kinh doanh theo mô hình đa cấp. Họ kinh
doanh các khóa học làm giàu, chăm sóc sức khỏe, cộng tác viên online, đầu tư bất động sản, tài chính, kỹ năng mềm, thậm chí cả… phân bón. “Virus” đa cấp dường như đang ngày càng cho ra nhiều biến thể khó nhận biết…
Khóa học đa cấp
Vừa qua, Ban Chỉ đạo 389 tỉnh Vĩnh Long vừa kiểm tra và phát hiện Công ty cổ phần Thương mại Dịch vụ Hoàng Long Việt kinh
doanh đa cấp nhưng núp bóng công ty bán phân bón. Trước đó, công ty này mời khách hàng đăng ký khóa học khai thác kỹ năng tiềm ẩn Hỏa Phượng Hoàng với giá mỗi suất là 4,9 triệu đồng và hứa sau 5-6 tháng sẽ hoàn vốn, sau 8 tháng được công ty trả tiền tri ân là 50,8 triệu. Mỗi người giới thiệu được một học viên cũng được chi 300.000 đồng tiền hoa hồng. Tuy nhiên, đã quá thời gian trên, khách hàng chưa nhận được khoản vốn và khoản tri ân nào.Đến khi bị kiểm tra, Công ty Hoàng Long Việt đã 6 lần tổ chức đào tạo các khóa học với 318 người mua 635 thẻ đào tạo.
Cần siết lại hoạt động bán hàng đa cấp.
Bán nhà cũng… đa cấp
Đáng chú ý, mô hình đa cấp cũng được nhiều doanh nghiệp trong lĩnh vực bất động sản vận dụng và phát triển khá rầm rộ trong khoảng 2 năm nay. Trên thị trường, nhiều sàn phân phối, chủ đầu tư bất động sản cũng thường xuyên tổ chức các khóa học, chia sẻ kỹ năng bán hàng. Tuy nhiên, thực tế tại các khóa học này, diễn giả thường thuyết phục học viên tham gia đầu tư những sản phẩm do đơn vị này đứng ra phân phối hoặc triển khai với mức giá rẻ chỉ bằng một nửa so với mặt bằng thị trường. Sau đó, nếu các học viên giới thiệu, bán được hàng cho các nhà đầu tư khác thì sẽ được chiết khấu ngay khoảng 6-7% giá trị sản phẩm, gấp 6-7 lần thông thường.
Ngoài hình thức góp vốn vào dự án, một số doanh nghiệp còn huy động vốn bằng cách phát hành cổ phiếu nội bộ. Từ năm 2015, Công ty TNHH Đầu tư - Thương mại Dịch vụ Thái Tuấn (Xuân La, Tây Hồ) thường xuyên tổ chức các buổi hội nghị khách hàng ở nhiều tỉnh, thành để mời gọi người tham gia góp vốn vào công ty dưới hình thức phát hành cổ phiếu nội bộ. Để thu hút người góp vốn, công ty quảng cáo các dự án nhà hàng, khách sạn, kinh doanh bất động sản karaoke, sản xuất nước uống… Mức lợi nhuận cam kết lên tới hơn 100% mỗi năm cùng với nhiều phần thưởng ôtô hạng sang nếu giới thiệu được nhiều người tham gia.
Đủ loại hàng hóa có “triệu chứng” đa cấp
Gần đây, trên mạng xã hội xuất hiện hàng loạt những “lời rao” tuyển cộng tác viên bán hàng online với quảng cáo “không cần vốn, không cần cửa hàng”. Công việc đơn giản là những người đăng ký theo dạng cộng tác viên với shop sẽ chỉ cần đăng tin, rao bán còn việc giao hàng và thu tiền sẽ do shop thực hiện.
Theo đó, các hệ thống này cho phép cộng tác viên tự tạo ra các website cộng tác và mỗi website cộng tác sẽ hoạt động độc lập với những tên miền khác nhau.
Các website chủ phần lớn tận dụng mối quan hệ của các cộng tác viên, tuy nhiên, nhiều chủ hàng bắt đầu xuất chiêu tăng giá cao để rồi “hạ giá” thấp hơn cho cộng tác viên hoặc bắt buộc cộng tác viên phải nhập một số hàng nhất định. Do phải lấy giá cao, cộng tác viên lại phải bán với giá cao hơn. Hệ quả là người tiêu dùng chịu tất. Mỗi người chỉ vì nể bạn bè mà lấy một số hàng nhất định, nhưng chủ hàng gốc lại kiếm lời theo cấp số nhân. Đó là chưa kể nhiều sản phẩm không đúng chất lượng như ảnh mô tả, thậm chí nhiều sản phẩm hàng giả, hàng nhái còn “trà trộn” vào các website thương mại điện tử khiến các cộng tác viên vô tình tiếp tay bán cho người tiêu dùng.
Người tiêu dùng phải cẩn trọng
Cục TMĐT-CNTT khuyến cáo người tiêu dùng thận trọng khi tham gia những website này và kêu gọi các cá nhân, tổ chức phản ánh hoạt động không đúng pháp luật của các DN kinh doanh TMĐT với cơ quan chức năng để có hướng xử lý.
Theo Bộ Công Thương, những sàn giao dịch TMĐT có trong danh sách http://dangkywebsite.gov.vn/vn/websites/index.html của Bộ Công Thương là được phép hoạt động, những mô hình khác đều trái phép.